คนหายทั่วโลกมีจำนวนเท่าไร ? ทำไมจึงไม่มีตัวเลขที่ทุกประเทศใช้ร่วมกัน

เมื่อมีข่าวคนหายปรากฏขึ้นในสื่อ สิ่งที่ครอบครัวต้องเผชิญไม่ใช่เพียงความกังวลว่าคนที่รักอยู่ที่ไหน แต่ยังรวมถึงการรอคอยข้อมูลที่อาจใช้เวลานานหลายวัน หลายเดือนหรือในบางกรณีอาจนานเป็นปี

แม้หลายประเทศจะมีระบบรับแจ้งคนหาย  และหน่วยงานติดตามคดีโดยเฉพาะ แต่หากถามว่า ปัจจุบันทั่วโลกมีคนหายทั้งหมดกี่คน กลับไม่มีตัวเลขรวมที่ครอบคลุม และเปรียบเทียบกันได้อย่างสมบูรณ์

ข้อมูลจากคณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ (ICRC) อธิบายว่า แต่ละประเทศมีวิธีบันทึกข้อมูล และนิยามของคำว่า “คนหาย” แตกต่างกัน บางประเทศมีฐานข้อมูลอย่างเป็นระบบ ขณะที่บางพื้นที่มีข้อจำกัดด้านการเก็บข้อมูล โดยเฉพาะพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากสงคราม ความขัดแย้ง และการพลัดถิ่น

▪️ตัวเลขคนหายที่น่าจับตา

ข้อมูลของ ICRC ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2025 ระบุว่า จำนวนบุคคลที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นคนหายผ่านเครือข่ายกาชาด และเสี้ยววงเดือนแดงทั่วโลกเพิ่มขึ้นเกือบ 70% ในช่วง 5 ปี จนมีจำนวนประมาณ 284,000 ราย

ตัวเลขนี้เป็นข้อมูลจากเครือข่ายดังกล่าว ไม่ใช่จำนวนคนหายทั้งหมดทั่วโลก เพราะยังมีผู้สูญหายอีกจำนวนมากที่ไม่ได้อยู่ในฐานข้อมูลนี้

นอกจากนี้ รายงานของ ICRC เกี่ยวกับการดำเนินงานในปี 2025 ระบุว่า ในปีนั้นมีคำร้องขอให้ช่วยติดตามบุคคลใหม่ 178,329 ราย และเมื่อสิ้นปีมีกรณีที่ยังเปิดดำเนินการอยู่ 409,855 กรณี

ตัวเลขทั้งสองชุดมีช่วงเวลา และขอบเขตการนับต่างกัน จึงไม่ควรนำมาบวกกันหรือเข้าใจว่าเป็นจำนวนคนหายทั่วโลกโดยตรง

▪️เหตุใดจึงไม่มีสถิติคนหายทั่วโลกที่แน่นอน ?

มีเหตุผลสำคัญหลายประการ :

1. แต่ละประเทศใช้วิธีบันทึกข้อมูลต่างกัน

บางประเทศนับจำนวนครั้งที่มีการแจ้งคนหาย ขณะที่บางประเทศนับจำนวนบุคคลที่ไม่ซ้ำกัน คนคนเดียวอาจถูกรายงานหายหลายครั้ง จึงทำให้ตัวเลขสองแบบแตกต่างกันได้มาก

2. คนหายบางรายได้รับการติดตามพบแล้ว

การแจ้งคนหายไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นจะยังคงหายอยู่เสมอ บางรายกลับบ้านได้เอง บางรายได้รับการช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่ และบางรายได้รับการยืนยันชะตากรรมในภายหลัง

3. สงคราม และการอพยพทำให้ติดตามบุคคลได้ยาก

เมื่อเกิดความขัดแย้ง ผู้คนอาจต้องหนีออกจากบ้าน ครอบครัวอาจพลัดพรากจากกัน  และเอกสารประจำตัวอาจสูญหาย ทำให้การตรวจสอบว่าบุคคลอยู่ที่ใดเป็นเรื่องซับซ้อน

4. บางครอบครัวไม่สามารถเข้าถึงระบบแจ้งคนหายได้

อุปสรรคด้านภาษา ระยะทาง ความปลอดภัย และการเข้าถึงหน่วยงานรัฐ อาจทำให้กรณีคนหายบางส่วนไม่ได้รับการบันทึกอย่างครบถ้วน

▪️เมื่อคนหายหนึ่งคน ครอบครัวอาจต้องรอคำตอบนานหลายปี

เบื้องหลังตัวเลขทางสถิติคือ ครอบครัวที่ยังไม่ทราบว่าคนที่รักอยู่ที่ไหน การค้นหาไม่ได้จบลงเมื่อผ่านไปหลายวัน เพราะบางกรณีต้องใช้ข้อมูลจากหลายประเทศ การตรวจสอบเอกสารหรือการพิสูจน์อัตลักษณ์ทางนิติวิทยาศาสตร์

การติดตามคนหายจึงไม่ใช่เพียงเรื่องของตำรวจหรือหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่ยังต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างประเทศ การแบ่งปันข้อมูลที่เหมาะสม และการให้ความช่วยเหลือแก่ครอบครัว

▪️เราควรเข้าใจข่าวคนหายอย่างไร ?

เมื่ออ่านข่าวหรือเห็นตัวเลขคนหาย สิ่งสำคัญคือ ควรตรวจสอบว่าเป็นจำนวนผู้ได้รับแจ้งหาย จำนวนผู้ที่ยังไม่พบตัวหรือจำนวนกรณีที่ยังเปิดดำเนินการอยู่ เพราะแต่ละตัวเลขตอบคำถามคนละเรื่อง และหากพบข้อมูลที่อ้างว่า “ทั่วโลกมีคนหายจำนวนแน่นอนเท่านี้” ควรตรวจสอบแหล่งที่มา และขอบเขตการนับก่อนเชื่อหรือแชร์ต่อ เพราะในประเด็นคนหาย ตัวเลขที่แม่นยำมีความสำคัญ แต่การไม่ลืมว่าทุกกรณีหมายถึงชีวิตของใครบางคน และครอบครัวที่กำลังรอคำตอบ ก็สำคัญไม่แพ้กัน