หลุม Silverpit ใต้ทะเลเหนือเกิดจากวัตถุอวกาศพุ่งชนเมื่อ 43–46 ล้านปีก่อนจริงหรือ?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในปี 2025 สรุปว่า Silverpit เกิดจากวัตถุจากอวกาศพุ่งชนใต้ทะเลเหนือเมื่อราว 43–46 ล้านปีก่อน นักวิจัยใช้ภาพคลื่นไหวสะเทือนสามมิติ ผลตรวจแร่ และอายุชั้นหินสนับสนุนข้อสรุปนี้ ส่วนข่าวจากมหาวิทยาลัย Heriot-Watt ระบุว่าวัตถุที่พุ่งชนอาจเป็นดาวเคราะห์น้อยหรือดาวหาง

Silverpit อยู่ใต้พื้นทะเลเหนือของสหราชอาณาจักร ใกล้ชายฝั่งยอร์กเชียร์ ลึกลงไปประมาณ 700 เมตร นักวิจัยพบโครงสร้างนี้จากข้อมูลสำรวจใต้ทะเลในปี 2002 รูปร่างเป็นวง มีรอยเลื่อนล้อมรอบและมีส่วนกลางยกสูง ทำให้มีผู้เสนอว่าเป็นหลุมอุกกาบาต แต่ภาพสำรวจยุคนั้นครอบคลุมไม่ครบ จึงมีคำอธิบายอื่นว่าชั้นเกลือใต้พื้นหลุมเคลื่อนตัว หรือกิจกรรมที่เกี่ยวกับภูเขาไฟทำให้พื้นทะเลยุบ

ข้อมูลคลื่นไหวสะเทือนสามมิติชุดใหม่ทำให้เห็นแอ่งหลุม ร่องวงแหวนรอบขอบ และชั้นหินที่อยู่ใต้ใจกลางหลุมยกตัวสูงขึ้นได้ครบทุกด้าน หลุมหลักกว้างประมาณ 3.2 กิโลเมตร ส่วนเขตชั้นหินเสียหายรอบนอกแผ่กว้างราว 18 กิโลเมตร ภาพชุดใหม่นี้ยังแสดงว่าการยกตัวตรงกลางเป็นโครงสร้างจริง ไม่ได้เกิดจากรอยต่อของชุดสำรวจหลายชุด

นักวิจัยพบ เม็ดควอตซ์และเฟลด์สปาร์สองเม็ดในเศษหินจากหลุมเจาะน้ำมันใกล้ Silverpit ผลึกมีแนวเส้นขนานซึ่งเกิดเมื่อแร่รับแรงกระแทกรุนแรง ทีมประเมินจากรอยในควอตซ์ว่าแรงดันขณะชนอยู่ที่ประมาณ 10–13 กิกะพาสคัล ลักษณะรอยในผลึกเป็นหลักฐานของแรงกระแทกสูง และสอดคล้องกับผลจากแบบจำลอง

นักวิจัยตรวจซากสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กในเศษหินจากหลุมเจาะ แล้วใช้ลำดับชั้นหินบริเวณพื้นหลุมช่วยระบุอายุเหตุการณ์ไว้ที่ 43–46 ล้านปีก่อน วิธีนี้ระบุอายุจากชั้นหิน ไม่ได้วัดอายุของวัตถุอวกาศโดยตรง

รอยเลื่อนรอบหลุมมีรูปแบบไม่สมมาตร นักวิจัยพบรอยเลื่อนปกติและรอยเลื่อนย้อนกลับกระจายต่างกันคนละด้าน พร้อมแนวรอยโค้งที่กระจายไม่สมมาตรรอบหลุม จึงอนุมานว่าวัตถุพุ่งเข้ามาจากทางตะวันตกด้วยมุมต่ำ

แบบจำลองการชนที่ใกล้กับรูปหลุมจริงใช้วัตถุหินกว้างประมาณ 160 เมตรและความเร็ว 15 กิโลเมตรต่อวินาที ทีมใช้โครงสร้างชั้นหินเป้าหมายแบบง่ายและกำหนดวิถีชนเป็นแนวดิ่ง เพื่อจำกัดค่าคุณสมบัติของวัตถุที่ชนและช่วงเวลาของแต่ละระยะที่หลุมเปลี่ยนรูป ส่วนรอยเลื่อนที่พบจริงทำให้นักวิจัยอนุมานว่าวัตถุพุ่งเฉียงมาจากทางตะวันตกด้วยมุมต่ำ

การชนทำให้น้ำและเศษหินพุ่งขึ้น ก่อนตกกลับลงสู่ทะเล มหาวิทยาลัย Heriot-Watt ถ่ายทอดคำกล่าวของหัวหน้าทีมว่าคลื่นที่ตามมาอาจสูงกว่า 100 เมตร ตัวเลขนี้เป็นการคำนวณจากแบบจำลองเหตุการณ์ ไม่ใช่ระดับน้ำที่มีผู้วัดไว้จริง และไม่สามารถบอกได้ว่าคลื่นไปถึงชายฝั่งแห่งใดบ้าง

ข้อมูลแต่ละชุดตอบคนละส่วนของเรื่องนี้ ภาพสามมิติแสดงรูปทรงใต้ทะเล แร่ในเศษหินบันทึกร่องรอยแรงกระแทก และแบบจำลองช่วยประเมินว่าการชนสร้างหลุมได้อย่างไร

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th