ประเทศที่เกิดใหม่ล่าสุดในโลกคือประเทศอะไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลานึกถึงการเกิดประเทศใหม่ หลายคนอาจนึกถึงแผนที่เก่า หนังสือประวัติศาสตร์ หรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนานจนไม่มีใครทันเห็น แต่จริง ๆ แล้ว ประเทศที่เกิดใหม่ล่าสุดในกลุ่มสมาชิกสหประชาชาติเพิ่งฉลองวันเอกราชครบ 15 ปีใน พ.ศ. 2569 นี้เอง

คำตอบคือ สาธารณรัฐเซาท์ซูดาน หรือซูดานใต้ ประเทศในทวีปแอฟริกาที่ประกาศเอกราชจากซูดานเมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2554 และเข้าเป็นสมาชิกสหประชาชาติลำดับที่ 193 เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคมปีเดียวกัน

ข้อมูลลำดับการเข้าเป็นสมาชิกของสหประชาชาติระบุว่า เซาท์ซูดานเป็นประเทศล่าสุดที่เข้าร่วมองค์การ ดังนั้น หากใช้กลุ่มประเทศสมาชิกสหประชาชาติเป็นเกณฑ์ เซาท์ซูดานก็คือประเทศที่เกิดใหม่ล่าสุดในโลก

เซาท์ซูดานเป็นประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล มีซูดานอยู่ทางเหนือ และมีประเทศเพื่อนบ้านอื่น ๆ รวมถึงเอธิโอเปีย เคนยา และยูกันดา เมืองหลวงคือจูบา ส่วนแม่น้ำไนล์ขาวไหลผ่านพื้นที่ของประเทศ

แม้ชื่อประเทศจะฟังคล้ายกัน แต่ซูดานกับเซาท์ซูดานเป็นคนละประเทศกันแล้ว พื้นที่ทางใต้เคยเป็นส่วนหนึ่งของซูดาน ก่อนจะแยกตัวออกมาภายหลังความขัดแย้งยาวนานและกระบวนการสันติภาพ

กว่าจะได้เป็นประเทศของตัวเอง

ก่อนการแยกประเทศ ความขัดแย้งระหว่างรัฐบาลซูดานกับขบวนการทางใต้ยืดเยื้อมาหลายทศวรรษ จนมีการลงนามในข้อตกลงสันติภาพเมื่อปี พ.ศ. 2548 ข้อตกลงดังกล่าวเปิดทางให้ประชาชนในภาคใต้ลงประชามติว่าจะอยู่ร่วมกับซูดานต่อไปหรือแยกเป็นประเทศใหม่

การลงประชามติจัดขึ้นในเดือนมกราคม พ.ศ. 2554 และผลออกมาสนับสนุนการแยกตัว ต่อมาในวันที่ 9 กรกฎาคม เซาท์ซูดานจึงประกาศเอกราชอย่างเป็นทางการ

การได้เอกราชไม่ได้หมายความว่าปัญหาทั้งหมดจะหายไปทันที ประเทศใหม่ยังต้องสร้างหน่วยงานของรัฐ จัดบริการพื้นฐาน และดูแลเศรษฐกิจ ขณะเดียวกัน ความขัดแย้งภายในที่เกิดขึ้นหลังได้รับเอกราชก็ส่งผลต่อชีวิตประชาชนและการพัฒนาประเทศ

เมื่ออ่านข่าวเกี่ยวกับพื้นที่นี้ จึงควรดูให้ชัดว่ากำลังพูดถึงซูดานหรือเซาท์ซูดาน เพราะแม้ทั้งสองประเทศมีประวัติศาสตร์เชื่อมโยงกัน แต่มีรัฐบาลและสถานการณ์ของตัวเอง

แล้วดินแดนที่ประกาศเอกราชภายหลังล่ะ?

คำว่า “ประเทศ” อาจมีความซับซ้อนกว่าการประกาศเอกราชเพียงอย่างเดียว เพราะยังมีดินแดนที่ประกาศแยกตัวหรือปกครองตนเอง แต่ได้รับการรับรองจากประเทศอื่นต่างกันไป บางแห่งไม่ได้เป็นสมาชิกสหประชาชาติ

สหประชาชาติอธิบายว่า การรับรองรัฐใหม่เป็นการตัดสินใจของรัฐและรัฐบาลอื่น ส่วนการเข้าเป็นสมาชิกสหประชาชาติเป็นอีกกระบวนการหนึ่ง ทั้งสองเรื่องจึงไม่ใช่สิ่งเดียวกัน

หากกำหนดขอบเขตให้ชัดว่าเป็น ประเทศสมาชิกสหประชาชาติที่เกิดใหม่ล่าสุด คำตอบ ณ วันที่ 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 คือเซาท์ซูดาน ซึ่งได้รับเอกราชเมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2554