อาหารที่เชื่อว่ามะเร็งไม่ชอบช่วยได้จริงแค่ไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาเห็นคนในครอบครัวป่วยเป็นมะเร็ง หลายบ้านเริ่มมองหาอาหารที่น่าจะช่วยได้ บางคนซื้อบรอกโคลีติดตู้เย็น บางคนคั้นน้ำผัก หรือส่งข้อความบอกกันว่าให้เลิกกินน้ำตาล เพราะกลัวว่าจะไปเลี้ยงเซลล์มะเร็ง

การใส่ใจอาหารเป็นเรื่องดี แต่คำว่า “อาหารที่มะเร็งไม่ชอบ” ทำให้หลายคนเข้าใจไปว่า ถ้ากินของบางอย่างมากพอ มะเร็งจะฝ่อหรือหายไปได้ แล้วข้อมูลทางการแพทย์บอกไว้อย่างไร?

ขณะนี้ยังไม่มีอาหารชนิดใดที่พิสูจน์แล้วว่ารักษามะเร็ง ชะลอมะเร็ง หรือป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำได้ด้วยตัวเอง สถาบันมะเร็งแห่งชาติสหรัฐฯ ระบุเช่นเดียวกันว่า ยังไม่มีหลักฐานว่าอาหาร สูตรอาหาร วิตามิน หรือสมุนไพรชนิดใดทำหน้าที่แทนการรักษาได้

ส่วนการกินอาหารที่ดีต่อสุขภาพเป็นประจำ อาจช่วยลดความเสี่ยงของมะเร็งบางชนิดในระดับประชากรได้ แต่ไม่ใช่หลักประกันว่าจะไม่เป็นมะเร็ง และไม่ใช่วิธีรักษาเมื่อเป็นแล้ว สองเรื่องนี้ควรแยกออกจากกันก่อนเลือกอาหาร

ผักที่หลายคนเรียกว่าผักต้านมะเร็ง

บรอกโคลี กะหล่ำปลี คะน้า และผักใบเขียว เป็นอาหารที่มีใยอาหารและสารอาหารหลายชนิด จึงเหมาะจะอยู่ในมื้อประจำวัน จะลวกใส่น้ำพริก ผัดกับเนื้อสัตว์ หรือใส่แกงจืดก็ได้ ไม่จำเป็นต้องฝืนกินชนิดเดียวทุกวัน

สารบางชนิดในผักอาจให้ผลน่าสนใจในการทดลอง แต่ผลจากหลอดทดลองหรือสัตว์ทดลองยังนำมาสรุปตรง ๆ ไม่ได้ว่า การกินผักนั้นจะฆ่าเซลล์มะเร็งในร่างกายคนได้ การกินผักหลากหลายจึงมีเหตุผลในฐานะส่วนหนึ่งของอาหารที่สมดุล มากกว่าจะยกผักชนิดใดเป็นยา

ข้าวกล้อง ถั่ว และผลไม้ มีประโยชน์อย่างไร

ข้าวกล้อง ข้าวโอ๊ต ถั่วเมล็ดแห้ง ผัก และผลไม้ เป็นตัวอย่างอาหารที่ให้ใยอาหาร กองทุนวิจัยมะเร็งโลกแนะนำให้กินธัญพืชเต็มเมล็ด ผัก ผลไม้ และถั่วเป็นส่วนสำคัญของอาหารประจำวัน โดยหลักฐานสนับสนุนว่าอาหารที่มีใยอาหารและธัญพืชเต็มเมล็ดสัมพันธ์กับความเสี่ยงมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงที่ลดลง

เริ่มจากสิ่งใกล้ตัวได้ เช่น เปลี่ยนข้าวขาวบางมื้อเป็นข้าวกล้อง เพิ่มผักในแกงจืด กินฝรั่งหรือมะละกอแทนขนมหวานบางครั้ง หรือใส่ถั่วในอาหารที่ชอบ ไม่จำเป็นต้องหาเบอร์รีราคาแพงหรืออาหารนำเข้า และยังสามารถกินปลา ไข่ หรือเนื้อสัตว์ไม่ติดมันร่วมด้วยได้

แล้วน้ำตาลเลี้ยงมะเร็งจริงไหม?

เซลล์ในร่างกาย รวมถึงเซลล์มะเร็ง ใช้กลูโคสเป็นแหล่งพลังงานได้ แต่การงดน้ำตาลไม่ได้ทำให้เลือกอดอาหารเฉพาะเซลล์มะเร็งได้ เพราะร่างกายยังต้องรักษาระดับน้ำตาลในเลือดและสร้างกลูโคสจากสารอาหารอื่นได้ด้วย

การลดเครื่องดื่มหวานและขนมหวานที่กินบ่อยอาจช่วยควบคุมพลังงานและน้ำหนัก แต่การอดอาหารหรือตัดคาร์โบไฮเดรตอย่างเข้มงวดโดยหวังให้อดมะเร็ง อาจทำให้ผู้ป่วยได้รับพลังงานไม่พอ โดยเฉพาะช่วงที่กินได้น้อยอยู่แล้ว

สิ่งที่ควรลดก็สำคัญพอ ๆ กับสิ่งที่เพิ่ม

สำหรับการลดความเสี่ยงในระยะยาว กองทุนวิจัยมะเร็งโลกแนะนำให้กินเนื้อแปรรูป เช่น ไส้กรอก เบคอน และแฮม ให้น้อยที่สุดหากกินเลย จำกัดเนื้อแดง และไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เพื่อการป้องกันมะเร็ง การปรับจากมื้อที่กินอยู่จริงทีละอย่างมักทำต่อเนื่องได้ง่ายกว่า

นอกจากนี้ การไม่สูบบุหรี่ ออกกำลังกายตามกำลัง รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม และเข้ารับการตรวจคัดกรองตามคำแนะนำ ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลความเสี่ยง ไม่ควรฝากความหวังไว้กับอาหารเพียงจานเดียว

ถ้ากำลังรักษามะเร็ง ควรกินอย่างไร?

ช่วงรักษาแต่ละคนมีปัญหาต่างกัน บางคนเบื่ออาหาร คลื่นไส้ เจ็บปาก หรือกลืนลำบาก จนอาจกินผักและธัญพืชเต็มเมล็ดได้ไม่เหมือนช่วงปกติ สิ่งสำคัญคือพยายามให้ได้พลังงานและโปรตีนเพียงพอตามสภาพร่างกาย อาหารอ่อนหรือมื้อเล็กแต่บ่อยครั้งอาจเหมาะกับบางคน

หากน้ำหนักลด กินได้น้อย หรืออยากลองอาหารสูตรพิเศษ ควรคุยกับแพทย์หรือนักกำหนดอาหารที่ดูแลก่อน รวมถึงแจ้งทุกครั้งหากจะใช้สมุนไพรหรืออาหารเสริม เพราะบางชนิดอาจมีปฏิกิริยากับการรักษาได้ และไม่ควรหยุดการรักษาเพื่อเปลี่ยนไปกินอาหารสูตรใดสูตรหนึ่ง

มื้ออาหารที่ช่วยดูแลสุขภาพไม่จำเป็นต้องมีของวิเศษ เริ่มจากอาหารหลากหลายที่กินได้จริง เพิ่มผัก ผลไม้ ถั่ว และธัญพืชเต็มเมล็ดตามความเหมาะสม ลดเนื้อแปรรูปและแอลกอฮอล์ ส่วนผู้ที่กำลังรักษา ให้ปรับมื้ออาหารกับทีมรักษาตามอาการของตัวเอง