แกะกับแพะมีลักษณะต่างกันอย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาไปเที่ยวฟาร์มแล้วเห็นสัตว์สี่ขากำลังกินหญ้าอยู่ในคอก หลายคนอาจดูออกทันทีว่าตัวขนฟูคือแกะ ส่วนตัวที่มีเคราคือแพะ แต่พอเจอตัวขนสั้น ไม่มีเครา แถมมีเขาเหมือนกัน ก็เริ่มไม่แน่ใจแล้วว่ากำลังมองตัวอะไรอยู่

ทั้งคู่มีอะไรคล้ายกันเยอะ ทั้งกีบเท้า รูปร่าง การเคี้ยวเอื้อง และการอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม แล้วความต่างอยู่ตรงไหนบ้าง?

แกะกับแพะเป็นสัตว์คนละชนิด แต่เป็นญาติกัน ทั้งคู่อยู่ในวงศ์เดียวกับวัว แกะบ้านอยู่ในสกุล Ovis ส่วนแพะบ้านอยู่ในสกุล Capra ความต่างจึงไม่ได้มีแค่เรื่องขน แต่รวมถึงลักษณะร่างกายและพฤติกรรมการกินด้วย

ดูขนก่อน แต่ยังตัดสินจากขนอย่างเดียวไม่ได้

ภาพที่คนคุ้นตาคือแกะขนหนาฟูเป็นปุย ขณะที่แพะมักมีขนเรียบกว่า แกะหลายสายพันธุ์เลี้ยงไว้เพื่อใช้ขนทำเส้นใย แต่ก็มีแกะบางสายพันธุ์ที่ขนสั้นและไม่เป็นปุย จนมองเผิน ๆ คล้ายแพะได้เหมือนกัน

ส่วนแพะก็ไม่ได้ขนสั้นทุกตัว บางสายพันธุ์มีขนยาวหรือหยิก และให้เส้นใยที่นำไปใช้ทำสิ่งทอ เช่น แคชเมียร์หรือโมแฮร์ ดังนั้นถ้าเห็นตัวขนฟู ก็ยังต้องดูอย่างอื่นประกอบ

หาง เครา และเขา ช่วยให้เดาได้

เวลายืนตามปกติ หางแพะมักชี้ขึ้น ส่วนหางแกะมักห้อยลง เป็นจุดที่ลองสังเกตได้เมื่อเห็นสัตว์จากด้านหลัง อย่างไรก็ตาม หางอาจขยับตามท่าทาง และแกะเลี้ยงบางตัวอาจถูกตัดหาง จึงไม่ใช่หลักตัดสินที่ใช้ได้ทุกครั้ง

แพะหลายตัวมีเคราใต้คาง โดยเฉพาะตัวผู้ ส่วนแกะตัวผู้ทั่วไปไม่มีเครา ส่วนเรื่องเขาก็หลอกตาได้ไม่น้อย แกะบางสายพันธุ์มีเขาโค้ง และแพะหลายตัวมีเขา แต่ทั้งสองชนิดมีพันธุ์ที่ไม่มีเขาได้เช่นกัน รูปร่างเขาจึงเป็นเพียงเบาะแส ไม่ใช่กฎตายตัว

กินพืชเหมือนกัน แต่ชอบเลือกคนละแบบ

แกะมักก้มเล็มหญ้าและพืชเตี้ยใกล้พื้น ส่วนแพะมักสนใจใบไม้ ยอดไม้ และพุ่มไม้ บางครั้งยืนสองขาหลังเพื่อเอื้อมกินกิ่งที่อยู่สูงขึ้นไป

ถึงอย่างนั้น แพะก็กินหญ้าได้ และแกะก็กินใบไม้หรือพืชเนื้อแข็งได้เช่นกัน ความแตกต่างเป็นเรื่องแนวโน้มการเลือกกิน ไม่ใช่ว่าแต่ละชนิดกินพืชอีกแบบไม่ได้เลย

ทั้งคู่เป็นสัตว์เคี้ยวเอื้อง มีกระเพาะแบ่งเป็นสี่ส่วน ช่วยหมักและย่อยอาหารจากพืช เวลาพักจึงอาจเห็นมันขยับปากเคี้ยวทั้งที่ไม่ได้ก้มกินอะไรอยู่ เพราะนำอาหารที่กลืนไปแล้วกลับมาเคี้ยวอีกครั้ง

นิสัยต่างกันแค่ไหน?

โดยทั่วไปแกะมีแนวโน้มเกาะกลุ่มกันแน่น เมื่อฝูงเคลื่อนที่ก็มักตามกันไป ส่วนแพะก็ชอบอยู่เป็นกลุ่ม แต่โดยรวมมักช่างสำรวจและแยกไปดูสิ่งที่สนใจได้มากกว่า ลักษณะเหล่านี้ต่างกันได้ตามสายพันธุ์ สภาพแวดล้อม และประสบการณ์ของสัตว์แต่ละตัว

คนเลี้ยงใช้ประโยชน์จากทั้งสองชนิดได้หลายอย่าง ทั้งเนื้อ นม และเส้นใย ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์และวิธีเลี้ยง จึงไม่ใช่ว่าแกะมีไว้เอาขน ส่วนแพะมีไว้เอานมเท่านั้น

คราวหน้าเจอสัตว์ที่ยังแยกไม่ออก ลองดูหลายอย่างพร้อมกัน ทั้งขน หาง เครา เขา และท่าทางการกิน ถ้าดูแล้วไม่ตรงกับภาพจำเสียทุกข้อก็ไม่แปลก เพราะแกะกับแพะมีหลายสายพันธุ์ และแต่ละตัวก็หน้าตาไม่เหมือนกันเสียทีเดียว