แมงมุมกระโดดมีช่วงหลับคล้าย REM แต่หลักฐานยังบอกไม่ได้ว่ามันฝันไหม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

งานวิจัยพบว่าแมงมุมกระโดด Portia fimbriata มีช่วงพักสองระยะ โดยระยะหนึ่งมีการขยับตาและกล้ามเนื้อกระตุกที่เรียกว่า “คล้าย REM” คำนี้อธิบายพฤติกรรมที่สังเกตได้ ไม่ได้ยืนยันว่ากระบวนการในสมองเหมือนสัตว์มีกระดูกสันหลัง และยังสรุปไม่ได้ว่ามันฝัน เพราะทีมไม่ได้วัดกิจกรรมสมอง

ทีมวิจัยไม่ได้ตัดสินจากการเห็นแมงมุมนิ่งเท่านั้น พวกเขาติดตามแมงมุมชนิดนี้หลายวันหลายคืน ใช้กล้องอินฟราเรดบันทึกท่าพักและการเคลื่อนไหว แล้วเปรียบเทียบกับกิจกรรมในช่วงกลางวัน งานยังพบจังหวะชีวภาพที่ดำเนินต่อได้แม้เปลี่ยนเงื่อนไขแสง

นักวิจัยใช้เสียงกระตุ้นแล้วจับเวลาว่าแมงมุมตอบสนองเร็วแค่ไหน ระหว่างพักมันปลุกยากกว่าตอนตื่น โดยเฉพาะช่วงที่ตาขยับและกล้ามเนื้อกระตุก แต่ทีมต้องเลือกเสียงที่แมงมุมตอบสนองได้สม่ำเสมอ เพราะประสาทสัมผัสของมันต่างจากคน

งานวิจัยรายงานการพักสองระยะ ช่วงหนึ่งแมงมุมอยู่นิ่ง ส่วนอีกช่วงมีการขยับตาและกล้ามเนื้อกระตุกเป็นพัก ๆ นักวิจัยเรียกช่วงหลังว่า “คล้าย REM” เพราะลักษณะที่เห็นใกล้เคียงกับช่วง REM ในสัตว์มีกระดูกสันหลัง คำนี้บอกความคล้ายทางพฤติกรรม ไม่ได้ยืนยันว่าระบบประสาททำงานเหมือนกัน

ทีมวิจัยรบกวนเวลาพักแล้วตรวจว่าแมงมุมจะชดเชยหรือไม่ การพักชดเชยหลังถูกรบกวนเป็นหลักฐานว่าการนอนมีการควบคุม ส่วนจังหวะชีวภาพที่สัมพันธ์กับแสงเป็นหลักฐานอีกเรื่องหนึ่ง การพบทั้งสองอย่างร่วมกับการปลุกยากระหว่างช่วงพักช่วยแยกการนอนออกจากการหยุดนิ่งชั่วคราว

ผลนี้มาจาก Portia fimbriata ชนิดเดียวในสภาพทดลอง จึงยังใช้แทนแมงมุมทุกชนิดหรือบอกได้ว่าพวกมันพักอย่างไรในธรรมชาติ

ทีมวิจัยจะเปรียบเทียบแมงมุมชนิดอื่นและติดตามพฤติกรรมในธรรมชาติต่อไป เพื่อดูว่ารูปแบบการพักที่พบใน Portia fimbriata มีร่วมกับแมงมุมกลุ่มอื่นมากน้อยเพียงใด

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th