จอ E Ink ช่วยถนอมสายตาได้จริงไหม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

อ่านหนังสือบนมือถือไปได้สักพัก หลายคนเริ่มรู้สึกตาแห้ง แสบตา หรืออยากละสายตาจากหน้าจอ พอเห็นเครื่องอ่านหนังสือจอ E Ink ที่หน้าตาคล้ายกระดาษ ก็อดสงสัยไม่ได้ว่าถ้าเปลี่ยนมาใช้แล้วจะสบายตากว่าจริงไหม

คำตอบคือ E Ink อาจช่วยให้บางคนรู้สึกสบายตาขึ้นเวลาอ่านนาน ๆ แต่ยังบอกไม่ได้ว่าดีกว่าจอทั่วไปสำหรับทุกคน หรือช่วยป้องกันโรคตาได้ หลักฐานที่มีให้ผลต่างกันตามอุปกรณ์และสภาพการทดลอง

จอ E Ink ต่างจากจอมือถืออย่างไร

จอ E Ink ใช้เม็ดสีขนาดเล็กสร้างตัวอักษรและภาพบนพื้นจอ โดยอาศัยแสงที่ตกกระทบแล้วสะท้อนเข้าตา จึงอ่านกลางแจ้งได้สะดวกในหลายสถานการณ์ คล้ายเวลาเราอ่านหนังสือกระดาษ ส่วนจอ LCD หรือ OLED ทั่วไปใช้แสงจากระบบจอเพื่อแสดงภาพ

เครื่องอ่าน E Ink หลายรุ่นมีไฟส่องหน้าจอสำหรับใช้ในที่มืดด้วย ดังนั้นแม้ตัวจอจะอาศัยแสงสะท้อน แต่เมื่อเปิดไฟหน้าจอ เราก็ยังได้รับแสงจากเครื่องอยู่ และถ้าแสงรอบตัวน้อยเกินไปโดยไม่เปิดไฟ ก็อาจต้องเพ่งอ่านได้

งานวิจัยพบอะไรบ้าง

งานวิจัยที่ตีพิมพ์ใน PLOS ONE ให้ผู้เข้าร่วม 12 คนอ่านจากจอ E Ink จอ LCD และหนังสือกระดาษแยกกัน โดยแต่ละครั้งอ่านนานเฉลี่ยประมาณ 73 นาที ผลพบว่าผู้เข้าร่วมรายงานความล้าตาหลังอ่านจาก LCD มากกว่าอีกสองแบบ ขณะเดียวกันการกะพริบตาก็ลดลงมากกว่าเมื่ออ่านจาก LCD

แต่ผลนี้ไม่ได้เหมือนกันทุกงาน งานวิจัยอีกชิ้นที่เปรียบเทียบการอ่านจาก E Ink กับ LCD พบว่าค่าความล้าทั้งจากความรู้สึกและการวัดที่ใช้ในการทดลองใกล้เคียงกัน ผู้วิจัยจึงชี้ว่าคุณภาพของภาพมีความสำคัญด้วย งานทั้งสองใช้เครื่องคนละรุ่นและเป็นการศึกษาจอรุ่นเก่า จึงนำมารับประกันผลกับเครื่องรุ่นปัจจุบันหรือทุกคนไม่ได้

สบายตาขึ้น ไม่ได้แปลว่าจออื่นทำตาพัง

อาการล้าตาจากการอ่านหรือใช้จอมักเกี่ยวข้องกับการมองใกล้ต่อเนื่อง กะพริบตาน้อย แสงสะท้อน ตัวหนังสือเล็ก หรือค่าสายตาที่ไม่เหมาะสม จอ E Ink จึงยังทำให้แสบตาหรือเมื่อยตาได้ถ้าอ่านนานโดยไม่พัก

ส่วนเรื่องแสงสีฟ้า ยังไม่มีหลักฐานว่าระดับแสงสีฟ้าจากหน้าจอทั่วไปทำให้ดวงตาเสียหายถาวร แต่แสงจากจอในช่วงเย็นอาจรบกวนวงจรการนอนของบางคนได้ การเลือกจึงควรดูทั้งความสบายตาและช่วงเวลาที่ใช้งาน

ถ้าอยากอ่านให้สบายตาขึ้น

• เพิ่มขนาดตัวอักษรให้อ่านได้โดยไม่ต้องหยีตาหรือยื่นหน้าเข้าใกล้จอ

• จัดแสงในห้องให้พอดี ลดแสงสะท้อน และปรับไฟหน้าจอเท่าที่อ่านสบาย

• ลองพักสายตาตามกฎ 20-20-20: ทุก 20 นาที มองไกลประมาณ 20 ฟุต หรือ 6 เมตร นาน 20 วินาที

• กะพริบตาให้บ่อยขึ้น และลุกเปลี่ยนอิริยาบถเป็นระยะ

ถ้าอ่านหนังสือเป็นหลักและมีโอกาสทดลองเครื่อง E Ink ก่อนซื้อ ลองอ่านต่อเนื่องในสภาพแสงที่ใช้จริงสักพัก แล้วสังเกตว่ารู้สึกสบายตากว่าหรือไม่ เพราะจอ ความสว่าง และสายตาของแต่ละคนต่างกัน

หากพักและปรับการใช้งานแล้วอาการยังเป็นบ่อย หรือมีอาการปวดตา ตาแดง ตามัว หรือไวต่อแสง ควรพบจักษุแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ

หมายเหตุภาพ: ข้อความบนภาพปกสะกดไม่ถูกต้อง ต้องแก้ไขก่อนนำไปเผยแพร่