เชฟฟีลด์ทำแก้วเปลี่ยนสีเขียวเป็นแดงซ้ำได้อย่างไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ทีมเชฟฟีลด์ทำแก้วที่ดูเขียวเมื่อสะท้อนแสงและแดงเมื่อส่องผ่านซ้ำได้ โดยใช้เศษแก้วโบราณเป็นข้อมูลตั้งต้น แต่สร้างแก้วฐานจากวัตถุดิบสมัยใหม่แล้วปรับส่วนผสมกับสภาพในเตา ผลนี้เลียนแบบเอฟเฟกต์ของถ้วย Lycurgus แต่ยังไม่ใช่สูตรโรมันที่ยืนยันครบทุกขั้นตอน

ประกาศของมหาวิทยาลัยเชฟฟีลด์วันที่ 26 ตุลาคม 2026 ระบุว่า ลิซา ฮอลแลนด์ส ช่างเทคนิคด้านแก้ว ทำงานร่วมกับแคโรไลน์ แจ็กสัน ผู้เชี่ยวชาญแก้วโรมัน ทีมพัฒนาแก้วฐานสมัยใหม่ให้ใกล้กับแก้วโรมัน แล้วลองเตาหลายชนิด เปลี่ยนวัตถุดิบและระดับออกซิเจน รวมถึงทดลองเติมน้ำตาล จนได้แก้วที่ให้สีเขียวเมื่อเห็นแสงสะท้อนและสีแดงเมื่อมีแสงผ่าน ประกาศไม่ได้ลงสัดส่วนวัตถุดิบหรืออุณหภูมิที่ใช้

ถ้วย Lycurgus เป็นภาชนะแก้วโรมันจากคริสต์ศตวรรษที่ 4 ซึ่งจัดแสดงใน British Museum ตัวถ้วยดูเขียวเมื่อแสงสะท้อนจากผิวเข้าตา แต่เห็นเป็นสีแดงเมื่อมีแสงส่องผ่านเนื้อแก้ว สีที่ต่างกันไม่ได้เกิดจากแก้วเปลี่ยนสีเอง หากเกิดจากอนุภาคโลหะขนาดเล็กในเนื้อแก้วที่ดูดกลืนและกระจายแสงแต่ละช่วงไม่เท่ากัน

บทความในวารสาร Applied Physics A ปี 2026 อธิบายเอฟเฟกต์นี้ด้วยอนุภาคผสมทองกับเงินระดับนาโน และสร้างแบบจำลองเพื่อหาส่วนผสมที่อาจให้สีใกล้กับถ้วยโบราณ งานนั้นเป็นการคำนวณทางแสง ไม่ใช่รายงานการผลิตแก้วของทีมเชฟฟีลด์ และค่าที่แบบจำลองเลือกก็ไม่ใช่หลักฐานว่าสูตรนั้นตรงกับของจริงทุกจุด

การทดลองของเชฟฟีลด์ตอบได้ว่าทีมทำให้แก้วเกิดสีเขียวกับแดงซ้ำได้อย่างไร แต่ไม่ได้บอกว่าช่างโรมันทำถ้วยด้วยวิธีไหนหรือเข้าใจกลไกอนุภาคนาโนหรือไม่ ประกาศของมหาวิทยาลัยระบุว่ายังไม่มีใครรู้สูตรดั้งเดิมแน่ชัด ผลงานใหม่นี้จึงเป็นการทำซ้ำปรากฏการณ์ ไม่ใช่การกู้คืนเทคนิคโบราณครบทุกขั้นตอน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th