ถ้านักเรียนทั้งโรงเรียนไม่มาเรียนพร้อมกัน โรงเรียนจะทำอย่างไร

• โรงเรียนต้องตรวจสอบสาเหตุและสถานการณ์ก่อน ไม่สามารถสั่งปิดโรงเรียนโดยอัตโนมัติ

• ครูและฝ่ายบริหารมีหน้าที่ตรวจสอบการมาเรียนและประสานผู้ปกครอง

• ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการกำหนดอำนาจการสั่งปิดสถานศึกษาไว้เป็นกรณี ๆ ไป

ลองจินตนาการว่าเช้าวันหนึ่ง โรงเรียนเปิดประตูตามปกติ ครูเดินทางมาถึงห้องพัก เตรียมการสอนเรียบร้อย แต่เมื่อถึงเวลาเข้าแถวกลับไม่มีนักเรียนแม้แต่คนเดียว ห้องเรียนทุกห้องว่างเปล่า สนามโรงเรียนเงียบผิดปกติ

ถ้าเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นจริง โรงเรียนจะทำอย่างไร ผู้อำนวยการจะสั่งปิดโรงเรียนทันทีหรือไม่ และนักเรียนทุกคนจะถูกนับว่าขาดเรียนเหมือนกันทั้งหมดหรือเปล่า

คำตอบคือ โรงเรียนต้องเริ่มจากการตรวจสอบข้อเท็จจริงก่อน เพราะการที่นักเรียนไม่มาเรียนพร้อมกันอาจเกิดจากหลายสาเหตุ และแต่ละสถานการณ์ต้องใช้วิธีรับมือแตกต่างกัน

1. สิ่งแรกที่โรงเรียนต้องทำ คือหาสาเหตุ

เมื่อพบว่านักเรียนไม่มาเรียนตามปกติ ครูประจำชั้นและฝ่ายบริหารต้องตรวจสอบข้อมูลการเข้าเรียน ติดต่อผู้ปกครอง และตรวจสอบว่ามีเหตุการณ์ผิดปกติเกิดขึ้นหรือไม่

ตัวอย่างเช่น หากเกิดน้ำท่วม ถนนถูกตัดขาด มีปัญหาด้านความปลอดภัย หรือระบบขนส่งในพื้นที่หยุดให้บริการ การไม่มาเรียนอาจเกิดจากเหตุจำเป็น ไม่ใช่การตั้งใจละทิ้งการเรียน

แต่หากพบว่านักเรียนจำนวนมากตกลงหยุดเรียนพร้อมกัน โรงเรียนก็ต้องตรวจสอบเหตุผลและรับฟังข้อมูลจากนักเรียนด้วย

2. ครูจะยังต้องมาทำงานหรือไม่

การที่นักเรียนไม่มาเรียนไม่ได้หมายความว่าครูทุกคนสามารถกลับบ้านได้ทันที

ครูยังมีหน้าที่ตามที่ได้รับมอบหมายจากโรงเรียน เช่น ตรวจสอบรายชื่อนักเรียน ประสานผู้ปกครอง จัดทำรายงานการขาดเรียน และเตรียมแผนการเรียนการสอน

ส่วนผู้อำนวยการต้องประเมินสถานการณ์และพิจารณาว่าจำเป็นต้องดำเนินการใดต่อไป

หากเป็นเพียงการขาดเรียนโดยไม่มีเหตุให้โรงเรียนต้องหยุดดำเนินการ สถานศึกษาก็ไม่ได้มีเหตุให้ต้องปิดตามไปด้วยโดยอัตโนมัติ

3. กฎ 5 วันและ 7 วัน ที่เกี่ยวข้องกับการขาดเรียน

ข้อสังเกตที่น่าสนใจคือ แนวทางติดตามนักเรียนที่ขาดเรียนของหน่วยงานการศึกษามีเกณฑ์ที่ใช้กัน ได้แก่ การหยุดเรียนติดต่อกันเกิน 5 วัน หรือหยุดเรียนเกิน 7 วันภายในหนึ่งเดือน

เมื่อเข้าเกณฑ์ โรงเรียนต้องดำเนินการติดตามและแจ้งเตือนผู้ปกครองตามขั้นตอน โดยมีหนังสือแจ้งเตือนแบบ พฐ.17 และหากติดตามแล้วนักเรียนยังไม่กลับเข้าเรียน โรงเรียนจะรายงานต่อสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามขั้นตอน

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเหล่านี้เป็นแนวทางติดตามการขาดเรียน ไม่ใช่กฎที่กำหนดว่าเมื่อนักเรียนทั้งโรงเรียนหยุดเรียนครบ 5 วัน โรงเรียนจะต้องปิดกิจการทันที

4. ผู้อำนวยการมีอำนาจสั่งปิดโรงเรียนหรือไม่

ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยปีการศึกษา การเปิดและปิดสถานศึกษา พ.ศ. 2549 กำหนดอำนาจการสั่งปิดสถานศึกษาไว้หลายกรณี

กรณีปิดสถานศึกษาเป็นกรณีพิเศษตามข้อ 8 หัวหน้าสถานศึกษาสั่งปิดได้ไม่เกิน 7 วัน ส่วนผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสั่งปิดได้ไม่เกิน 15 วัน

ส่วนการปิดเนื่องจากเหตุพิเศษตามข้อ 9 เช่น เพื่อระงับเหตุหรือป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้น หัวหน้าสถานศึกษาสั่งปิดได้ไม่เกิน 15 วัน และผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสั่งปิดได้ไม่เกิน 30 วัน

เมื่อปิดสถานศึกษาแล้ว ยังมีข้อกำหนดเรื่องการจัดการเรียนการสอนชดเชยให้ครบตามจำนวนวันที่ปิดด้วย

จึงเห็นได้ว่า การไม่มีนักเรียนมาเรียนไม่ใช่เหตุให้โรงเรียนต้องปิดโดยอัตโนมัติ แต่ต้องพิจารณาว่ามีเหตุจำเป็นตามระเบียบหรือไม่

5. ถ้านักเรียนพร้อมใจกันหยุดเรียนจริง ๆ จะเกิดอะไรขึ้น

กรณีนี้ต้องแยกให้ออกระหว่างการหยุดเรียนเพราะเหตุจำเป็น กับการรวมตัวหยุดเรียนเพื่อแสดงจุดยืน

หากเป็นการแสดงจุดยืนของนักเรียน โรงเรียนควรตรวจสอบข้อเท็จจริง รับฟังข้อเรียกร้อง และประสานพูดคุยกับตัวแทนนักเรียนและผู้ปกครอง โดยไม่ด่วนตัดสินว่านักเรียนทุกคนมีเจตนากระทำผิดเหมือนกัน

สำหรับเด็กที่อยู่ในเกณฑ์การศึกษาภาคบังคับ พระราชบัญญัติการศึกษาภาคบังคับ พ.ศ. 2545 มาตรา 6 กำหนดหน้าที่ของผู้ปกครองในการส่งเด็กเข้าเรียน ส่วนการดำเนินการในแต่ละกรณีต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ดังนั้น แม้นักเรียนจะหยุดเรียนพร้อมกันทั้งโรงเรียน ก็ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะได้รับผลทางวินัยหรือทางกฎหมายแบบเดียวกัน

บทสรุป: โรงเรียนที่ไม่มีนักเรียน ไม่ได้แปลว่าโรงเรียนต้องปิด

หากเกิดเหตุการณ์นักเรียนทั้งโรงเรียนไม่มาเรียนพร้อมกัน สิ่งสำคัญที่สุดคือการหาสาเหตุ ตรวจสอบความปลอดภัย ติดต่อผู้ปกครอง และประเมินว่าจะต้องดำเนินการอย่างไรต่อไป

เพราะโรงเรียนไม่ได้มีหน้าที่เพียงเปิดห้องเรียนและสอนหนังสือเท่านั้น แต่ยังต้องดูแลความปลอดภัยและสิทธิในการได้รับการศึกษาของนักเรียนด้วย

แล้วถ้าเป็นคุณ ในวันที่นักเรียนทั้งโรงเรียนพร้อมใจกันไม่มาเรียน คุณคิดว่าโรงเรียนควรเริ่มจากการลงโทษผู้ที่ขาดเรียน หรือนั่งพูดคุยเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงก่อน?