ค่าส่วนกลางหมู่บ้านไม่จ่ายได้ไหม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ซื้อบ้านมาแล้ว นอกจากค่าผ่อน ค่าน้ำ และค่าไฟ ยังมีบิลค่าส่วนกลางส่งมาเป็นประจำ บางบ้านไม่ได้อยู่ บางคนไม่เคยลงสระว่ายน้ำ หรือไม่พอใจที่ถนนในหมู่บ้านชำรุด จึงเกิดคำถามว่า ถ้าเราไม่จ่ายจะได้ไหม?

เรื่องนี้ต้องดูด้วยว่าหมู่บ้านเป็นโครงการจัดสรรแบบใด มีนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรแล้วหรือยัง และเงินที่เรียกเก็บเป็นค่าอะไร เพราะแต่ละกรณีอาจมีเอกสารและหลักเกณฑ์ต่างกัน

สำหรับหมู่บ้านจัดสรรที่จัดเก็บค่าบำรุงรักษาสาธารณูปโภคตามกฎหมาย เจ้าของแปลงมีหน้าที่ร่วมจ่าย แม้ไม่ได้อยู่บ้านหรือไม่ได้ใช้สิ่งอำนวยความสะดวกทุกอย่าง การหยุดจ่ายเองอาจทำให้เกิดหนี้ ค่าปรับ และข้อจำกัดตามมาได้

เงินส่วนกลางเอาไปทำอะไร?

ค่าใช้จ่ายส่วนหนึ่งใช้ดูแลของที่คนในโครงการใช้ร่วมกัน เช่น ถนนภายใน ระบบระบายน้ำ พื้นที่สีเขียว หรือการดูแลความสะอาด ส่วนบริการอื่นอย่างสระว่ายน้ำและการรักษาความปลอดภัย ต้องดูว่าโครงการจัดไว้และเรียกเก็บอย่างไร

ถึงจะไม่เคยใช้สวนหรือสระ ถนนและพื้นที่ส่วนรวมก็ยังต้องได้รับการดูแลอยู่ดี กฎหมายจัดสรรที่ดินจึงกำหนดให้ผู้ซื้อรับผิดชอบค่าใช้จ่ายสำหรับแปลงที่ตนซื้อ ส่วนแปลงที่ยังไม่มีผู้ซื้อเป็นหน้าที่ของผู้จัดสรร

ถ้าไม่จ่าย จะเกิดอะไรขึ้น?

มาตรา 50 ของพระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 กำหนดผลของการค้างชำระค่าบำรุงรักษาและการจัดการสาธารณูปโภคไว้ โดยต้องดำเนินการตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่ว่าทุกมาตรการจะเกิดขึ้นทันทีโดยอัตโนมัติ

• จ่ายล่าช้า: อาจต้องจ่ายค่าปรับตามอัตราที่คณะกรรมการจัดสรรที่ดินกลางกำหนด ควรขอดูวิธีคิดและยอดแยกแต่ละงวด

• ค้างตั้งแต่ 3 เดือนขึ้นไป: อาจถูกระงับบริการหรือสิทธิใช้สาธารณูปโภคตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด แต่ไม่ได้หมายความว่านิติบุคคลจะทำอะไรก็ได้ เช่น ปิดกั้นทางเข้าออกหรือตัดบริการโดยไม่ตรวจสอบอำนาจและขั้นตอน

• ค้างตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป: เจ้าหน้าที่มีอำนาจระงับการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเกี่ยวกับที่ดินแปลงนั้นตามขั้นตอน จนกว่าจะชำระครบ จึงอาจกระทบเมื่อจะโอนขายหรือทำนิติกรรม

กรมที่ดินอธิบายด้วยว่า นิติบุคคลสามารถใช้สิทธิทางศาลเพื่อเรียกชำระค่าปรับที่ค้างได้ ดังนั้นการปล่อยบิลไว้เฉย ๆ ไม่ได้ทำให้หนี้หายไปเอง

ไม่ได้อยู่บ้าน หรือไม่ได้ใช้ส่วนกลาง ต้องจ่ายด้วยหรือ?

โดยทั่วไปยังต้องจ่าย หากเป็นค่าใช้จ่ายที่เรียกเก็บจากที่ดินจัดสรรแปลงนั้นโดยชอบ เพราะหน้าที่ดังกล่าวไม่ได้ผูกกับจำนวนวันที่เจ้าของเข้าพัก การปล่อยบ้านว่างหรือไม่ใช้สระจึงไม่ใช่เหตุยกเว้นโดยอัตโนมัติ แต่หากมีค่าบริการเฉพาะอย่างเพิ่มเติม ควรตรวจสัญญาและหลักเกณฑ์ของรายการนั้นแยกกัน

ถ้าไม่พอใจการดูแล เช่น ไฟทางเสียบ่อยหรือสวนไม่ได้รับการดูแล ก็มีสิทธิสอบถามและร้องเรียนได้ แต่ปัญหาการบริการไม่ได้ทำให้หนี้ทุกก้อนหมดไปทันที ควรเก็บภาพ วันเวลา และหนังสือร้องเรียนไว้ พร้อมขอให้นิติบุคคลชี้แจงและแก้ไข

ถ้าสงสัยว่าเก็บแพงหรือใช้เงินไม่โปร่งใส

เริ่มจากขอเอกสารมาดูให้ชัด ได้แก่ ข้อบังคับ อัตราที่เรียกเก็บ มติที่ประชุมใหญ่ รายรับรายจ่าย และรายละเอียดเงินค้างของบ้านเรา แล้วตรวจว่าจำนวนที่แจ้งตรงกับพื้นที่และช่วงเวลาที่เรียกเก็บหรือไม่ หากยอดผิด ให้ทำหนังสือทักท้วงพร้อมแนบหลักฐานและเก็บสำเนาไว้

กรณียังไม่มีนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร ไม่ได้แปลว่าโครงการเรียกเก็บเงินไม่ได้เสมอไป กรมที่ดินอธิบายว่า ค่าใช้บริการและค่าบำรุงรักษาบริการสาธารณะที่ผู้จัดสรรเรียกเก็บต้องเป็นไปตามอัตราที่คณะกรรมการจัดสรรที่ดินจังหวัดให้ความเห็นชอบ จึงควรขอดูเอกสารโครงการและอัตราที่ได้รับอนุมัติ

หากคุยกันแล้วยังตกลงไม่ได้ สามารถนำสัญญา ใบแจ้งหนี้ ใบเสร็จ และหนังสือโต้แย้งไปปรึกษาสำนักงานที่ดินจังหวัดหรือสาขาที่ดูแลโครงการ เพื่อให้ช่วยตรวจหลักเกณฑ์ที่ใช้กับหมู่บ้านนั้น ส่วนคนที่จ่ายไม่ไหว ควรติดต่อขอเจรจาชำระเป็นงวดและข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษร ก่อนยอดค้างและค่าปรับจะเพิ่มขึ้น