วิธีรับมือเพื่อนร่วมงานขี้แซะโดยไม่ต้องทะเลาะ

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

กำลังนั่งทำงานอยู่ดี ๆ เพื่อนร่วมงานก็เดินมาพูดว่า “วันนี้ขยันจัง ปกติไม่เห็นทำขนาดนี้เลย” พอเราหันไปมอง เขาก็หัวเราะแล้วบอกว่า “ล้อเล่นน่า”

จะสวนกลับก็กลัวกลายเป็นเรื่องใหญ่ จะยิ้มรับทุกครั้งก็รู้สึกเหมือนต้องทนฟังคำพูดที่ทำให้ตัวเองเสียความมั่นใจ แล้วแบบนี้ควรทำอย่างไรให้ยังทำงานร่วมกันได้?

วิธีรับมือคือพูดให้ชัดว่าคำพูดนั้นไม่เหมาะ แล้วพากลับมาคุยเรื่องงาน ไม่จำเป็นต้องหาประโยคที่แรงกว่าเพื่อเอาชนะ เพราะเป้าหมายคือหยุดพฤติกรรมและรักษาพื้นที่ทำงานของเรา แม้จะไม่มีคำตอบไหนรับประกันได้ว่าอีกฝ่ายจะหยุดทันที

ถามให้เขาพูดตรง ๆ

คำแซะมักมาในรูปประโยคกำกวม ถ้าไม่แน่ใจว่าอีกฝ่ายต้องการสื่ออะไร ลองถามด้วยน้ำเสียงปกติว่า “หมายถึงตรงไหนเหรอ” หรือ “มีส่วนไหนของงานที่อยากให้ปรับไหม” แล้วรอฟังคำตอบ

ถ้าเขามีข้อเสนอแนะจริง เราก็จะได้รายละเอียดไปแก้ไข แต่ถ้าพูดขึ้นมาเพียงเพื่อเหน็บแนม คำถามนี้ก็ช่วยให้เห็นว่าคำพูดนั้นไม่มีประเด็นเรื่องงาน โดยเราไม่ต้องด่ากลับ

ตอบสั้น ๆ แล้วกลับเข้าเรื่อง

สมมติเขาพูดกลางที่ประชุมว่า “งานนี้คงเสร็จชาติหน้ามั้ง” ลองตอบว่า “กำหนดส่งคือวันศุกร์ ถ้ามีจุดไหนที่กังวล บอกได้เลย เราจะได้ดูด้วยกัน” ประโยคนี้แก้ข้อมูลที่คลาดเคลื่อนและเปิดทางให้คุยเรื่องงานต่อ

ถ้าโดนแซะเรื่องส่วนตัว เช่น การแต่งตัวหรือรูปร่าง อาจตอบว่า “เรื่องนี้เราไม่สะดวกให้วิจารณ์นะ กลับมาคุยเรื่องงานกันดีกว่า” พูดสั้น ๆ โดยไม่จำเป็นต้องอธิบายว่าทำไมเราถึงรู้สึกแบบนั้น

บอกขอบเขตเป็นการส่วนตัว

หากเกิดขึ้นซ้ำและรู้สึกปลอดภัยพอจะคุย ลองเลือกเวลาที่ไม่มีคนอื่นอยู่ แล้วบอกพฤติกรรมที่เกิดขึ้นและสิ่งที่ต้องการ เช่น “ตอนประชุมเมื่อเช้าที่พูดว่างานเราคงไม่เสร็จ เรารู้สึกว่าไม่ช่วยให้คุยงานกันง่ายขึ้น ถ้ามีข้อกังวล ช่วยบอกตรง ๆ ได้ไหม”

พูดถึงสิ่งที่เขาพูดหรือทำ แทนการตัดสินว่าเขาเป็นคนแบบไหน จะช่วยให้อีกฝ่ายเข้าใจว่าควรเปลี่ยนพฤติกรรมตรงไหน และถ้าเขาบอกว่า “แค่ล้อเล่น” เราตอบได้ว่า “เข้าใจว่าอาจไม่ได้ตั้งใจ แต่เราไม่โอเคกับคำพูดแบบนี้ ขอให้หยุดนะ”

แยกคำแซะออกจากคำวิจารณ์งาน

บางครั้งคำพูดอาจฟังไม่ดี แต่มีปัญหาเรื่องงานอยู่จริง เช่น “รายงานนี้อ่านไม่รู้เรื่องเลย” เราไม่จำเป็นต้องยอมรับน้ำเสียงนั้นทั้งหมด แต่ถามต่อได้ว่า “ส่วนไหนที่ยังไม่ชัด ช่วยยกตัวอย่างให้หน่อยได้ไหม” เมื่อได้ข้อมูลแล้วก็นำส่วนที่เป็นประโยชน์มาปรับ โดยไม่ต้องเก็บคำกระทบกระเทียบมาสรุปคุณค่าของตัวเอง

ในทางกลับกัน ถ้าอีกฝ่ายพูดจาเสียหายซ้ำ ๆ ประจาน ข่มขู่ หรือแซะจนกระทบการทำงาน เราไม่จำเป็นต้องจัดการคนเดียว โดยเฉพาะถ้าเขาเป็นหัวหน้าหรือมีอำนาจเหนือเราและการพูดตรง ๆ อาจทำให้ไม่ปลอดภัย

เมื่อพูดแล้วไม่หยุด ให้เก็บข้อมูลและขอความช่วยเหลือ

จดวันที่ เวลา สถานที่ คำพูดหรือพฤติกรรมที่เกิดขึ้น รวมถึงชื่อผู้ที่อยู่ในเหตุการณ์ และเก็บข้อความที่เกี่ยวข้องตามนโยบายบริษัท จากนั้นปรึกษาหัวหน้าที่ไว้ใจได้ ฝ่ายบุคคล หรือช่องทางร้องเรียนขององค์กร โดยอธิบายข้อเท็จจริงและผลกระทบต่อการทำงาน พร้อมบอกว่าต้องการให้ช่วยอย่างไร

การนิ่งไม่ใช่การยอมให้ใครพูดอะไรก็ได้ เราหยุดคิดก่อนตอบ ถามให้ชัด บอกขอบเขต และขอความช่วยเหลือเมื่อจำเป็นได้ การรักษาความสุภาพกับการปกป้องตัวเองทำไปพร้อมกันได้