ภูเขาไฟญี่ปุ่นระเบิดเมื่อ 7,300 ปีก่อน แต่บางชุมชนกลับเติบโตหลังภัยพิบัติได้อย่างไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ภูเขาไฟคิไค-อะคาโฮยะในญี่ปุ่นปะทุเมื่อราว 7,300 ปีก่อน แต่ชุมชนโจมงไม่ได้รับผลเหมือนกันหมด แบบจำลองประชากรชี้ว่าพื้นที่ทางใต้และตอนกลางของเกาะคิวชูลดลงหนัก ขณะที่ชายฝั่งตอนเหนือยังมีแนวโน้มเติบโตต่อ งานวิจัยเสนอว่าชุมชนแถบนั้นเริ่มพึ่งทรัพยากรทะเลมากขึ้นตั้งแต่ก่อนภูเขาไฟระเบิด ส่วนการย้ายคนจากพื้นที่เสียหายขึ้นเหนือเป็นอีกคำอธิบายที่เป็นไปได้

ทีมวิจัยของ Enrico R. Crema และคณะใช้แบบจำลองทางสถิติวิเคราะห์วันที่ของตัวอย่างคาร์บอน-14 จากแหล่งโบราณคดีญี่ปุ่น พวกเขาแบ่งพื้นที่ศึกษาเป็น 61 ช่อง แล้วเทียบความถี่ของวันที่ก่อนและหลังการปะทุในช่วงละ 750 ปี วิธีนี้ช่วยประเมินแนวโน้มประชากรในแต่ละภูมิภาค แต่ตัวเลขที่ได้ไม่ใช่จำนวนคนที่ขุดพบหรือนับได้โดยตรง นักวิจัยยังคำนึงถึงพื้นที่ที่มีการสำรวจมากหรือน้อยต่างกัน และระบุว่าบางบริเวณมีข้อมูลไม่พอจนค่าประมาณยังไม่แน่นอน

ทางใต้และตอนกลางของคิวชูมีสัญญาณลดลงเด่นที่สุด งานวิจัยพบว่าพื้นที่เหล่านี้อาจเริ่มมีแนวโน้มถดถอยอยู่ก่อนแล้ว การปะทุจึงอาจเร่งปัญหาเดิมให้หนักขึ้น เถ้าภูเขาไฟตกหนามากในตอนใต้ของเกาะ ทำลายระบบนิเวศบนบกและทำให้การฟื้นตัวใช้เวลานาน อย่างไรก็ดี ผลจำลองไม่ได้ชี้ว่าเถ้าถ่านเป็นสาเหตุเดียว และบางพื้นที่ที่อยู่ไกลกว่าก็มีสัญญาณประชากรชะลอตัวเช่นกัน

ชายฝั่งตอนเหนือมีเส้นทางต่างออกไป แหล่งโบราณคดีที่นั่นพบหลักฐานล่าสัตว์ทะเลและฉมวกหินก่อนการปะทุ แสดงว่าการหากินทางทะเลมีความสำคัญมากขึ้นอยู่แล้ว หลังเหตุ ต่างหูหินผ่าร่องเริ่มปรากฏในแหล่งชายฝั่งตอนเหนือเป็นครั้งแรก นักวิจัยมองว่าการกระจายของต่างหูอาจสะท้อนการย้ายคนหรือเครือข่ายความสัมพันธ์ที่ขยายขึ้น ส่วนจำนวนหัวฉมวกหินอาจเริ่มเพิ่มในระยะ Todoroki B1 และเพิ่มต่อเนื่องตั้งแต่ระยะ B2 ไปถึง Sobata ซึ่งสอดคล้องกับการขยายการหากินทางทะเล

ผลที่เห็นคือชุมชนโจมงไม่ได้ย้ายไปตามทิศเดียวกันทั้งหมด บางกลุ่มอาจออกจากพื้นที่ทางใต้ที่เสียหาย ขณะที่ชุมชนชายฝั่งซึ่งมีแนวโน้มเติบโตอยู่ก่อนแล้วดำเนินชีวิตต่อไปได้ การย้ายถิ่นอาจมีส่วน แต่แบบจำลองยังแยกออกจากการเติบโตเดิมไม่ได้

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th