ประเทศที่หายไปจากแผนที่โลกในรอบ 100 ปี

เมื่อเปิดแผนที่เก่าในรอบหนึ่งร้อยปี ตั้งแต่ พ.ศ. 2469 ถึง พ.ศ. 2569 มาเทียบกับแผนที่ปัจจุบัน จะพบว่าแผนที่โลกเปลี่ยนไปไม่น้อย เพราะหลายประเทศที่เคยมีธงชาติ รัฐบาล และที่นั่งในองค์กรระหว่างประเทศได้หายไปจากแผนที่อย่างถาวร บางแห่งแตกออกเป็นหลายชาติ บางแห่งรวมเข้ากับเพื่อนบ้าน และบางแห่งถูกผนวกโดยประเทศที่ใหญ่กว่า สาเหตุหลักมักเกิดจากการล่มสลายของระบบการเมือง การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ ความขัดแย้งทางชาติพันธุ์ หรือการตัดสินใจร่วมกันของผู้นำในยุคนั้น พื้นที่เหล่านั้นในปัจจุบันกลายเป็นส่วนหนึ่งของประเทศใหม่หรือประเทศเดิมที่ขยายตัวออกไป

 

1.สหภาพโซเวียต

ประเทศขนาดมหึมาที่ทอดพื้นที่จากยุโรปตะวันออกไปถึงเอเชียเหนือและเอเชียกลาง ดินแดนของรัฐนี้ครอบคลุมทั้งยุโรปและเอเชีย ประเทศนี้ประกอบด้วยสาธารณรัฐสมาชิกสิบห้าแห่ง ภายใต้โครงสร้างสหพันธรัฐที่มีรัฐบาลกลางและพรรคคอมมิวนิสต์เป็นศูนย์กลางของอำนาจ สาเหตุของการล่มสลายมาจากปัญหาเศรษฐกิจที่ชะงักงัน การจัดการส่วนกลางที่ขาดความคล่องตัว ภาระค่าใช้จ่ายของรัฐ ความไม่พอใจต่อการปกครอง และความต้องการสิทธิในการตัดสินใจของสาธารณรัฐสมาชิก ล้วนสะสมมานาน

 

เมื่อประธานาธิบดีมิคาอิล กอร์บาชอฟ พยายามปฏิรูปเศรษฐกิจและเปิดพื้นที่ให้สังคมวิจารณ์ปัญหา ความเปลี่ยนแปลงกลับเปิดเผยความขัดแย้งที่เคยถูกกดไว้ รัฐบาลกลางต้องการรักษาสหภาพ แต่หลายสาธารณรัฐต้องการควบคุมอนาคตของตนเองมากขึ้น การปฏิรูปจึงไม่ได้ทำให้ทุกฝ่ายเดินไปในทิศทางเดียวกัน กลุ่มหนึ่งมองว่าควรเปลี่ยนให้เร็วขึ้น อีกกลุ่มเห็นว่าการเปลี่ยนแปลงกำลังทำลายระเบียบเดิม ส่วนผู้นำในสาธารณรัฐต่าง ๆ เริ่มเห็นว่าการแยกออกอาจตอบโจทย์ของประชาชนในพื้นที่ได้มากกว่าการอยู่ภายใต้รัฐบาลกลางต่อไป

 

วันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2534 (ค.ศ. 1991) ถือเป็นการสิ้นสุดอย่างเป็นทางการของสหภาพโซเวียต ภาพธงโซเวียตถูกลดลงเหนือเครมลินกลายเป็นภาพแทนของการเปลี่ยนยุค พื้นที่ของสหภาพโซเวียตเดิมกลายเป็นประเทศเอกราช 15 ประเทศ ได้แก่ รัสเซีย ยูเครน เบลารุส มอลโดวา เอสโตเนีย ลัตเวีย ลิทัวเนีย จอร์เจีย อาร์เมเนีย อาเซอร์ไบจาน คาซัคสถาน อุซเบกิสถาน เติร์กเมนิสถาน คีร์กีซสถาน และทาจิกิสถาน

 

2.ยูโกสลาเวีย

ยูโกสลาเวียเป็นอีกกรณีที่ช่วยให้เห็นว่า ประเทศซึ่งอยู่ร่วมกันมาหลายสิบปีสามารถสิ้นสุดลงด้วยกระบวนการที่แตกต่างจากโซเวียตได้มาก ยูโกสลาเวียรวมประชาชนหลายชาติ หลายภาษา และหลายศาสนาไว้ในรัฐเดียว พื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ในคาบสมุทรบอลข่าน ซึ่งมีประวัติศาสตร์การปกครองและความทรงจำร่วมที่ซับซ้อน ชื่อประเทศมีความหมายสัมพันธ์กับแนวคิดการรวมชาวสลาฟใต้ แต่การมีแนวคิดร่วมไม่ได้ทำให้ผลประโยชน์ของทุกพื้นที่ตรงกันตลอดเวลา

 

หลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่งใน พ.ศ. 2461 (ค.ศ. 1918) ดินแดนหลายส่วนในภูมิภาคนี้ถูกจัดรวมเข้าด้วยกัน ต่อมาหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ยูโกสลาเวียอยู่ในรูปสหพันธรัฐสังคมนิยม ประกอบด้วยสาธารณรัฐสมาชิก 6 แห่ง ได้แก่ สโลวีเนีย โครเอเชีย บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา เซอร์เบีย มอนเตเนโกร และมาซิโดเนีย ซึ่งปัจจุบันใช้ชื่อมาซิโดเนียเหนือ ภายในเซอร์เบียยังมีพื้นที่ที่มีสถานะปกครองตนเอง โดยเฉพาะโคโซโวและวอยวอดีนา โครงสร้างดังกล่าวทำให้รัฐส่วนกลางต้องจัดสมดุลระหว่างอำนาจของสหพันธรัฐกับความต้องการของแต่ละสาธารณรัฐอยู่เสมอ

 

สาเหตุการแตกสลายของยูโกสลาเวียประกอบด้วยปัญหาเศรษฐกิจ ความต่างด้านรายได้ระหว่างพื้นที่ การแข่งขันของผู้นำ และการเมืองที่ให้น้ำหนักกับอัตลักษณ์ชาติพันธุ์มากขึ้น หลังการเสียชีวิตของโยซิป บรอซ ตีโต ความเชื่อมั่นต่อการอยู่ร่วมกันลดลง ข้อถกเถียงเรื่องอำนาจส่วนกลางและสิทธิของสาธารณรัฐก็รุนแรงขึ้น ความตึงเครียดทางชาติพันธุ์และเศรษฐกิจก็เพิ่มขึ้นจนนำไปสู่การประกาศเอกราชของสาธารณรัฐต่าง ๆ ระหว่างปี พ.ศ. 2534 ถึง 2535 (ค.ศ. 1991-1992) และเกิดความขัดแย้งรุนแรงในบางพื้นที่ พื้นที่เดิมของยูโกสลาเวียในปัจจุบันคือสโลวีเนีย โครเอเชีย บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา นอร์ทมาซิโดเนีย เซอร์เบีย มอนเตเนโกร ส่วนโคโซโวประกาศเอกราชใน พ.ศ. 2551 (ค.ศ. 2008) และได้รับการรับรองจากหลายประเทศ แต่ยังไม่ได้รับการรับรองอย่างเป็นเอกฉันท์ เซอร์เบียยังคงอ้างสิทธิเหนือพื้นที่ดังกล่าว

 

อีกจุดที่มักทำให้สับสนคือชื่อยูโกสลาเวียไม่ได้หายไปทันทีหลังสหพันธรัฐเดิมแตก เซอร์เบียกับมอนเตเนโกรยังรวมกันภายใต้ชื่อสหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวีย ตั้งแต่ พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) ต่อมาเปลี่ยนโครงสร้างและใช้ชื่อเซอร์เบียและมอนเตเนโกรใน พ.ศ. 2546 (ค.ศ. 2003) ก่อนแยกออกจากกันใน พ.ศ. 2549 (ค.ศ. 2006)

 

3.เชโกสโลวาเกีย

เชโกสโลวาเกียเป็นกรณีที่ชื่อประเทศหายไป แต่กระบวนการแยกทางค่อนข้างสงบ ประเทศนี้ก่อตั้งหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่งใน พ.ศ. 2461 (ค.ศ. 1918) โดยรวมดินแดนของชาวเช็กและชาวสโลวักไว้ด้วยกัน ต่อมาผ่านการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองหลายครั้ง รวมถึงยุคสังคมนิยมและการเปลี่ยนผ่านออกจากระบอบดังกล่าว แต่จุดสิ้นสุดของประเทศเกิดขึ้นเมื่อผู้นำฝ่ายเช็กและสโลวักตกลงแยกโครงสร้างรัฐออกจากกัน การแยกประเทศมีผลในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2536 (ค.ศ. 1993) พื้นที่เดิมกลายเป็นสาธารณรัฐเช็ก ซึ่งใช้ชื่อสั้นว่าเช็กเกีย และสโลวาเกีย การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่มีสงครามระหว่างสองฝ่ายเพื่อแย่งพื้นที่ การสิ้นสุดของเชโกสโลวาเกียจึงเป็นตัวอย่างชัดเจนว่า ประเทศไม่จำเป็นต้องล่มสลายด้วยความรุนแรงเสมอไป

 

สาเหตุสำคัญเกี่ยวข้องกับความเห็นต่างเรื่องรูปแบบสหพันธรัฐ การกระจายอำนาจ และแนวทางบริหารเศรษฐกิจหลังสิ้นสุดระบอบสังคมนิยม ฝ่ายการเมืองในแต่ละส่วนมีข้อเสนอที่ไม่ตรงกัน และการเจรจาค่อย ๆ เปลี่ยนจากคำถามว่าจะรักษาประเทศร่วมอย่างไร ไปเป็นคำถามว่าจะแยกประเทศอย่างไรโดยให้เกิดปัญหาน้อยที่สุด การแบ่งทรัพย์สิน หน่วยงาน และภาระของรัฐจึงกลายเป็นเรื่องสำคัญพอ ๆ กับการกำหนดวันแยก

 

4.เยอรมนีตะวันออก

เยอรมนีตะวันออก หรือสาธารณรัฐประชาธิปไตยเยอรมัน มีเส้นทางกลับกัน ประเทศนี้ไม่ได้แตกออกเป็นหลายรัฐ แต่ยุติสถานะของตนเองผ่านการรวมกับเยอรมนีตะวันตก เยอรมนีตะวันออกก่อตั้งใน พ.ศ. 2492 (ค.ศ. 1949) หลังเยอรมนีถูกแบ่งพื้นที่ยึดครองจากผลของสงครามโลกครั้งที่สอง และกลายเป็นรัฐสังคมนิยมในฝั่งยุโรปตะวันออก ส่วนเยอรมนีตะวันตกดำเนินระบบการเมืองและเศรษฐกิจอีกแบบหนึ่ง การเปิดกำแพงเบอร์ลินเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532 (ค.ศ. 1989) เป็นเหตุการณ์สำคัญ แต่ยังไม่ใช่วันสิ้นสุดของเยอรมนีตะวันออกโดยตรง การรวมประเทศต้องผ่านการเลือกตั้ง การเจรจาระหว่างรัฐบาล และข้อตกลงกับประเทศที่มีสิทธิเกี่ยวข้องกับเยอรมนีหลังสงคราม จนวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2533 (ค.ศ. 1990) เยอรมนีตะวันออกเข้าร่วมสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีและยุติสถานะประเทศแยกต่างหาก

 

สาเหตุประกอบด้วยความไม่พอใจต่อการปกครอง ปัญหาเศรษฐกิจ การเดินทางออกจากประเทศของประชาชน และบรรยากาศการเปลี่ยนแปลงในยุโรปตะวันออก รัฐบาลเดิมไม่สามารถรักษาความเชื่อมั่นได้ ขณะที่ผลการเลือกตั้งเปิดทางให้ฝ่ายที่สนับสนุนการรวมประเทศดำเนินการต่อ

 

5.เวียดนามเหนือกับเวียดนามใต้

เวียดนามเป็นตัวอย่างของการสิ้นสุดรัฐแยกผ่านสงครามและการรวมประเทศ เวียดนามเหนือกับเวียดนามใต้มีรัฐบาลและแนวทางการเมืองต่างกันหลังการแบ่งประเทศในช่วงกลางศตวรรษที่ผ่านมา การแบ่งดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการสิ้นสุดอำนาจอาณานิคมฝรั่งเศสและการแข่งขันระหว่างประเทศในยุคสงครามเย็น เส้นแบ่งจึงไม่ได้เป็นเพียงเส้นบนแผนที่ แต่เป็นส่วนหนึ่งของความขัดแย้งที่มีทั้งฝ่ายภายในและฝ่ายภายนอกเกี่ยวข้อง

 

สาธารณรัฐเวียดนาม ซึ่งมักเรียกว่าเวียดนามใต้ ยุติลงใน พ.ศ. 2518 (ค.ศ. 1975) หลังรัฐบาลในไซ่ง่อนสิ้นสุดอำนาจ ต่อมาเกิดรัฐบาลช่วงเปลี่ยนผ่านในภาคใต้ ก่อนการรวมประเทศอย่างเป็นทางการใน พ.ศ. 2519 (ค.ศ. 1976) ภายใต้ชื่อสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม ส่วนเวียดนามเหนือยุติสถานะการเป็นรัฐแยกเมื่อเกิดประเทศรวมดังกล่าว ปัจจุบันพื้นที่ของทั้งสองอยู่ในประเทศเวียดนาม

 

6.เยเมนเหนือและเยเมนใต้

เยเมนเหนือและเยเมนใต้เป็นอีกคู่ประเทศที่รวมกัน ประเทศทั้งสองมีภูมิหลังต่างกัน เยเมนเหนือเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์การปกครองในพื้นที่ตอนเหนือของคาบสมุทรอาหรับ ส่วนเยเมนใต้มีประวัติศาสตร์เชื่อมโยงกับเมืองเอเดนและอำนาจอาณานิคมอังกฤษ หลังได้รับเอกราช เยเมนใต้ดำเนินแนวทางสังคมนิยม ขณะที่เยเมนเหนือมีโครงสร้างการเมืองอีกแบบหนึ่ง ทั้งสองรวมกันในวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2533 (ค.ศ. 1990) กลายเป็นสาธารณรัฐเยเมน สาเหตุเกี่ยวข้องกับแนวคิดความเป็นชาติร่วม การเจรจาของผู้นำ และการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมระหว่างประเทศเมื่อสงครามเย็นใกล้สิ้นสุด เยเมนใต้เผชิญแรงกดดันทางเศรษฐกิจและการเปลี่ยนแปลงด้านผู้สนับสนุนภายนอก ส่วนการรวมประเทศถูกคาดหวังว่าจะช่วยให้รัฐมีฐานทรัพยากรและตลาดที่กว้างขึ้น พื้นที่เดิมจึงเป็นประเทศเยเมนในปัจจุบัน

 

7.สิกขิม

สิกขิมเป็นกรณีที่ต่างออกไป เพราะเป็นรัฐขนาดเล็กในบริเวณหิมาลัยตะวันออก และมีประวัติศาสตร์การปกครองของตนเองยาวนาน สิกขิมเคยมีผู้ปกครองและสถาบันของตนเอง อย่างไรก็ดี สถานะเอกราชในช่วงสุดท้ายมีข้อจำกัด เนื่องจากสิกขิมอยู่ภายใต้อารักขาของอินเดียตั้งแต่ พ.ศ. 2493 (ค.ศ. 1950) โดยอินเดียมีบทบาทสำคัญในกิจการภายนอกและการป้องกันประเทศ การเปลี่ยนสถานะเกิดขึ้นใน พ.ศ. 2518 (ค.ศ. 1975) หลังความขัดแย้งทางการเมืองภายใน การเปลี่ยนแปลงอำนาจของสถาบันผู้ปกครอง และการลงประชามติ ก่อนสิกขิมจะกลายเป็นรัฐหนึ่งของอินเดีย

 

พื้นที่ปัจจุบันคือรัฐสิกขิมของอินเดีย เมืองหลวงคือกังต็อก ชื่อสิกขิมยังอยู่บนแผนที่ แต่ไม่ได้อยู่ในฐานะประเทศแยกต่างหาก ความเปลี่ยนแปลงจึงเป็นการสิ้นสุดสถานะรัฐเดิม

 

8.ทิเบต

หลังการสิ้นสุดราชวงศ์ชิง ทิเบตมีรัฐบาลที่ดำเนินกิจการของตนเองและปกครองพื้นที่ส่วนสำคัญโดยไม่อยู่ภายใต้การบริหารประจำวันของรัฐบาลจีนเป็นเวลาหลายทศวรรษ แต่สถานะระหว่างประเทศไม่ได้รับการยอมรับทั่วไปในแบบเดียวกับประเทศสมาชิกประชาคมระหว่างประเทศส่วนใหญ่ จุดเปลี่ยนเกิดขึ้นเมื่อกองกำลังของสาธารณรัฐประชาชนจีนเข้าสู่พื้นที่ใน พ.ศ. 2493 (ค.ศ. 1950) และมีข้อตกลงใน พ.ศ. 2494 (ค.ศ. 1951) ซึ่งเป็นจุดที่มักใช้กำหนดการสิ้นสุดของทิเบตที่ปกครองตนเองโดยพฤตินัย การเปลี่ยนสถานะเกี่ยวข้องกับกำลังทางทหาร การเจรจา และการจัดความสัมพันธ์ใหม่ระหว่างรัฐบาลทิเบตกับรัฐบาลจีน ปัจจุบันพื้นที่แกนกลางของทิเบตในเรื่องนี้อยู่ในเขตปกครองตนเองทิเบตของจีน

 

9.สหสาธารณรัฐอาหรับ

สหสาธารณรัฐอาหรับเกิดจากการรวมอียิปต์กับซีเรียใน พ.ศ. 2501 (ค.ศ. 1958) อียิปต์อยู่ในแอฟริกาเป็นส่วนใหญ่ แม้คาบสมุทรไซนายจะอยู่ในเอเชีย ส่วนซีเรียอยู่ในเอเชียตะวันตก รัฐร่วมนี้จึงมีดินแดนอยู่คนละบริเวณและไม่มีพื้นที่แผ่นดินต่อเนื่องเชื่อมกัน ความหวังในการรวมตั้งอยู่บนแนวคิดความเป็นอาหรับร่วมและความร่วมมือทางการเมืองระดับภูมิภาค แต่ความเป็นอัตลักษณ์ร่วมไม่สามารถแทนการจัดสมดุลอำนาจได้ทั้งหมด เมื่อการบริหารรวมศูนย์มากขึ้น ฝ่ายต่าง ๆ ในซีเรียเริ่มไม่พอใจต่อความสัมพันธ์กับรัฐบาลกลางและนโยบายที่ใช้ร่วมกัน ความเห็นต่างเกี่ยวกับการเมืองและเศรษฐกิจทำให้ความร่วมมือที่เคยได้รับการสนับสนุนอย่างมากในตอนต้นอยู่ต่อได้ไม่นาน ซีเรียแยกออกใน พ.ศ. 2504 (ค.ศ. 1961) และรัฐร่วมอียิปต์–ซีเรียจึงสิ้นสุดลง

 

10.แทนกันยีกากับแซนซิบาร์

แทนกันยีกากับแซนซิบาร์ ชื่อทั้งสองเคยอยู่บนแผนที่ในฐานะรัฐแยก ก่อนรวมกันเป็นแทนซาเนียใน พ.ศ. 2507 (ค.ศ. 1964) พื้นที่แทนกันยีกาอยู่บนแผ่นดินใหญ่ทางตะวันออกของแอฟริกา ส่วนแซนซิบาร์เป็นหมู่เกาะในมหาสมุทรอินเดีย ทั้งสองอยู่ใกล้กัน แต่มีประวัติศาสตร์การปกครองและความสัมพันธ์กับภายนอกต่างกัน แทนกันยีกาผ่านยุคการปกครองอาณานิคมก่อนเป็นเอกราช ส่วนแซนซิบาร์มีประวัติศาสตร์เชื่อมโยงกับการค้าทางทะเลและรัฐสุลต่าน แซนซิบาร์ได้รับเอกราชจากอังกฤษเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2506 (ค.ศ. 1963) ภายใต้ระบอบสุลต่าน แล้วเกิดการปฏิวัติในเดือนมกราคมปีถัดมา ทำให้สถานะประเทศเอกราชของแซนซิบาร์มีอายุสั้นมาก ก่อนรวมกับแทนกันยีกาในวันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2507 (ค.ศ. 1964)

 

เหตุผลของการรวมประกอบด้วยแนวคิดความร่วมมือของรัฐแอฟริกาที่เพิ่งเป็นเอกราช ความสัมพันธ์ระหว่างผู้นำ และความต้องการรักษาเสถียรภาพของภูมิภาค พื้นที่ปัจจุบันของทั้งสองอยู่ในสหสาธารณรัฐแทนซาเนีย โดยแซนซิบาร์ยังมีรัฐบาลและสถาบันปกครองของตนเองสำหรับกิจการบางประเภท ส่วนกิจการของสหภาพอยู่ภายใต้รัฐบาลแทนซาเนีย ชื่อแทนกันยีกาไม่ปรากฏเป็นประเทศแล้ว แต่ชื่อแซนซิบาร์ยังใช้กันอย่างแพร่หลายทั้งในทางภูมิศาสตร์ การปกครอง และการท่องเที่ยว

 

11.สหพันธรัฐมาลี

สหพันธรัฐมาลี ซึ่งรวมเซเนกัลกับสาธารณรัฐซูดาน หรือซูดานฝรั่งเศสเดิม เข้าด้วยกัน สหพันธรัฐนี้เริ่มมีรูปเป็นหน่วยปกครองตนเองภายในประชาคมฝรั่งเศสเมื่อวันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2502 (ค.ศ. 1959) แล้วได้เอกราชเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2503 (ค.ศ. 1960) แต่หลังจากนั้นเพียงสองเดือน ความขัดแย้งเรื่องอำนาจระหว่างผู้นำสองฝ่ายก็รุนแรงขึ้นจนเกิดการระดมกำลังและตำรวจในวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2503 (ค.ศ. 1960) เซเนกัลถอนตัวในวันถัดมา ฝ่ายสาธารณรัฐซูดานไม่ยอมรับการยุติสหพันธรัฐในทันที ตัดความสัมพันธ์กับเซเนกัล และเปลี่ยนชื่อประเทศของตนเองเป็นสาธารณรัฐมาลี พื้นที่ของสหพันธรัฐมาลีเดิมจึงกลายเป็นเซเนกัลกับมาลีสองประเทศในปัจจุบัน

 

12.สมาพันธรัฐเซเนแกมเบีย

เซเนกัลเคยรวมกับแกมเบียภายใต้ชื่อสมาพันธรัฐเซเนแกมเบีย ระหว่าง พ.ศ. 2525–2532 (ค.ศ. 1982–1989) แกมเบียเป็นประเทศเล็กที่ถูกล้อมเกือบทั้งหมดด้วยเซเนกัล ยกเว้นทางออกสู่ทะเลตามแม่น้ำแกมเบีย สมาพันธรัฐนี้จึงดูสมเหตุสมผลบนแผนที่ เพราะดินแดนสองแห่งอยู่ชิดกันและมีประวัติศาสตร์การค้าในภูมิภาคร่วมกัน แต่ในทางปฏิบัติ รัฐบาลทั้งสองยังแยกคณะรัฐมนตรี และความร่วมมือเรื่องนโยบายต่างประเทศกับการค้าไม่ลงตัว ฝ่ายแกมเบียจำนวนหนึ่งเกรงว่าประเทศเล็กจะกลายเป็นเพียงส่วนหนึ่งของเซเนกัล ขณะที่ฝ่ายเซเนกัลมีน้ำหนักทางเศรษฐกิจและการค้ามากกว่า เมื่อความไม่ลงรอยสะสม สมาพันธรัฐจึงยุติลงใน พ.ศ. 2532 (ค.ศ. 1989) พื้นที่ปัจจุบันยังคงเป็นเซเนกัลกับแกมเบียสองประเทศ

 

13.โรดีเซีย

โรดีเซีย (Rhodesia) คืออดีตประเทศหรือรัฐที่ไม่ได้รับการรับรองในทางสากล ตั้งอยู่ในทวีปแอฟริกาตอนใต้ เดิมคือดินแดนอาณานิคมของสหราชอาณาจักรชื่อ เซาเทิร์นโรดีเซีย (Southern Rhodesia) ตั้งชื่อตาม เซซิล โรดส์ นักล่าอาณานิคมชาวอังกฤษ ในปี ค.ศ. 1965 รัฐบาลชนกลุ่มน้อยผิวขาวนำโดยนายกรัฐมนตรี เอียน สมิธ ได้ประกาศเอกราชฝ่ายเดียว (UDI) จากสหราชอาณาจักรโดยไม่ยอมให้คนผิวดำที่เป็นเสียงส่วนใหญ่มีอำนาจปกครอง หลังเผชิญสงครามกลางเมืองและการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจจากนานาชาติ ในปี ค.ศ. 1979 ได้เปลี่ยนผ่านเป็นรัฐชั่วคราวชื่อ "ซิมบับเวโรดีเชีย"

ต่อมาได้รับเอกราชอย่างเป็นทางการและได้รับการยอมรับจากนานาชาติในปี ค.ศ. 1980 โดยเปลี่ยนชื่อเป็น ประเทศซิมบับเว (Republic of Zimbabwe) โดยมีเมืองหลวงคือ ฮาราเร (เดิมชื่อ ซอลส์บรี)

 

14.ดอมินเนียนนิวฟันด์แลนด์

ดอมินเนียนนิวฟันด์แลนด์ ดินแดนนี้อยู่บริเวณเกาะนิวฟันด์แลนด์และส่วนหนึ่งของลาบราดอร์ทางตะวันออกเฉียงเหนือของทวีป ปัจจุบันหลายคนรู้จักในฐานะส่วนหนึ่งของแคนาดา แต่ก่อนการเข้าร่วมแคนาดา นิวฟันด์แลนด์มีสถานะทางการเมืองแยกจากแคนาดาและมีประวัติศาสตร์รัฐบาลของตนเอง ปัญหาเศรษฐกิจและหนี้ของรัฐบาลทำให้นิวฟันด์แลนด์เผชิญวิกฤตหนักในช่วงภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ รัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งถูกแทนด้วยคณะกรรมาธิการบริหารใน พ.ศ. 2477 (ค.ศ. 1934) ภายใต้ความเกี่ยวข้องกับอังกฤษ

 

ภายหลังเกิดการพิจารณาทางเลือกสำหรับอนาคตของดินแดน ทั้งการกลับไปมีรัฐบาลรับผิดชอบต่อประชาชนและการเข้าร่วมแคนาดา การตัดสินใจผ่านประชามติเปิดทางให้เข้าร่วมสมาพันธรัฐแคนาดาใน พ.ศ. 2492 (ค.ศ. 1949) นิวฟันด์แลนด์จึงยุติสถานะดินแดนการเมืองแยกจากแคนาดา และกลายเป็นจังหวัดที่สิบของประเทศ พื้นที่ปัจจุบันคือจังหวัดนิวฟันด์แลนด์และลาบราดอร์ของแคนาดา

 

15.นิวเฮบริดีส

นิวเฮบริดีสตั้งอยู่ในโอเชียเนียซึ่งเป็นกลุ่มเกาะในมหาสมุทรแปซิฟิกใต้ ดินแดนนี้อยู่ภายใต้การบริหารร่วมของอังกฤษกับฝรั่งเศส (Anglo-French Condominium) ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1906 ตั้งชื่อโดยกัปตันเจมส์ คุก (James Cook) ในปี ค.ศ. 1774 ตามหมู่เกาะเฮบริดีสในประเทศสกอตแลนด์ ก่อนได้รับเอกราชและเปลี่ยนชื่อเป็น "สาธารณรัฐวานูอาตู" อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม ค.ศ. 1980