ทำไมอีรีดเดอร์ถึงราคาแพงทั้งที่สเปกไม่แรง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ลองเอาราคาอีรีดเดอร์ไปเทียบกับแท็บเล็ตดู บางครั้งเงินพอ ๆ กันซื้อแท็บเล็ตจอสี เปิดยูทูบ เล่นเกม และประชุมออนไลน์ได้ แต่ฝั่งอีรีดเดอร์กลับได้จอขาวดำ เปลี่ยนหน้าช้ากว่า แถมตัวเลขชิปกับหน่วยความจำก็ดูไม่หวือหวา

แล้วเงินที่จ่ายไปอยู่ตรงไหน ทำไมเครื่องที่ทำได้น้อยกว่าถึงไม่ได้ถูกกว่าเสมอไป?

คำตอบหลักอยู่ที่ จอกระดาษอิเล็กทรอนิกส์ การผลิตในตลาดเฉพาะทาง และคุณสมบัติที่ออกแบบมาเพื่ออ่านหนังสือ ส่วนสเปกชิปที่ดูต่ำเป็นผลจากงานที่เครื่องต้องทำด้วย แต่ไม่ได้แปลว่าอีรีดเดอร์ทุกรุ่นตั้งราคาสมเหตุสมผลเสมอไป

จอที่ดูเรียบง่าย ใช้เทคโนโลยีคนละแบบ

อีรีดเดอร์ส่วนใหญ่ใช้จอประเภท E Ink ซึ่งอาศัยแสงจากภายนอกสะท้อนเข้าตา คล้ายการมองหน้ากระดาษ บริษัท E Ink อธิบายว่าจอชนิดนี้ไม่ต้องใช้พลังงานเพื่อคงภาพเดิมไว้ จึงเหมาะกับหน้าหนังสือที่ไม่ได้เปลี่ยนภาพตลอดเวลา

ข้อดีที่สัมผัสได้คืออ่านกลางแจ้งได้ดีและใช้พลังงานต่ำขณะแสดงหน้าเดิม หลายรุ่นมีไฟด้านหน้าสำหรับอ่านในที่มืดด้วย ส่วนไฟจะสว่างแค่ไหนก็ปรับได้ตามรุ่นและความชอบ

แต่จอแบบนี้มีข้อแลกเปลี่ยน การเปลี่ยนภาพโดยทั่วไปช้ากว่าจอแท็บเล็ต สีของจออีเปเปอร์บางชนิดก็ดูไม่สดเท่าจอ LCD หรือ OLED และบางครั้งอาจเห็นรอยภาพเก่าจาง ๆ หลังเปลี่ยนหน้า ดังนั้นต่อให้ใส่ชิปแรงขึ้น ก็ไม่ได้ทำให้ข้อจำกัดของจอหายไปทั้งหมด

สเปกต่ำกว่า เพราะงานที่ทำต่างกัน

หนังสือที่เป็นข้อความไม่ต้องใช้พลังประมวลผลเท่าเกมสามมิติหรือวิดีโอความละเอียดสูง ผู้ผลิตจึงเลือกชิปและหน่วยความจำให้เหมาะกับการเปิดหนังสือ ค้นคำ ปรับตัวอักษร และเปลี่ยนหน้า แทนที่จะใส่ชิปแรงที่สุด

ตัวอย่างเช่น Kobo ระบุว่า Clara BW ใช้ซีพียู 1.0 GHz มีพื้นที่เก็บข้อมูล 16 GB และจอ E Ink ขนาด 6 นิ้ว ตัวเลขเหล่านี้อาจดูธรรมดาเมื่อเทียบกับแท็บเล็ต แต่สำหรับการอ่านนิยายทั่วไปก็มีหน้าที่ต่างกัน

อย่างไรก็ตาม คำว่าเพียงพอสำหรับอ่าน ไม่ได้หมายความว่าทุกเครื่องจะลื่นเสมอไป ถ้าเปิดไฟล์ PDF หนัก ๆ ซูมเอกสารบ่อย ใช้แอปหลายตัว หรืออ่านการ์ตูนไฟล์ใหญ่ ชิปและแรมที่น้อยอาจทำให้รู้สึกช้าได้จริง

ตลาดเล็กกว่า ต้นทุนจึงกระจายยากกว่า

จอ LCD และ OLED ถูกใช้ในสินค้าเป็นจำนวนมาก ทั้งโทรศัพท์ แท็บเล็ต คอมพิวเตอร์ และโทรทัศน์ ขณะที่จอกระดาษอิเล็กทรอนิกส์มีงานเฉพาะทางกว่า เช่น เครื่องอ่านหนังสือ ป้ายราคา และป้ายแสดงข้อมูล การผลิตที่มีขนาดต่างกันมีผลต่อการกระจายต้นทุนและราคาชิ้นส่วน

อีกด้านหนึ่ง ตลาดวัสดุจอแบบนี้มีผู้เล่นรายใหญ่และเทคโนโลยีเฉพาะทางอยู่มาก บทวิเคราะห์ของ IRZ ชี้ว่าปัจจัยด้านกำลังการผลิต สิทธิบัตร และโครงสร้างตลาดอาจส่งผลต่อราคา แต่ข้อมูลสาธารณะยังไม่พอจะแยกได้ชัดว่าอีรีดเดอร์แต่ละเครื่องแพงเพราะต้นทุนจริงเท่าไร และเป็นส่วนเพิ่มจากอำนาจตลาดหรือกำไรเท่าไร

นอกจากจอ ยังมีค่าออกแบบตัวเครื่อง ซอฟต์แวร์ ระบบไฟ กันน้ำ การขนส่ง ประกัน และกำไรของผู้ขาย โดยราคาหน้าร้านในไทยอาจต่างกันตามช่องทางนำเข้าและบริการหลังการขาย จึงไม่ควรเอาราคาจอเพียงชิ้นเดียวมาแทนต้นทุนทั้งเครื่อง

สิ่งที่จ่ายเพิ่ม อาจเป็นความสะดวกที่ไม่ได้อยู่ในตารางสเปก

Kobo ระบุว่า Clara BW กันน้ำตามมาตรฐาน IPX8 และแบตเตอรี่ใช้งานได้นานสูงสุด 53 วัน ภายใต้เงื่อนไขอ่านวันละ 30 นาที เปิดไฟหน้าจอ 10% และปิด Wi-Fi กับ Bluetooth ถ้าใช้งานหนักกว่านั้นหรือเปิดไฟสว่างกว่า แบตก็อาจหมดเร็วกว่า ตัวเลขนี้จึงต้องดูเงื่อนไขประกอบ

เครื่องบางรุ่นยังมีปุ่มเปลี่ยนหน้า ไฟปรับโทนอุ่น จอสี ปากกาจด หรือจอขนาดใหญ่ ซึ่งเพิ่มทั้งความสามารถและราคา แต่ไม่ใช่ทุกคนจำเป็นต้องใช้ครบ

แล้วคุ้มไหม?

ถ้าคุณอ่านนิยายหรือหนังสือตัวอักษรบ่อย ชอบเครื่องเบา อ่านกลางแจ้ง และไม่อยากชาร์จบ่อย อีรีดเดอร์อาจคุ้มจากประสบการณ์อ่าน แม้สเปกบนกระดาษจะดูด้อยกว่าแท็บเล็ต

แต่ถ้าต้องการเครื่องเดียวสำหรับดูหนัง เล่นเกม อ่านเอกสารสี เปิดไฟล์ PDF ขนาดใหญ่ และสลับหลายแอป แท็บเล็ตอาจตอบโจทย์กว่า ส่วนคนที่อ่านเป็นครั้งคราว ลองใช้มือถือหรือแท็บเล็ตที่มีอยู่ก่อนก็ได้

ก่อนซื้อควรเช็กด้วยว่ารุ่นนั้นรองรับร้านหนังสือและไฟล์ที่ใช้อยู่หรือไม่ โดยเฉพาะหนังสือภาษาไทย เพราะหนังสือที่ซื้อจากแต่ละร้านอาจมีข้อจำกัดเรื่องแอปและการป้องกันไฟล์ สุดท้ายความแรงของเครื่องสำคัญ แต่ความเข้ากันได้กับหนังสือที่อยากอ่านสำคัญไม่แพ้กัน