ประเทศไทยประหารชีวิตนักโทษครั้งสุดท้ายเมื่อไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาได้ยินข่าวศาลพิพากษาประหารชีวิต หลายคนอาจสงสัยว่าหลังจากนั้นนักโทษถูกประหารจริงหรือไม่ เพราะแม้จะมีข่าวคำพิพากษาให้เห็นอยู่เรื่อย ๆ แต่ข่าวการบังคับโทษกลับไม่ได้เกิดขึ้นบ่อยนัก

คำตอบคือ ประเทศไทยเคยบังคับโทษประหารชีวิตจริงครั้งล่าสุดที่มีรายงานเมื่อ วันที่ 18 มิถุนายน 2561 ที่เรือนจำกลางบางขวาง จังหวัดนนทบุรี โดยใช้วิธีฉีดสารพิษ

ข้อมูลของแนวร่วมโลกต่อต้านโทษประหารชีวิต ซึ่งปรับปรุงเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 ยังคงระบุว่าปี 2561 เป็นปีล่าสุดที่ทราบว่ามีการประหารชีวิตในไทย เท่ากับว่าถึงเดือนพฤศจิกายน 2569 ผ่านมาแล้วกว่า 8 ปี

คดีครั้งสุดท้ายเกิดอะไรขึ้น

ผู้ถูกประหารคือ นายธีรศักดิ์ หลงจิ อายุ 26 ปีในขณะนั้น เป็นผู้ต้องโทษในคดีฆ่าผู้อื่นเพื่อชิงทรัพย์ เหตุเกิดในจังหวัดตรังเมื่อปี 2555 ผู้เสียชีวิตเป็นนักเรียนชายอายุ 17 ปี

ตามข้อมูลที่กรมราชทัณฑ์เปิดเผยในขณะนั้น ศาลชั้นต้นพิพากษาประหารชีวิต และทั้งศาลอุทธรณ์กับศาลฎีกาพิพากษายืน ก่อนจะมีการบังคับโทษในปี 2561

แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนลระบุว่า การประหารเกิดขึ้นที่เรือนจำกลางบางขวางในช่วงเวลา 15.00–18.00 น. ของวันที่ 18 มิถุนายน และกรมราชทัณฑ์ประกาศต่อสาธารณะหลังดำเนินการแล้ว

ทำไมเคยได้ยินว่าศาลสั่งประหาร แต่ไม่มีข่าวประหารจริง

เพราะ คำพิพากษาประหารชีวิตกับการบังคับโทษเป็นคนละขั้นตอนกัน ผู้ถูกตัดสินอาจยังอยู่ระหว่างอุทธรณ์หรือฎีกา และเมื่อคดีถึงที่สุดแล้วก็ยังมีกระบวนการตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการขอพระราชทานอภัยโทษ ผลของแต่ละคดีจึงไม่เหมือนกัน

ตัวอย่างเช่น แอมเนสตี้รายงานว่าในปี 2568 ไทยมีคำพิพากษาประหารชีวิตที่บันทึกได้ 119 ราย แต่ไม่มีการบันทึกการประหารชีวิตจริงในปีนั้น ตัวเลขนี้จึงช่วยให้เห็นว่า การมีคำพิพากษาใหม่ไม่ได้หมายความว่ามีการบังคับโทษทันที

ก่อนปี 2561 ไทยประหารครั้งก่อนเมื่อไร

ก่อนคดีนี้ การประหารชีวิตครั้งก่อนหน้าเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม 2552 มีผู้ถูกประหารสองรายด้วยการฉีดสารพิษ ดังนั้นการประหารในปี 2561 จึงเป็นครั้งแรกหลังเว้นว่างไปเกือบ 9 ปี

ส่วนการยิงเป้าครั้งสุดท้ายเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม 2546 หลังจากนั้นไทยเปลี่ยนมาใช้วิธีฉีดสารพิษ รายงานการศึกษาของสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติระบุว่า การฉีดสารพิษเริ่มใช้ครั้งแรกเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2546

แล้วไทยยกเลิกโทษประหารหรือยัง

ยังไม่ได้ยกเลิก โทษประหารชีวิตยังคงมีอยู่ในกฎหมายไทย และศาลยังสามารถพิพากษาลงโทษดังกล่าวในความผิดที่กฎหมายกำหนดได้ แม้จะไม่มีรายงานการบังคับโทษจริงมาหลายปีแล้วก็ตาม

เรื่องนี้ยังเป็นประเด็นถกเถียงในสังคม ฝ่ายที่สนับสนุนมองว่าเป็นบทลงโทษสำหรับอาชญากรรมร้ายแรง ขณะที่ฝ่ายคัดค้านตั้งคำถามเรื่องสิทธิในชีวิตและความผิดพลาดในกระบวนการยุติธรรม ซึ่งหากประหารไปแล้วไม่อาจแก้ไขให้กลับคืนได้

สำหรับคำถามว่าไทยประหารชีวิตจริงครั้งสุดท้ายเมื่อไร ข้อมูลที่ตรวจสอบได้ชี้ไปที่วันที่ 18 มิถุนายน 2561 ส่วนการที่ไม่มีรายงานการประหารหลังจากนั้น ไม่ได้หมายความว่าประเทศไทยยกเลิกโทษประหารชีวิตแล้ว