ซาลาแมนเดอร์ไฟเรืองแสงสีเขียวฟ้าเมื่อโดน UV แต่มันไม่ได้สร้างแสงเอง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ซาลาแมนเดอร์ไฟไม่ได้สร้างแสงเอง แสงสีฟ้าเขียวจะปรากฏเมื่อรังสีอัลตราไวโอเลต (UV) จากภายนอกกระตุ้นสารในผิวและสารคัดหลั่ง แล้วสิ่งเหล่านั้นปล่อยแสงกลับออกมา ปรากฏการณ์นี้เรียกว่าไบโอฟลูออเรสเซนซ์ (biofluorescence) ต่างจากหิ่งห้อยที่สร้างแสงด้วยปฏิกิริยาเคมีในร่างกาย

งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Royal Society Open Science ปี 2026 ใช้ไฟ UV ความยาวคลื่น 365 นาโนเมตรส่องซาลาแมนเดอร์ไฟที่พบในแคว้นคาตาโลเนีย ประเทศสเปน จากตัวอย่าง 12 ตัว นักวิจัยเห็นจุดเรืองแสงใน 10 ตัว แสงเด่นเป็นสีฟ้าอมเขียว และการเรืองแสงจะเห็นชัดเมื่อใช้ไฟ UV กระตุ้น

จุดสว่างพบมากตามสีข้างและใต้ท้อง โดยเฉพาะบนปื้นสีเหลือง ส่วนผิวสีดำเรืองน้อยกว่า ผลตรวจชิ้นเนื้อชี้ว่าแสงส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับต่อมบนผิวหนังและสารที่ต่อมปล่อยออกมา ไม่ได้กระจายสม่ำเสมอทั่วตัว ลักษณะนี้ยังต่างกันระหว่างตัวอย่างและชนิดย่อยที่นักวิจัยสำรวจ จึงไม่ควรเหมารวมว่าซาลาแมนเดอร์ไฟทุกตัวมีลายเรืองแสงแบบเดียวกัน

ทีมวิจัยเก็บสารคัดหลั่งจากผิวมาตรวจด้วย แล้วพบว่ามันยังเรืองแสงบนพื้นผิวได้นานกว่า 24 ชั่วโมงหลังถูกปล่อยออกมา คุณสมบัตินี้ทำให้เกิดคำถามว่าสัตว์อาจใช้สัญญาณแสงสื่อสารกัน หรือใช้ร่วมกับสีเหลืองดำที่เตือนผู้ล่าว่ามีพิษได้หรือไม่

ตอนนี้หน้าที่ของแสงยังเป็นข้อเสนอ ไม่ใช่พฤติกรรมที่พิสูจน์แล้ว นักวิจัยยกความเป็นไปได้ทั้งการสื่อสาร การเลือกคู่ และการเตือนศัตรู แต่ยังไม่ได้ทดลองยืนยันว่าแสงทำให้สัตว์อื่นเปลี่ยนพฤติกรรมหรือไม่ พวกเขายังไม่ทราบด้วยว่าสารโมเลกุลชนิดใดเป็นตัวทำให้เกิดการเรืองแสง

การศึกษาต่อจึงต้องวัดระดับแสงแวดล้อมในถิ่นอาศัย ความไวต่อช่วงคลื่นของสัตว์ที่อาจรับสัญญาณ และประสิทธิภาพควอนตัมของสารเรืองแสง ซึ่งบอกว่าสารปล่อยแสงกลับได้มากแค่ไหนเมื่อเทียบกับแสงที่ดูดซับ ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยประเมินว่าแสงสีฟ้าเขียวมีโอกาสมองเห็นได้ในธรรมชาติหรือไม่

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th