ภาพเขียนหินสีแดงในจีนอยู่รอดกว่า 2,000 ปีเพราะผสมเลือดจริงหรือเป็นแค่สมมติฐาน?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ผลวิเคราะห์โปรตีนจากเศษภาพเขียนฮวาซานในกว่างซีชี้ว่ามีเลือดในชั้นปูนที่ยึดเม็ดสีกับหินปูน สีแดงมาจากดินที่มีแร่เหล็ก ทีมวิจัยเสนอว่าโปรตีนจากเลือดช่วยให้แคลเซียมคาร์บอเนตตกผลึกและจับสีไว้กับหน้าผา กลไกนี้อธิบายได้ส่วนหนึ่งว่าภาพยังทนสภาพอากาศมานานกว่า 2,000 ปีอย่างไร

แหล่งภาพเขียนฮวาซานอยู่ริมแม่น้ำจั่วเจียงในมณฑลกว่างซี UNESCO ขึ้นทะเบียนภูมิทัศน์แห่งนี้เป็นมรดกโลกเมื่อปี 2016 โดยพื้นที่ที่ขึ้นทะเบียนมีแหล่งภาพเขียน 38 จุด ภาพมีอายุราวศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาลถึงศตวรรษที่ 2 ภาพเหล่านี้เกี่ยวข้องกับชีวิตและพิธีกรรมของชาวลั่วเยว่

การศึกษาปี 2026 ใช้ชิ้นส่วนภาพที่ร่วงจากสามจุด ได้แก่ เกาซาน ตานหนิงซาน และถุนผิงซาน นักวิจัยเก็บหินปูนกับตะกอนธรรมชาติมาเทียบ เพื่อแยกวัสดุที่คนทำขึ้นออกจากชั้นที่เกิดเองบนผา การตรวจเศษที่ตกอยู่แล้วช่วยให้ศึกษาสีและชั้นปูนได้โดยไม่ต้องขูดภาพที่ยังติดอยู่บนหน้าผา

ทีมใช้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนร่วมกับการวิเคราะห์ธาตุ ตรวจองค์ประกอบแร่ด้วยรามานและอินฟราเรด แล้ววิเคราะห์โปรตีนในชั้นสี ผลตรวจแสดงวัสดุสามชั้น คือหินปูนด้านล่าง ปูนยึดเกาะตรงกลาง และเม็ดสีแดงด้านบน ชั้นสีมาจากดินแดงที่มีอนุภาคฮีมาไทต์ขนาดเล็กมาก ส่วนชั้นปูนมีปูนขาว เถ้ากระดูก และโปรตีนที่ผู้วิจัยเชื่อมโยงกับเลือด

จากวัสดุที่พบ ทีมวิจัยเสนอว่า คนทำภาพอาจเผาหินปูนหรือเปลือกหอยกับกระดูกให้เป็นปูนขาวและเถ้ากระดูก จากนั้นผสมน้ำกับเลือดเล็กน้อยเป็นชั้นปูนบนหน้าผา แล้วทาสีดินแดงทับตอนปูนยังชื้น งานวิจัยประเมินว่าส่วนผสมนี้ใช้เลือดไม่เกิน 8 มิลลิลิตรต่อพื้นที่ภาพหนึ่งตารางเมตร

เมื่อปูนแห้ง ปูนขาวทำปฏิกิริยากับคาร์บอนไดออกไซด์ในอากาศจนเกิดแคลเซียมคาร์บอเนต โปรตีนจากเลือดช่วยให้แร่ตกผลึกเป็นชั้นแน่น ผลึกนี้ห่อเม็ดสีและยึดกับหินปูน ทีมจึงเสนอว่าชั้นแร่ดังกล่าวช่วยต้านการกัดกร่อนและพยุงสีไว้ในสภาพอากาศร้อนชื้น

ทีมวิจัยพบหลักฐานที่สนับสนุนการใช้ทั้งเลือดสัตว์และเลือดมนุษย์ในชั้นปูน และเสนอว่าเลือดบางส่วนอาจมาจากผู้หญิงที่เพิ่งคลอด ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับความเชื่อเรื่องการให้กำเนิดของชุมชนผู้สร้างภาพ ข้อเสนอนี้เป็นการตีความของผู้วิจัย ผลตรวจยังระบุตัวผู้ให้เลือดหรือยืนยันพิธีกรรมไม่ได้

นักอนุรักษ์ควรตรวจชั้นปูนที่ยึดภาพกับหินควบคู่กับเม็ดสีบนผิว เพราะชั้นที่มองไม่เห็นนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างภาพ

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th