คนเราช่วยตัวเองเฉลี่ยกี่ครั้งตลอดชีวิต

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ถ้าคนคนหนึ่งช่วยตัวเองสัปดาห์ละครั้ง พอผ่านไปหลายสิบปี ตัวเลขจะรวมกันได้เท่าไร แล้วมีงานวิจัยเคยนับจำนวนครั้งตลอดชีวิตไว้หรือเปล่า?

จากงานวิจัยที่พบ ยังไม่มีตัวเลขเฉลี่ยตลอดชีวิตที่นำมาตอบได้อย่างน่าเชื่อถือ งานสำรวจส่วนใหญ่ถามว่าผู้ตอบเคยช่วยตัวเองหรือไม่ หรือถามความถี่ในช่วงเดือนหรือปีที่ผ่านมา ไม่ได้ติดตามนับทุกครั้งตั้งแต่เริ่มจนถึงปลายชีวิต

แต่ถ้าต้องการเห็นขนาดของตัวเลข ลองตั้งสมมติฐานว่าช่วยตัวเอง สัปดาห์ละครั้งต่อเนื่อง 50 ปี จะได้ประมาณ 2,600 ครั้ง ตัวเลขนี้เป็นการคำนวณจากสมมติฐาน ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยที่งานวิจัยวัดได้

ลองเปลี่ยนความถี่แล้วคำนวณดู

หากสมมติช่วงเวลาเท่ากันคือ 50 ปี และความถี่คงที่ตลอด ผลจะออกมาประมาณนี้

• เดือนละครั้ง: 12 × 50 = 600 ครั้ง

• สัปดาห์ละครั้ง: 52 × 50 = 2,600 ครั้ง

• สัปดาห์ละ 2 ครั้ง: 2 × 52 × 50 = 5,200 ครั้ง

• สัปดาห์ละ 3 ครั้ง: 3 × 52 × 50 = 7,800 ครั้ง

จำนวน 50 ปีเป็นเพียงช่วงเวลาสมมติ บางคนเริ่มเร็วหรือช้ากว่านั้น บางคนอาจมีช่วงที่ทำบ่อย ช่วงที่เว้นไปนาน หรือไม่ได้ทำเลย จึงไม่ควรนำตัวเลขในตารางไปตัดสินว่าชีวิตใครปกติหรือผิดปกติ

แล้วงานสำรวจพบความถี่เท่าไร?

งานสำรวจผู้ใหญ่ในสหรัฐอเมริกาที่ตีพิมพ์ในปี 2023 ถามผู้เข้าร่วม 3,743 คนถึงการช่วยตัวเองคนเดียวในช่วงหนึ่งปีที่ผ่านมา โดยแบ่งคำตอบเป็นช่วงความถี่ ผลพบว่า 34.3% ไม่ได้ช่วยตัวเองเลยในปีนั้น 21.1% ทำไม่กี่ครั้งในรอบปี 8.0% เดือนละครั้ง 14.6% ทำไม่กี่ครั้งต่อเดือน 6.5% สัปดาห์ละครั้ง 10.2% สัปดาห์ละ 2–3 ครั้ง และ 5.0% เกือบทุกวัน

เมื่อแยกตามกลุ่มที่รายงานในงานวิจัย ผู้ชาย 35.9% และผู้หญิง 8.8% รายงานว่าช่วยตัวเองอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้งในปีที่ผ่านมา ส่วนผู้ที่ไม่ได้ทำเลยในปีนั้นมี 24.2% และ 43.5% ตามลำดับ ตัวเลขเหล่านี้รวมคนที่ไม่ได้ทำด้วย และเป็นข้อมูลจากสหรัฐฯ ในช่วงที่สำรวจ จึงนำไปแทนคนไทยทุกคนไม่ได้

ที่สำคัญ คำตอบอย่าง “ไม่กี่ครั้งต่อเดือน” หรือ “เกือบทุกวัน” ไม่ได้บอกจำนวนครั้งแน่นอน แม้จะเอาตัวแทนของแต่ละช่วงมาคูณ ก็ยังได้เพียงค่าประมาณที่ขึ้นอยู่กับวิธีกำหนดตัวเลข และไม่ใช่จำนวนตลอดชีวิตที่ผู้วิจัยนับไว้

ความถี่เปลี่ยนไปเมื่ออายุเปลี่ยนไหม?

งานวิจัยติดตามกลุ่มตัวอย่าง 2,562 คนในช่วงอายุ 19–50 ปีพบว่า ความถี่เฉลี่ยของผู้หญิงค่อย ๆ เพิ่มขึ้นจนถึงช่วงต้นวัย 30 แล้วลดลงเล็กน้อย ส่วนรูปแบบของผู้ชายค่อนข้างคงที่ในช่วงอายุที่ศึกษา งานนี้ช่วยให้เห็นการเปลี่ยนแปลงตามช่วงชีวิต แต่ยังไม่ได้ติดตามครบทั้งชีวิตหรือรายงานยอดรวมตลอดชีวิต

ดังนั้น คำตอบที่อิงหลักฐานได้ตรงที่สุดคือ ยังระบุค่าเฉลี่ยตลอดชีวิตเป็นจำนวนครั้งไม่ได้ ส่วนตัวอย่าง 2,600 ครั้งเกิดจากการสมมติสัปดาห์ละครั้งเป็นเวลา 50 ปีเท่านั้น จะมากหรือน้อยกว่านี้ก็เป็นไปได้ และการไม่ช่วยตัวเองเลยก็เป็นทางเลือกหนึ่งเช่นกัน