นาฬิกาแดดฝรั่งเศสจากคริสต์ศตวรรษที่ 17 ไปโผล่กลางทุ่งอินเดียนา—เรื่องที่หมอขุดพบเชื่อได้แค่ไหน?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

จารึกบนตัวเรือนชี้ไปยังเวิร์กช็อปของช่างบูร์โกในเมืองน็องต์ และผู้เชี่ยวชาญกำหนดอายุไว้ราว ค.ศ. 1660–1675 ส่วนเรื่องหมอขุดพบในปี 1860 มาจากเอกสารประจำวัตถุ จึงควรแยกจากข้อมูลที่อ่านได้จากตัวนาฬิกา

ภัณฑารักษ์เพ็กกี คิดเวลล์ แห่งพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์อเมริกันของสถาบันสมิธโซเนียน ตรวจประวัตินี้ร่วมกับซารา เชชเนอร์ ผู้เชี่ยวชาญด้านนาฬิกาแดด เอกสารประจำวัตถุเล่าว่ามีหมอพบมันขณะไถนาในอินเดียนาปี 1860; นี่คือที่มาของเรื่องการค้นพบ ไม่ใช่หลักฐานที่ตัวนาฬิกาบันทึกไว้

ตัวเรือนสลักคำว่า “บูร์โก น็องต์” ซึ่งภัณฑารักษ์อธิบายว่าเป็นชื่อเวิร์กช็อปของช่างนาฬิกาบูร์โกในเมืองน็องต์ ผู้เชี่ยวชาญประเมินอายุจากลักษณะของวัตถุไว้ระหว่าง ค.ศ. 1660 ถึง 1675 นาฬิกาพกพานี้มีเข็มเงาที่ปรับมุมได้ตั้งแต่ 30 ถึง 55 องศาตามละติจูด และมีเข็มทิศช่วยจัดแนว รายละเอียดเหล่านี้อธิบายแหล่งผลิต ช่วงอายุ และการใช้งานของตัวนาฬิกา

ประวัติพื้นที่ช่วยให้เห็นว่าฝรั่งเศสเคยมีบทบาทในภูมิภาคนี้ ในคริสต์ศตวรรษที่ 18 ฝรั่งเศสครอบครองดินแดนส่วนใหญ่ที่ปัจจุบันเป็นรัฐอินเดียนา ก่อนยกให้บริเตนในปี 1763 ต่อมาเมืองมอนเตซูมาใกล้แตร์โฮตก่อตั้งขึ้นในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19

เอกสารเรียกผู้พบว่า “ดร.เอลิเซีย แคนนอน” ส่วนข้อมูลที่ภัณฑารักษ์ค้นได้ชี้ไปยังเอลิชา บี. แคนนอน แพทย์ผู้เป็นบุตรของฮอเรซ แคนนอน ครอบครัวนี้ย้ายจากรัฐนอร์ทแคโรไลนามาอยู่มอนเตซูมาในปี 1840 และเอลิชาอาศัยอยู่ที่นั่นในปี 1860 ชื่อและถิ่นที่อยู่จึงสอดคล้องกับเรื่องเล่าในเอกสาร แต่ไม่ใช่หลักฐานจากตัววัตถุชิ้นเดียวกับที่ใช้ระบุแหล่งผลิตและอายุ

สมิธโซเนียนซื้อวัตถุชิ้นนี้ในคริสต์ทศวรรษ 1960 หลังจากชายทั้งสองเสียชีวิตแล้ว ภัณฑารักษ์ระบุว่ายังไม่ทราบว่านาฬิกาเดินทางมาถึงอินเดียนาอย่างไร และหากเรื่องการค้นพบในเอกสารถูกต้อง มันก็อาจมาถึงทุ่งนั้นเมื่อใดก็ได้ก่อนปี 1860

ดังนั้น สิ่งที่ตอบได้ค่อนข้างมั่นใจคือ นี่เป็นนาฬิกาแดดพกพาจากเวิร์กช็อปฝรั่งเศสที่ผู้เชี่ยวชาญกำหนดอายุไว้ในคริสต์ศตวรรษที่ 17 ส่วนที่ว่าหมอแคนนอนขุดพบจริงหรือไม่ควรเล่าในฐานะประวัติที่เอกสารคอลเล็กชันระบุและภัณฑารักษ์นำมาเชื่อมกับบุคคลในท้องถิ่น ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ยืนยันเส้นทางของวัตถุได้แล้ว

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th