นักวิจัยโซเวียตเคยหวังใช้โทรจิตสื่อสารข้ามม่านเหล็ก และแนวคิดนี้ไปเกี่ยวกับอินเทอร์เน็ตรัสเซียอย่างไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ความเกี่ยวข้องระหว่างโทรจิตกับอินเทอร์เน็ตรัสเซียอยู่ที่ เครือข่ายของคน ซึ่งพยายามติดต่อข้ามม่านเหล็ก แต่การเชื่อมโยงทางประวัติศาสตร์นี้ไม่ใช่หลักฐานว่าคนส่งความคิดถึงกันได้จริง นักประวัติศาสตร์สื่อ นาตาเลีย คอนราดอวา อธิบายว่า นักวิจัยพาราจิตวิทยาและผู้สนใจจากสหรัฐฯ กับโซเวียตเริ่มสร้างความสัมพันธ์ผ่านความพยายามสื่อสารทางจิต สายสัมพันธ์บางส่วนต่อมานำไปสู่การแลกเปลี่ยนภาคประชาชนและการเชื่อมคอมพิวเตอร์ข้ามประเทศ

ในหนังสือ Hacking the Iron Curtain คอนราดอวาติดตามความคิดเรื่องโทรจิตในฐานะวิธีส่งข้อมูลได้ทันทีโดยไม่ต้องใช้อุปกรณ์ ผู้สนใจในสหภาพโซเวียตศึกษาพาราจิตวิทยาท่ามกลางความเชื่อมั่นว่าวิทยาศาสตร์จะช่วยสร้างสังคมแบบใหม่ได้ แนวคิดนี้จึงบอกถึงสิ่งที่นักวิจัยหวังในเวลานั้น คอนราดอวาเรียกโทรจิตว่าเทคโนโลยีจินตนาการที่ไม่กลายเป็นเทคโนโลยีจริง งานประวัติศาสตร์นี้เล่าถึงความเชื่อและความสัมพันธ์ของผู้คน ไม่ได้ยืนยันว่าการส่งความคิดเกิดขึ้นได้จริง

คอนราดอวาเล่าในบทสัมภาษณ์กับ JSTOR Daily ว่า คนจากสถาบัน Esalen ในแคลิฟอร์เนียเดินทางไปสหภาพโซเวียตตั้งแต่ต้นคริสต์ทศวรรษ 1970 เพื่อพบกับนักวิจัยพาราจิตวิทยา ต่อมาความสัมพันธ์เหล่านี้ต่อยอดเป็นโครงการแลกเปลี่ยนระหว่างสองประเทศและงานการทูตภาคประชาชน ทำให้ผู้จัดกิจกรรม นักวิทยาศาสตร์ และผู้สนใจมีช่องทางติดต่อกันในช่วงที่สองประเทศยังขัดแย้ง

หนึ่งในโครงการที่สะท้อนความพยายามสื่อสารข้ามพรมแดนคือ Space Bridge ซึ่งเชื่อมการถ่ายทอดภาพโทรทัศน์ระหว่างสหรัฐฯ กับโซเวียต JSTOR Daily ระบุว่าการถ่ายทอดต่อสาธารณะครั้งแรกจัดขึ้นที่เทศกาล US Festival ในปี 1982 โดยโจเซฟ โกลดิน นักพาราจิตวิทยา เป็นผู้จัดหลักฝั่งโซเวียต นี่คือการสื่อสารผ่านโทรทัศน์ที่เกิดขึ้นจริง ไม่ใช่การส่งความคิดด้วยโทรจิต

เส้นทางจากความสัมพันธ์เหล่านี้ไปสู่อีเมลเห็นได้จากเรื่องของ Joel Schatz นักธุรกิจโทรคมนาคมชาวอเมริกัน ในประวัติปากเปล่าที่โครงการ Russia Program ของมหาวิทยาลัยจอร์จ วอชิงตันจัดเก็บไว้ Schatz เล่าว่าล่ามจาก Esalen แนะนำเขาให้รู้จักโจเซฟ โกลดิน จากนั้นโกลดินพาเขาไปรู้จักบอริส เราเชนบัค ซึ่งแนะนำต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญของสถาบันวิทยาศาสตร์โซเวียต Schatz เดินทางมาพร้อมความตั้งใจจะทำช่องทางอีเมลระหว่างสหรัฐฯ กับโซเวียต

คอนราดอวาเชื่อมความสัมพันธ์ของ Schatz กับการติดต่อครั้งแรกระหว่างผู้ใช้อเมริกันและโซเวียตบน Usenet เครือข่ายคอมพิวเตอร์สำหรับแลกเปลี่ยนข้อความ เธอระบุว่าความสัมพันธ์ของเขากับ Esalen ช่วยให้การติดต่อดังกล่าวเกิดขึ้นได้ สายสัมพันธ์จากวงการพาราจิตวิทยาจึงเกี่ยวกับอินเทอร์เน็ตยุคแรกผ่านการพบปะและช่องทางสื่อสารจริง ไม่ใช่ผ่านพลังโทรจิต

คอนราดอวาเสนอว่าสายสัมพันธ์ทางสังคมของคนกลุ่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของประวัติอินเทอร์เน็ตรัสเซีย ไม่ใช่คำอธิบายว่ากลุ่มพาราจิตวิทยาสร้างเทคโนโลยีเครือข่ายหรือเป็นต้นเหตุเดียวของ Runet การเชื่อมคอมพิวเตอร์และอีเมลเกิดจากงานด้านโทรคมนาคมจริง ส่วนความเชื่อเรื่องโทรจิตพาคนบางกลุ่มให้เริ่มติดต่อกันก่อนหน้านั้น

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th