รัฐ Poyais ยังไม่เกิดขึ้น แล้วคนอังกฤษซื้อพันธบัตรไปทำไม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

คู่มือตั้งถิ่นฐานและเงื่อนไขพันธบัตรเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ Poyais ดูน่าลงทุน แต่หลักฐานไม่ได้บอกเหตุผลส่วนตัวของผู้ซื้อแต่ละคน James Ogilvie ถือใบสคริปที่ให้สิทธิรับพันธบัตรส่วนใหญ่ ขณะที่เรือพาผู้ตั้งถิ่นฐานที่รับสมัครจากอังกฤษและสกอตแลนด์ไปยัง ชายฝั่ง Miskitu ที่มีอยู่จริง แต่รัฐอิสระ Poyais ตามที่ Gregor MacGregor โฆษณาไว้ไม่เคยถูกสถาปนาขึ้น

จุดเริ่มต้นคือสิทธิในที่ดินที่กษัตริย์ Miskitu George Frederic มอบให้ MacGregor ในปี 1820 บริเวณ Black River เอกสารให้อำนาจเขาจัดการพื้นที่ แต่ย้ำว่า ไม่ได้โอนอธิปไตย ของดินแดนจากกษัตริย์ให้เขา สิทธิในที่ดินจึงไม่เท่ากับการตั้งรัฐใหม่ขึ้นมาแล้ว

คู่มือชื่อ Sketch of the Mosquito Shore, Including the Territory of Poyais พิมพ์ในปี 1822 หน้าปกระบุว่าทำขึ้นเพื่อผู้ตั้งถิ่นฐานเป็นหลัก ให้เครดิต Thomas Strangeways เป็นผู้เขียน และอุทิศให้ Gregor, Cazique of Poyais งานศึกษาของนักประวัติศาสตร์ Damian Clavel ระบุว่าหนังสือนำเสนอทรัพยากรอย่างไม้มีค่าและโอกาสทำกิน ข้อความเหล่านี้บอกว่าผู้จัดทำโครงการขายภาพ Poyais อย่างไร แต่ไม่ได้ยืนยันว่าคำมั่นเรื่องความมั่งคั่งจะเป็นจริง

ด้านการเงิน โครงการกู้เงิน 200,000 ปอนด์ในลอนดอนช่วงตุลาคม 1822 แบ่งเป็น พันธบัตรผู้ถือ 2,000 ใบ ใบละ 100 ปอนด์ ตามมูลค่าหน้าตั๋ว ช่วงแรกเสนอขายใบละ 80 ปอนด์ ผู้ซื้อบางรายรับสิทธิซื้อพันธบัตรด้วยการชำระเป็นงวด และจะได้รับใบจริงเมื่อจ่ายครบ จึงมีทั้งชื่อรัฐ ยอดเงินกู้ เงื่อนไขชำระ และหลักทรัพย์ที่ซื้อขายได้รองรับภาพโครงการ

การเตรียมตั้งถิ่นฐานก็เดินหน้าเป็นรูปธรรม มีการจัดเรือ Honduras Packet และ Kennersley Castle เพื่อขนคนที่รับสมัครในอังกฤษกับสกอตแลนด์ รวมทั้งสิ่งของไปยัง Black River นักวิจัยประเมินว่าสิ่งของที่ส่งไปมีมูลค่าราว 16,000 ปอนด์ ผู้โดยสารจึงเดินทางไปยังชายฝั่งจริง แม้รัฐที่โฆษณาว่าจะสร้างตรงนั้นยังไม่เกิดขึ้น

ข่าวจากพื้นที่เริ่มทำให้คำโฆษณาถูกตั้งคำถามในปี 1823 หนังสือพิมพ์อังกฤษรายงานว่าไม่มีเมือง Poyais ตามที่กล่าวอ้าง และ George Frederic ประกาศยกเลิกสิทธิที่ให้ MacGregor เพราะเขาไม่ทำตามเงื่อนไข ราคาพันธบัตรที่ซื้อขายในช่วงกรกฎาคมถึงกันยายนปีเดียวกันลดลงมาอยู่ราว 5–20 ปอนด์

หลักฐานจึงแยกเรื่องนี้ออกเป็นสองส่วนได้ชัดเจน คือมีชายฝั่ง มีสิทธิในที่ดิน คู่มือ และเงินกู้จริง ส่วนรัฐอิสระที่หนังสือกับพันธบัตรชวนให้ผู้คนคาดหวังกลับตั้งขึ้นไม่สำเร็จ รายงานร่วมสมัยให้จำนวนผู้ตั้งถิ่นฐานและผู้เสียชีวิตไม่ตรงกัน จึงไม่มีเหตุให้ใช้ยอดรวมเดียวโดยไม่บอกที่มา

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th