5 ต้นไม้ NASA เคยศึกษา ช่วยลดฟอร์มาลดีไฮด์ในห้องทดลอง แต่ปลูกในบ้านได้ผลแค่ไหน ?

หลายคนอาจเคยได้ยินว่าการปลูกต้นไม้ในบ้านช่วยฟอกอากาศ และดูดซับสารพิษ แต่รู้หรือไม่ว่าองค์การ NASA เคยศึกษาความสามารถของพืชประดับหลายชนิดในการลดสารเคมีที่ปนเปื้อนในอากาศ โดยเฉพาะฟอร์มาลดีไฮด์ (Formaldehyde) ซึ่งเป็นสารที่อาจพบได้ในเฟอร์นิเจอร์ไม้ประกอบ กาว และวัสดุตกแต่งบ้านบางประเภท

ฟอร์มาลดีไฮด์เป็นสารเคมีที่องค์การระหว่างประเทศเพื่อการวิจัยโรคมะเร็ง (IARC) จัดอยู่ในกลุ่มสารก่อมะเร็งในมนุษย์หรือ Group 1 การได้รับสารในระดับที่สูงอาจทำให้เกิดอาการระคายเคืองตา จมูก และลำคอ รวมถึงส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินหายใจ

อย่างไรก็ตาม การที่ต้นไม้บางชนิดสามารถลดสารเคมีได้ในห้องทดลอง ไม่ได้หมายความว่าการปลูกต้นไม้เพียงไม่กี่กระถางในบ้านจะช่วยกำจัดสารพิษได้อย่างมีประสิทธิภาพ มาทำความรู้จักต้นไม้ 5 ชนิดที่ปรากฏในงานศึกษาของ NASA พร้อมข้อเท็จจริงที่ควรรู้ก่อนเลือกปลูก

▪️ฟอร์มาลดีไฮด์คืออะไร เหตุใดจึงอาจพบในบ้าน ?

ฟอร์มาลดีไฮด์เป็นสารเคมีในรูปก๊าซไม่มีสี มีกลิ่นฉุน และสามารถระเหยออกมาจากผลิตภัณฑ์หรือวัสดุบางชนิดภายในอาคารได้ แหล่งที่อาจพบสารนี้ ได้แก่

• เฟอร์นิเจอร์ไม้ปาร์ติเกิลบอร์ด และไม้อัด MDF
• กาว และเรซินบางประเภท
• วัสดุตกแต่ง และผลิตภัณฑ์ก่อสร้างบางชนิด
• ควันบุหรี่ และการเผาไหม้ภายในอาคาร

การสัมผัสฟอร์มาลดีไฮด์อาจทำให้แสบตา น้ำตาไหล ไอ และระคายเคืองจมูกหรือคอ โดยความเสี่ยงขึ้นอยู่กับระดับความเข้มข้น  และระยะเวลาที่สัมผัส

▪️NASA เคยศึกษาต้นไม้ฟอกอากาศอย่างไร ?

ในปี 1989 NASA เผยแพร่รายงานการศึกษาเรื่อง Interior Landscape Plants for Indoor Air Pollution Abatement เพื่อศึกษาความสามารถของพืชประดับในการลดมลพิษทางอากาศภายในพื้นที่ปิด โดยมีสารที่นำมาทดสอบ ได้แก่ ฟอร์มาลดีไฮด์ เบนซีน และไตรคลอโรเอทิลีน

การทดลองดำเนินการในสภาพแวดล้อมที่ควบคุม โดยตรวจวัดการเปลี่ยนแปลงของสารเคมีในอากาศหลังนำพืชเข้าไปในระบบทดลอง นักวิจัยยังให้ความสนใจกับบทบาทของราก ดิน และจุลินทรีย์บริเวณรากด้วย

ผลการศึกษาพบว่า พืชบางชนิดสามารถช่วยลดสารเคมีที่นำมาทดสอบได้ แต่ผลดังกล่าวเป็นผลจากการทดลองในระบบปิด จึงไม่ควรนำไปสรุปว่า ต้นไม้กระถางทั่วไปจะฟอกอากาศในบ้านได้ในระดับเดียวกัน

▪️5 ต้นไม้ที่ปรากฏในงานศึกษาของ NASA

1. พลูด่าง (Golden Pothos)

พลูด่าง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Epipremnum Aureum เป็นไม้เลื้อยที่ได้รับความนิยมอย่างมากในการปลูกประดับบ้าน มีใบรูปหัวใจ สีเขียวหรือเขียวแต้มเหลือง สามารถปลูกในกระถางแขวนหรือให้เลื้อยตามหลักได้

พลูด่างเป็นหนึ่งในพืชที่ปรากฏในงานศึกษาของ NASA เกี่ยวกับการลดมลพิษทางอากาศ โดยมีการทดสอบความสามารถในการลดฟอร์มาลดีไฮด์ภายในระบบทดลองแบบปิด

☑️ วิธีดูแล : ควรวางในบริเวณที่มีแสงสว่างทางอ้อม ใช้ดินที่ระบายน้ำดี และรดน้ำเมื่อดินชั้นบนเริ่มแห้ง ไม่ควรปล่อยให้น้ำขังจนรากเน่า

⚠️ ข้อควรระวัง : มีผลึกแคลเซียมออกซาเลตที่อาจทำให้เกิดการระคายเคืองเมื่อกัดกิน ควรวางให้พ้นมือเด็ก และสัตว์เลี้ยง

2. เศรษฐีเรือนใน (Spider Plant)

เศรษฐีเรือนใน มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Chlorophytum Comosum เป็นไม้ประดับใบเรียวยาวที่มีลวดลายสีเขียวสลับขาวหรือครีม จุดเด่นคือสามารถแตกต้นอ่อนออกจากต้นแม่ และห้อยลงมาได้ จึงเหมาะกับการปลูกในกระถางแขวน

พืชชนิดนี้เป็นอีกหนึ่งชนิดที่ได้รับการศึกษาเกี่ยวกับการลดฟอร์มาลดีไฮด์ โดยมีผลการทดลองสนับสนุนความสามารถในการลดสารดังกล่าวภายใต้สภาพแวดล้อมที่ควบคุม

☑️ วิธีดูแล : เหมาะกับบริเวณที่มีแสงสว่างทางอ้อม หลีกเลี่ยงแดดจัดเป็นเวลานาน  และใช้ดินที่ระบายน้ำได้ดี

⚠️ ข้อควรระวัง : โดยข้อมูลของ ASPCA จัดให้เศรษฐีเรือนในเป็นพืชที่ไม่มีพิษต่อสุนัข และแมว แต่ควรป้องกันไม่ให้สัตว์เลี้ยงกินใบไม้เป็นประจำ

3. ลิ้นมังกร (Snake Plant)

ลิ้นมังกร มีชื่อวิทยาศาสตร์ที่ยอมรับในปัจจุบันว่า Dracaena Trifasciata และเคยใช้ชื่อ Sansevieria Trifasciata เป็นไม้ประดับที่มีใบหนา ตั้งตรง และมีลวดลายสวยงาม เหมาะกับบ้านที่มีพื้นที่จำกัด

ลิ้นมังกรกลุ่ม Sansevieria ปรากฏในงานศึกษาของ NASA เกี่ยวกับการลดสารมลพิษในอากาศ รวมถึงฟอร์มาลดีไฮด์ภายในระบบทดลอง

☑️ วิธีดูแล : สามารถปลูกในบริเวณที่มีแสงสว่างทางอ้อมได้ดี ควรรอให้ดินแห้งก่อนรดน้ำครั้งต่อไป เพราะเป็นพืชที่เก็บน้ำไว้ในใบได้

⚠️ ข้อควรระวัง : มีสารซาโปนิน ซึ่งอาจเป็นพิษต่อสุนัข และแมว เมื่อกินเข้าไปอาจทำให้คลื่นไส้ อาเจียนหรือท้องเสีย

4. ว่านหางจระเข้ (Aloe Vera)

ว่านหางจระเข้ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Aloe Vera เป็นไม้อวบน้ำที่หลายคนคุ้นเคยจากการนำวุ้นภายในใบไปใช้ในผลิตภัณฑ์ดูแลผิว นอกจากประโยชน์ด้านการใช้สอยแล้ว ยังสามารถปลูกเป็นไม้ประดับในกระถางได้ด้วย

ว่านหางจระเข้เป็นหนึ่งในพืชที่ปรากฏในรายงานการทดลองของ NASA โดยมีการศึกษาความสามารถในการลดฟอร์มาลดีไฮด์ในสภาพแวดล้อมแบบปิด

☑️ วิธีดูแล : เหมาะกับบริเวณที่มีแสงสว่างมาก เช่น ใกล้หน้าต่าง ใช้ดินสำหรับไม้อวบน้ำที่ระบายน้ำดี และไม่ควรรดน้ำจนดินเปียกชื้นตลอดเวลา

⚠️ ข้อควรระวัง : ส่วนต่างๆของว่านหางจระเข้บางส่วนมีสารที่อาจเป็นพิษต่อสัตว์เลี้ยง โดยเฉพาะเมื่อกินเข้าไป จึงควรวางให้พ้นจากสุนัข และแมว

5. ไอวี่อังกฤษ (English Ivy)

ไอวี่อังกฤษ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Hedera Helix เป็นไม้เลื้อยที่มีใบเป็นแฉก นิยมปลูกในกระถางแขวนเพื่อให้กิ่งทอดตัวลงมา ช่วยเพิ่มความสวยงามให้กับมุมต่างๆของบ้าน

ไอวี่อังกฤษเป็นอีกหนึ่งพืชที่ปรากฏในงานศึกษาของ NASA เกี่ยวกับการลดสารมลพิษในอากาศ โดยรวมถึงฟอร์มาลดีไฮด์ในระบบทดลองที่มีการควบคุมสภาพแวดล้อม

☑️ วิธีดูแล : ควรปลูกในบริเวณที่มีแสงสว่างเหมาะสม และอากาศค่อนข้างเย็น หลีกเลี่ยงแดดจัด และอุณหภูมิสูงต่อเนื่อง เพราะอาจทำให้ใบแห้ง และต้นเติบโตได้ไม่ดี

⚠️ ข้อควรระวัง : ASPCA ระบุว่าไอวี่อังกฤษเป็นพืชที่มีพิษต่อสุนัข และแมว เมื่อกินเข้าไป อาจทำให้อาเจียน ปวดท้อง และท้องเสีย

▪️ปลูกต้นไม้ในบ้านช่วยฟอกอากาศได้จริงหรือไม่ ?

คำตอบคือ พืชบางชนิดมีความสามารถในการช่วยลดสารเคมีในอากาศภายใต้เงื่อนไขการทดลอง แต่การปลูกต้นไม้กระถางเพียงไม่กี่ต้นในบ้านทั่วไปยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะยืนยันว่าจะช่วยลดมลพิษได้อย่างมีนัยสำคัญ

ในปี 2019 นักวิจัยจาก Drexel University ได้ทบทวนงานวิจัยเกี่ยวกับต้นไม้กระถาง และการกำจัดสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs) จำนวน 12 งานวิจัย โดยวิเคราะห์ผลการทดลองรวม 196 รายการ

ผลการทบทวนพบว่า อัตราการกำจัดสารระเหยของต้นไม้กระถางโดยทั่วไปค่อนข้างต่ำเมื่อเทียบกับการแลกเปลี่ยนอากาศตามปกติของอาคาร และหากต้องการให้ได้ประสิทธิภาพใกล้เคียงกับระบบระบายอากาศ อาจต้องใช้ต้นไม้จำนวนมากจนไม่เหมาะกับการใช้งานจริง

ดังนั้น ต้นไม้จึงเหมาะกับการเพิ่มพื้นที่สีเขียว และความสวยงามภายในบ้าน มากกว่าการนำมาใช้เป็นเครื่องมือหลักในการกำจัดสารพิษ

▪️วิธีลดฟอร์มาลดีไฮด์ในบ้านที่ควรทำควบคู่กัน

หากต้องการลดความเสี่ยงจากฟอร์มาลดีไฮด์ ควรจัดการที่แหล่งกำเนิด และปรับปรุงคุณภาพอากาศภายในบ้านร่วมด้วย เช่น

• เลือกเฟอร์นิเจอร์ และวัสดุตกแต่งที่มีมาตรฐานการปล่อยฟอร์มาลดีไฮด์ต่ำ
• เปิดประตูหรือหน้าต่างเพื่อเพิ่มการระบายอากาศเมื่อสภาพอากาศภายนอกเหมาะสม
• ควบคุมอุณหภูมิ และความชื้นภายในบ้านให้เหมาะสม
• หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ภายในบ้าน
• ระมัดระวังการเลือกใช้กาว สี และผลิตภัณฑ์ตกแต่งที่อาจปล่อยสารระเหย
• หากสงสัยว่ามีสารเคมีสะสมในระดับสูง ควรพิจารณาตรวจประเมินคุณภาพอากาศโดยผู้เชี่ยวชาญ

▪️สรุป 5 ต้นไม้ที่ NASA เคยศึกษา

ต้นไม้ทั้ง 5 ชนิด ได้แก่ พลูด่าง เศรษฐีเรือนใน ลิ้นมังกร ว่านหางจระเข้ และไอวี่อังกฤษ ล้วนเป็นพืชที่ปรากฏในงานศึกษาของ NASA เกี่ยวกับการลดสารมลพิษในอากาศ โดยเฉพาะฟอร์มาลดีไฮด์

อย่างไรก็ตาม ผลการทดลองในห้องปิดไม่สามารถยืนยันได้ว่าการปลูกต้นไม้เพียงไม่กี่กระถางจะช่วยกำจัดสารก่อมะเร็งภายในบ้านได้จริงในระดับที่ปลอดภัย

หากต้องการดูแลอากาศภายในบ้านอย่างเหมาะสม ควรให้ความสำคัญกับการเลือกวัสดุที่ปล่อยสารเคมีต่ำ การระบายอากาศ  และการลดแหล่งกำเนิดมลพิษ ส่วนการปลูกต้นไม้ถือเป็นอีกหนึ่งวิธีเพิ่มพื้นที่สีเขียวที่ทำให้บ้านน่าอยู่มากขึ้น