จ่ายบัตรเครดิตขั้นต่ำมีค่าใช้จ่ายอะไรตามมาบ้าง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ใบแจ้งบัตรเครดิตมาถึง ยอดที่ต้องจ่ายเดือนนี้ 30,000 บาท แต่ตัวเลขช่องจ่ายขั้นต่ำมีเพียงไม่กี่พันบาท พอมองเงินในบัญชีแล้ว หลายคนก็อาจเลือกจ่ายยอดเล็กไว้ก่อน แล้วค่อยจัดการส่วนที่เหลือเดือนหน้า

การจ่ายขั้นต่ำช่วยให้ผ่านเดือนที่เงินตึงมือได้ แต่ถ้าจ่ายแบบนี้ต่อเนื่อง ยอดหนี้จะค่อย ๆ ลด และอาจใช้เวลาหลายปีกว่าจะหมด เรื่องที่ควรรู้คือเงินที่จ่ายเพิ่มในที่สุดไม่ได้มีแค่ราคาสินค้าที่รูดไป

เมื่อจ่ายไม่เต็มยอดตามกำหนด โดยทั่วไปจะเสียดอกเบี้ย และอาจถูกคิดย้อนตั้งแต่วันที่ใช้บัตร แม้จะจ่ายขั้นต่ำตรงเวลาก็ตาม ส่วนยอดที่ยังค้างก็จะมีดอกเบี้ยต่อไปตามเงื่อนไขของบัตร

จ่ายขั้นต่ำแล้ว ดอกเบี้ยคิดจากตรงไหน?

สมมติว่าใช้บัตรซื้อของ 10,000 บาท และเมื่อถึงกำหนดจ่ายไป 7,000 บาท หลายคนอาจเข้าใจว่าดอกเบี้ยจะคิดจากยอดที่เหลือ 3,000 บาทเท่านั้น แต่ตัวอย่างที่ธนาคารแห่งประเทศไทยอธิบายไว้แบ่งการคิดออกเป็นสองช่วง

ช่วงแรก คิดจากยอดเต็ม 10,000 บาท ย้อนตั้งแต่วันที่รูดบัตรหรือวันที่บันทึกรายการจนถึงก่อนวันที่จ่ายเงิน ส่วนช่วงที่สอง คิดจากยอดค้าง 3,000 บาท หลังจากจ่ายแล้วไปจนถึงรอบที่กำหนดตามเงื่อนไขของผู้ออกบัตร

วันที่เริ่มคิดและรายละเอียดจริงอาจต่างกันตามสัญญา จึงควรดูใบแจ้งยอดหรือสอบถามผู้ออกบัตรโดยตรง แต่ประเด็นที่ต้องจำคือ จ่ายตรงเวลาไม่ได้แปลว่าปลอดดอกเบี้ยเสมอไป ถ้าจ่ายไม่เต็มจำนวน

สำหรับบัตรเครดิต ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมที่อยู่ภายใต้เกณฑ์กำกับรวมกันได้ไม่เกิน 16% ต่อปี ไม่ใช่ 16% ต่อเดือน โดยคำนวณตามระยะเวลาและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง

ยอดขั้นต่ำเล็กลง หนี้ก็อาจอยู่นานขึ้น

ยอดขั้นต่ำมักคำนวณเป็นสัดส่วนของยอดที่ค้าง เมื่อหนี้ลด ยอดที่ต้องจ่ายขั้นต่ำในเดือนต่อ ๆ ไปก็อาจลดตาม ฟังดูเบาลง แต่ถ้าจ่ายเพียงเท่านั้น เงินต้นจะลดช้ากว่าการจ่ายเพิ่ม และยังมีดอกเบี้ยเกิดขึ้นระหว่างทาง

ธนาคารแห่งประเทศไทยเคยยกตัวอย่างหนี้ 30,000 บาทว่า หากจ่ายขั้นต่ำ 8% ตามสมมติฐานของตัวอย่าง จะใช้เวลาประมาณ 5 ปี และเสียดอกเบี้ยรวมประมาณ 5,700 บาท ส่วนการจ่ายขั้นต่ำ 5% หรือ 100 บาท แล้วแต่จำนวนใดสูงกว่า ใช้เวลาประมาณ 8 ปี และเสียดอกเบี้ยประมาณ 10,200 บาท ตัวเลขจริงขึ้นอยู่กับวันใช้บัตร วันชำระ เงื่อนไขบัตร และพฤติกรรมการใช้จ่าย

ตัวอย่างนี้ช่วยให้เห็นว่า ถึงจะหยุดรูดเพิ่ม หนี้ก็ยังใช้เวลาปิดได้อีกนาน หากแต่ละเดือนจ่ายเพียงยอดขั้นต่ำที่ลดลงตามยอดหนี้

แล้วถ้าตอนนี้จ่ายเต็มไม่ไหวล่ะ?

ถ้ามีเงินพอจ่ายเต็มยอดตามกำหนดโดยไม่กระทบค่าใช้จ่ายจำเป็น นั่นเป็นวิธีหลีกเลี่ยงดอกเบี้ยจากยอดซื้อสินค้าตามเงื่อนไขบัตร แต่ถ้าเดือนนี้จ่ายเต็มไม่ไหว การจ่ายขั้นต่ำให้ทันกำหนดยังดีกว่าปล่อยให้เลยกำหนดโดยไม่จ่าย แล้วพยายามจ่ายเพิ่มเท่าที่ไหวเพื่อลดยอดค้าง

ลองหยุดใช้บัตรใบนั้นชั่วคราว ตั้งยอดจ่ายต่อเดือนให้สูงกว่าขั้นต่ำตามกำลัง และหลีกเลี่ยงการกดเงินจากบัตรหนึ่งไปจ่ายอีกบัตร เพราะอาจทำให้มีค่าใช้จ่ายและหนี้เพิ่ม ควรเก็บเงินไว้สำหรับค่าอาหาร ค่าเดินทาง และค่าใช้จ่ายจำเป็นด้วย

ณ ปี 2569 ธนาคารแห่งประเทศไทยผ่อนปรนอัตราชำระขั้นต่ำบัตรเครดิตไว้ที่ 8% จนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2569 ทั้งนี้ให้ตรวจสอบยอดขั้นต่ำที่ระบุจริงในใบแจ้งหนี้และเงื่อนไขของบัตรแต่ละใบ

หากเริ่มจ่ายขั้นต่ำไม่ไหว ควรติดต่อผู้ออกบัตรก่อนค้างชำระเพื่อขอปรับโครงสร้างหนี้ เช่น เปลี่ยนเป็นสินเชื่อระยะยาวที่ผ่อนเป็นงวด และสอบถามอัตราดอกเบี้ย ค่างวด ระยะเวลา ยอดจ่ายรวม รวมถึงผลต่อวงเงินบัตรก่อนตกลง ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่าลูกหนี้ที่จ่ายไม่ถึง 8% สามารถขอปรับโครงสร้างหนี้ก่อนเป็นหนี้เสียได้

การจ่ายขั้นต่ำจึงเป็นทางช่วยประคองกระแสเงินสดในช่วงจำเป็น แต่ถ้าพอจ่ายเพิ่มได้ การจ่ายมากกว่าขั้นต่ำจะช่วยลดยอดค้างและลดดอกเบี้ยที่จะเกิดขึ้นต่อจากนั้นได้