เหรียญโรมันเงิน 934 เหรียญจาก Wesseling ห่างกันเกือบ 300 ปี—แล้วใครเป็นคนฝัง?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เหรียญเงินเดนาริอุส 934 เหรียญจากเวสเซลิง ประเทศเยอรมนี มีปีผลิตตั้งแต่ 148 ปีก่อนคริสตกาลถึง ค.ศ. 124/125; เหรียญเก่าสุดกับใหม่สุดจึงห่างกันเกือบ 300 ปี แต่ยังไม่รู้ว่าใครฝังหรือเหตุใดจึงไม่กลับมาเอา

Oliver Riedl พบเหรียญ 15 เหรียญระหว่างใช้เครื่องตรวจโลหะในพื้นที่เกษตรที่ได้รับอนุญาตเมื่อเดือนตุลาคม 2025 เขาแจ้งสำนักงานดูแลโบราณสถานของไรน์แลนด์ หรือ LVR ทันที นักโบราณคดีจากหน่วยงานนี้จึงลงพื้นที่ขุดต่อและพบเหรียญเงินเดนาริอุสทั้งหมด 934 เหรียญ น้ำหนักรวมประมาณ 3.1 กิโลกรัม

เหรียญเก่าสุดผลิตในปี 148 ก่อนคริสตกาล สมัยสาธารณรัฐโรมัน ส่วนเหรียญใหม่สุดผลิตในปี ค.ศ. 124 หรือ 125 ใต้จักรพรรดิฮาเดรียน เหรียญส่วนใหญ่ผลิตในสมัยจักรพรรดิฟลาเวียน ช่วง ค.ศ. 69–96 LVR ประเมินว่ากองเหรียญน่าจะถูกฝังไม่นานหลังเหรียญใหม่สุดถูกผลิต ช่วงปีบนเหรียญจึงเป็นอายุการผลิตของเงินแต่ละชิ้น ไม่ได้บอกว่าเจ้าของค่อย ๆ สะสมกองนี้อยู่นานเกือบ 300 ปี

หนึ่งในเหรียญที่น่าสนใจผลิตตั้งแต่ 104 ปีก่อนคริสตกาล แต่มีตราประทับเพิ่มในช่วง ค.ศ. 69–79 สมัยจักรพรรดิเวสปาเซียน ตรานั้นทำขึ้นในบริเวณที่ปัจจุบันคือประเทศตุรกี ผู้เชี่ยวชาญ LVR เสนอว่าตราประทับลักษณะนี้น่าจะใช้ยืนยันมูลค่าของเหรียญเก่าที่สึกหรอ รายละเอียดนี้ช่วยให้เห็นว่าเหรียญบางชิ้นยังมีมูลค่าแลกเปลี่ยนหลังผลิตมานาน

น้ำหนักและจำนวนเหรียญสะท้อนว่ากองนี้มีมูลค่าสูงในยุคนั้น นักวิจัย Rahel Otte อธิบายว่า ทหารโรมันชั้นผู้น้อยได้ค่าจ้างปีละ 300 เดนาริอุส แต่ราวครึ่งหนึ่งถูกหักเป็นค่าอาหารและอุปกรณ์ หากเก็บเงินส่วนที่เหลือทั้งหมด ทหารคนหนึ่งต้องใช้เวลาประมาณหกปีกว่าจะมีเงินเท่ากองนี้ ตัวเลขดังกล่าวเป็นการเทียบกับค่าจ้างทหาร ไม่ใช่ราคาปัจจุบันของเหรียญ

ส่วนเหตุผลที่มีคนนำเหรียญไปฝัง LVR มองว่าเจ้าของน่าจะต้องการเก็บทรัพย์ให้ปลอดภัย เพราะสมัยนั้นยังไม่มีธนาคารให้ฝากเงิน อย่างไรก็ตาม หน่วยงานระบุว่าไม่อาจรู้ได้แล้วว่าทำไมจึงไม่มีใครกลับมาขุดเอาเหรียญไป นักโบราณคดีเสนอเพียงความเป็นไปได้ว่าเจ้าของอาจเสียชีวิตก่อนถ่ายทอดตำแหน่งที่ซ่อนไว้ แต่ไม่มีหลักฐานยืนยันตัวบุคคลหรือสาเหตุนี้

ระหว่างขุด LVR พบเศษภาชนะดินเผากับฟาง จึงคาดว่าเหรียญอาจเคยอยู่ในหม้อที่รองฟางไว้ ก่อนการทำเกษตรหลายปีจะทำให้ภาชนะพังและเหรียญกระจายลงในดิน เศษวัสดุช่วยบอกวิธีเก็บทรัพย์ได้บางส่วน แต่ไม่ได้บอกว่าใครเป็นคนฝากหรือเหตุใดกองเงินจึงถูกทิ้งไว้นาน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th