มนุษย์โบราณไปถึงหุบเขาจอร์แดนอย่างน้อย 1.9 ล้านปีก่อนจริงหรือ?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

งานวิจัยปี 2026 ประเมินว่าแหล่งยูเบดิยา (Ubeidiya) ในหุบเขาจอร์แดนน่าจะมีอายุมากกว่า 1.9 ล้านปี แบบจำลองให้ช่วงอายุที่เป็นไปได้สองช่วง คือ 1.19–1.77 และ 1.93–2.14 ล้านปี โดยให้น้ำหนักช่วงเก่ามากกว่า ค่ามัธยฐานของอายุการฝังที่คำนวณจากไอโซโทปอยู่ที่ 2.05 ล้านปี

ก่อนหน้านี้ นักวิจัยมักประเมินแหล่งนี้ไว้ที่ 1.2–1.6 ล้านปี โดยเทียบชั้นตะกอนกับหลักฐานทางธรณีวิทยาและโบราณคดีจากที่อื่น ScienceDaily ซึ่งอ้างข้อมูลจากมหาวิทยาลัยฮิบรูแห่งเยรูซาเล็ม ระบุว่าแหล่งนี้มีเครื่องมือหินแบบแอชูเลียน (Acheulean) รวมถึงขวานหินที่แต่งสองด้าน และซากสัตว์หลายชนิด การรู้ว่าเครื่องมืออยู่ในชั้นดินช่วงไหนจึงสำคัญต่อการเทียบอายุแหล่งกับดมานิซี (Dmanisi) ในจอร์เจีย

ทีมวิจัยวัดไอโซโทปเบริลเลียม-10 และอะลูมิเนียม-26 ในหินที่เคยรับรังสีคอสมิกบนผิวโลก เมื่อหินถูกฝัง ปริมาณไอโซโทปจะเปลี่ยนไปตามการสลายตัว จึงใช้สัดส่วนของมันคำนวณเวลาฝังได้ วิธีคำนวณแบบง่ายที่สมมติว่าหินรับรังสีครั้งเดียวแล้วถูกฝังครั้งเดียวให้ค่าใกล้ 3 ล้านปี แต่ชั้นตะกอนบริเวณหุบเขานี้มีประวัติซับซ้อนกว่านั้น

ผู้เขียนงานวิจัยระบุว่าตะกอนบางส่วนเคยฝังอยู่ในแอ่งรอยแยกทะเลเดดซีเมื่อ 4.5–3.2 ล้านปีก่อน ต่อมาตะกอนถูกกัดเซาะ เคลื่อนย้าย และทับถมใหม่ริมทะเลสาบโบราณที่ยูเบดิยา ไอโซโทปในหินจึงบันทึกทั้งช่วงที่ถูกฝังและช่วงที่กลับขึ้นมารับรังสีคอสมิก หากตีความไอโซโทปราวกับตะกอนผ่านการฝังเพียงครั้งเดียว จะได้อายุคลาดเคลื่อนจากอายุชั้นตะกอนที่พบหลักฐานโบราณคดี

นักวิจัยจึงนำแบบจำลองการฝังและเปิดรับรังสีซ้ำมาเทียบกับหลักฐานอีกสองแบบ ชั้นตะกอนเก็บทิศทางสนามแม่เหล็กโลกในอดีตไว้ และการวัดยูเรเนียม-ตะกั่วในเปลือกหอยน้ำจืดฟอสซิลสกุล Melanopsis ช่วยกำหนดอายุขั้นต่ำราว 1.1 ล้านปี หลักฐานเหล่านี้ไม่ได้ให้อายุเครื่องมือทุกชิ้นโดยตรง แต่ช่วยจำกัดช่วงที่แบบจำลองไอโซโทปให้ไว้

ผลที่ได้ทำให้ภาพการกระจายของมนุษย์ยุคโบราณออกจากแอฟริกาซับซ้อนขึ้น แบบจำลองให้น้ำหนักกับช่วงอายุที่เก่ากว่า ผู้เขียนจึงเสนอว่าเครื่องมือแบบแอชูเลียนที่ยูเบดิยากับเครื่องมือแบบโอลโดวาน (Oldowan) ที่ดมานิซีอาจมีอายุทับซ้อน และอาจมาจากกลุ่มมนุษย์ต่างกลุ่มที่ออกจากแอฟริกา การหาอายุแหล่งนี้ไม่ได้ระบุผู้ทำเครื่องมือแต่ละชิ้นหรือเส้นทางที่กลุ่มเหล่านั้นใช้

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th