ทามาก็อตจิ ของเล่นเลี้ยงสัตว์ในจอที่ครองใจเด็กยุค 90

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ใครเคยมีเจ้าตัวเล็กอยู่ในไข่พลาสติกบ้าง? ตอนเช้าก่อนออกจากบ้านต้องรีบกดให้อาหาร พอได้ยินเสียงร้องระหว่างวันก็ต้องหยิบขึ้นมาดูว่าเกิดอะไรขึ้น บางครั้งแค่เผลอลืมดูแลไปนานหน่อย กลับมาอีกทีก็ต้องนั่งเสียใจกับหน้าจอเล็ก ๆ

ของเล่นชิ้นนั้นคือ ทามาก็อตจิ หรือที่หลายคนเรียกติดปากว่า “ทามาก็อต” สัตว์เลี้ยงดิจิทัลที่เด็กยุค 90 จำนวนมากพกไปด้วยแทบทุกที่ ทั้งที่ตัวเครื่องมีแค่จอเล็ก ๆ กับปุ่มไม่กี่ปุ่ม

ความสนุกของมันอยู่ที่การได้เลี้ยงตัวละครตั้งแต่ฟักออกจากไข่ คอยให้อาหาร เล่นด้วย เก็บกวาด และรักษาเมื่อป่วย ยิ่งดูแลบ่อยก็ยิ่งรู้สึกผูกพัน จนของเล่นที่ใส่กระเป๋าได้กลายเป็นเรื่องใหญ่ของเด็กคนหนึ่งได้จริง ๆ

ไข่ใบเล็กที่เริ่มต้นจากญี่ปุ่น

ทามาก็อตจิรุ่นแรกวางจำหน่ายในญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 โดยบันได ก่อนจะขยายไปยังต่างประเทศในปีถัดมา ตัวเครื่องทรงไข่มีหน้าจอ LCD และปุ่มสามปุ่ม ใช้กดเลือกคำสั่งเพื่อดูแลสัตว์เลี้ยงบนจอ

พิพิธภัณฑ์ Powerhouse ระบุว่า อากิ ไมตะ จากบันได ได้แรงบันดาลใจส่วนหนึ่งจากโฆษณาที่เด็กชายพยายามนำเต่าสัตว์เลี้ยงไปโรงเรียน จนเกิดแนวคิดเรื่องสัตว์เลี้ยงตัวเล็กที่พกติดตัวไปได้ โดยมีอากิฮิโระ โยโกอิ จากบริษัท WiZ ร่วมสร้างสรรค์ของเล่นชิ้นนี้

กระแสตอบรับในญี่ปุ่นแรงมาก บันไดนัมโคระบุว่ารุ่นแรกขายได้ 10 ล้านเครื่องในญี่ปุ่นภายในแปดเดือน หลังจากนั้นความนิยมก็ขยายไปอีกหลายประเทศ พร้อมกับของเล่นสัตว์เลี้ยงดิจิทัลหลากหลายยี่ห้อที่ออกมาตามกระแส

เลี้ยงยังไงให้โต?

เมื่อเริ่มเล่น เราจะเห็นไข่บนหน้าจอก่อน รอให้ฟักแล้วจึงคอยดูแลตามความต้องการของเจ้าตัวเล็ก ถ้าหิวก็ให้อาหาร ถ้าไม่มีความสุขก็เล่นเกมด้วย ถ้าขับถ่ายก็ต้องกดทำความสะอาด และเมื่อเจ็บป่วยก็ต้องให้ยา

การดูแลมีผลต่อตัวละครที่เติบโตขึ้นมา บางวันเจ้าของจึงไม่ได้แค่กดปุ่มเล่นเพลิน ๆ แต่ต้องคอยสังเกตด้วยว่าอาหาร ความสุข และสุขภาพของมันเป็นอย่างไร

ความลำบากของรุ่นแรกคือวงจรชีวิตของมันหยุดพักไม่ได้ ต่อให้เจ้าของกำลังเรียนหรือทำธุระ เวลาของเจ้าตัวเล็กก็ยังเดินต่อ หากปล่อยทิ้งไว้นานโดยไม่ดูแล มันอาจป่วยและตายได้ เสียงร้องเตือนจึงเป็นทั้งเสียงน่ารักและเสียงที่ทำให้เจ้าของรีบล้วงกระเป๋าไปพร้อมกัน

ของเล่นที่ทำให้ช่วงพักมีเรื่องคุย

เสน่ห์อีกอย่างคือการเอามาอวดกัน ใครเลี้ยงจนโตแล้ว หน้าตาเป็นแบบไหน หรือใครเผลอปล่อยให้ป่วย ก็กลายเป็นเรื่องคุยกับเพื่อนได้ทั้งวัน ตัวเครื่องมีหลายสี หลายลาย แถมมีสายคล้องให้ห้อยกระเป๋าหรือพกไปไหนมาไหนสะดวก

แต่เมื่อเสียงเตือนดังขึ้นระหว่างเรียน ความน่าเอ็นดูของเจ้าสัตว์เลี้ยงก็อาจกลายเป็นสิ่งรบกวนในห้องเรียน พิพิธภัณฑ์การเล่น The Strong ระบุว่าโรงเรียนบางแห่งห้ามนำมาเล่นในชั้นเรียน เพราะเด็ก ๆ เสียสมาธิกับการคอยดูแลมัน

สำหรับเด็กที่เลี้ยงมาหลายวัน การเห็นตัวละครจากไปอาจทำให้เสียใจจริง ๆ แม้จะรู้ว่าเป็นเพียงภาพบนจอ ความรู้สึกนั้นก็มาจากเวลาที่คอยดูแลมันมาตลอด

จากจอขาวดำมาถึงรุ่นใหม่

ทามาก็อตจิไม่ได้หายไปพร้อมยุค 90 บันไดพัฒนาออกมาอีกหลายรุ่น เช่น รุ่น Tamagotchi Plus ในปี 2547 ที่สื่อสารผ่านอินฟราเรดได้ รุ่นจอสีในปี 2551 และ Tamagotchi Uni ในปี 2566 ที่เชื่อมต่อ Wi-Fi ได้ ขณะเดียวกันก็มีการนำรูปแบบดั้งเดิมกลับมาจำหน่ายให้คนคิดถึงของเก่าได้เล่นอีก

บันไดนัมโคระบุว่า ณ วันที่ 31 กรกฎาคม 2568 ทามาก็อตจิทุกรุ่นมียอดจัดส่งสะสมทั่วโลกครบ 100 ล้านเครื่อง ตัวเลขนี้เป็นยอดจัดส่ง ไม่ใช่จำนวนเจ้าของ และครอบคลุมหลายรุ่นตลอดหลายปี

จากของเล่นจอเล็กที่ต้องคอยให้อาหารในวันนั้น วันนี้ทามาก็อตจิยังมีรุ่นใหม่ให้เล่น ส่วนใครที่เคยเลี้ยงมาก่อน แค่เห็นเครื่องทรงไข่กับปุ่มสามปุ่ม ก็คงนึกถึงเสียงเตือนและเจ้าตัวเล็กที่เคยดูแลกันขึ้นมาได้ทันที