พื้นที่ชุ่มน้ำเค็มช่วยลดแรงคลื่นได้แค่ไหนเมื่อเจอพายุ?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

แบบจำลองระดับโลกในงานวิจัย Nature ประเมินว่าพืชในพื้นที่ชุ่มน้ำเค็มช่วยลดความสูงคลื่นได้มากกว่า 10% และบางแนวชายฝั่งพลังงานต่ำได้สูงสุด 50% เมื่อคลื่นขาเข้าไม่เกิน 1 เมตร เมื่อคลื่นสูงกว่า 1 เมตร ผลลดคลื่นจากพืชอยู่ที่ไม่เกิน 10% ตัวเลขนี้หมายถึงความสูงคลื่นที่ลดลง ไม่ใช่แรงกระแทกหรือระดับน้ำท่วมโดยตรง

ทีมวิจัยย้ายพื้นที่ชุ่มน้ำเค็มจริงขนาด 306 ตารางเมตร พร้อมพืชและชั้นดิน ไปติดตั้งใน Delta Flume รางทดลองคลื่นยาว 300 เมตรของศูนย์วิจัย Deltares ในเนเธอร์แลนด์ จากนั้นทดสอบคลื่นที่มีความสูงนัยสำคัญ 0.75, 1.25 และ 2 เมตร งานนี้เป็นการทดลองขนาดใหญ่ในรางคลื่น ไม่ใช่การวัดผลจากชายฝั่งธรรมชาติหลายแห่ง

เมื่อนักวิจัยแยกส่วนที่พื้นดินช่วยลดคลื่นออก เพื่อดูผลของพืชเหนือดิน คลื่นสูง 0.75 เมตรถูกลดลงราว 6 ถึง 22% ส่วน คลื่นสูง 2 เมตรลดลง 0 ถึง 6% ตัวเลขเปลี่ยนตามความสูงคลื่นและความเสียหายของพืช ลำต้นกับใบช่วยต้านน้ำ แต่เมื่อคลื่นแรงหรือซัดนาน พืชเหล่านี้เสียหายและลดแรงต้านลง

ช่วงที่พืชเหนือดินยังอยู่รับคลื่นรวม 21 ชั่วโมง ชีวมวลเหลือราว 20 ถึง 25% ของก่อนทดลอง และความสูงลำต้นเฉลี่ยลดลง 47% เหลือประมาณ 29 เซนติเมตร ในช่วงวัดเดียวกัน ผิวดินของพื้นที่ทดลองลดระดับเฉลี่ยเพียง 7 มิลลิเมตรจากจุดวัด 32 จุด งานวิจัยระบุว่ารากช่วยยึดชั้นดิน แม้ลำต้นและใบจะเสียหาย

ตัวเลขสูงสุด 50% มาจากการนำผลรางทดลองไปคำนวณร่วมกับข้อมูลพายุ ระดับพื้นที่ชายฝั่ง และแผนที่พื้นที่ชุ่มน้ำทั่วโลก โดยจำลองพายุที่มีคาบการเกิดซ้ำ 100 ปีและ 1,000 ปี ผลประเมินชี้ว่าพืชลดความสูงคลื่นได้มากกว่า 10% ในพื้นที่ชายฝั่งพลังงานต่ำที่คลื่นไม่เกิน 1 เมตร และบางแนวสูงถึง 50% ส่วนชายฝั่งที่คลื่นเกิน 1 เมตรลดได้ไม่เกิน 10% นี่เป็นค่าจากแบบจำลอง ไม่ใช่ตัวเลขรับประกันสำหรับทุกพื้นที่

ขอบพื้นที่ชุ่มน้ำด้านทะเลในรางมีแนวไม้ช่วยป้องกันการพังด้านข้าง ทีมจึงวัดการลดคลื่นผ่านพืชและชั้นดินได้ แต่ผลนี้ไม่ได้ทดสอบว่าพื้นที่ชุ่มน้ำหยุดการกัดเซาะหรือป้องกันน้ำท่วมได้ทุกกรณี พื้นที่ทดลองมีหญ้า Elymus athericus เป็นพืชเด่น และมี Atriplex prostrata อยู่ด้วยในสัดส่วนน้อยกว่า จึงไม่ใช่การทดสอบพืชชายฝั่งทุกชนิด

พื้นที่ชุ่มน้ำเค็มช่วยลดคลื่นได้ชัดกว่าในชายฝั่งที่รับคลื่นไม่แรงมาก ส่วนชายฝั่งพลังงานสูงยังต้องประเมินแนวป้องกันอื่นร่วมด้วย เช่น คันหรือเขื่อน การดูแลพื้นที่และรากพืชไว้ช่วยรักษาประโยชน์ของแนวธรรมชาติ งานวิจัยจึงสนับสนุนให้ใช้ระบบธรรมชาติประกอบกับโครงสร้างวิศวกรรม แทนการคาดหวังให้พื้นที่ชุ่มน้ำรับมือคลื่นแรงได้เพียงลำพัง

ภาพประกอบเป็นฉากจำลองพื้นที่ชุ่มน้ำและคลื่นทั่วไป ไม่ใช่ภาพถ่ายจากรางทดลองหรือชายฝั่งที่เก็บตัวอย่าง

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th