กินอาหารที่อาจมีลิสทีเรียแล้ว อาการมักเริ่มเมื่อไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ช่วงเวลาเริ่มอาการของลิสทีเรียมีได้สองแบบ: อาการทางลำไส้มักเริ่มภายใน 24 ชั่วโมงและอยู่ราว 1–3 วัน ส่วนลิสเทอริโอซิสชนิดลุกลามมักเริ่มภายใน 2 สัปดาห์ แต่อาจช้ากว่านั้นได้ จึงใช้จำนวนวันที่ผ่านไปวินิจฉัยหรือตัดโรคทิ้งเองไม่ได้

CDC แยกอาการทางลำไส้จากการติดเชื้อชนิดลุกลาม ซึ่งหมายถึงเชื้อแพร่พ้นลำไส้ไปยังส่วนอื่นของร่างกาย อาการทางลำไส้มักเป็นท้องเสียหรืออาเจียน และอาจไม่รุนแรง ขณะที่ชนิดลุกลามมักมีไข้ ปวดเมื่อยหรืออ่อนเพลียคล้ายไข้หวัดใหญ่ ผู้ป่วยบางคนอาจปวดศีรษะ คอแข็ง สับสน เสียการทรงตัว หรือชัก ส่วนหญิงตั้งครรภ์บางรายอาจมีอาการน้อยหรือไม่แสดงอาการ

คำว่า “ภายใน 2 สัปดาห์” หมายถึงช่วงที่พบได้เป็นปกติ ไม่ใช่เส้นตาย CDC ระบุในคำแนะนำช่วงการระบาดว่าอาการชนิดลุกลามอาจเริ่มเร็วตั้งแต่วันเดียวกัน หรือช้าได้ถึง 10 สัปดาห์หลังรับประทานอาหารปนเปื้อน ช่วงเวลาจริงจึงต่างกันตามผู้ป่วยและชนิดอาการ และบางคนที่ติดเชื้ออาจมีอาการน้อยมาก

การสัมผัสอาหารต้องสงสัยไม่ได้แปลว่าจะติดเชื้อหรือป่วย CDC แนะนำให้ติดต่อผู้ให้บริการสุขภาพเมื่อกินอาหารที่ถูกเรียกคืนหรือเชื่อมโยงกับการระบาด แล้วมีไข้ร่วมกับอาการที่เข้ากัน เช่น ปวดเมื่อยหรืออ่อนเพลีย ควรแจ้งด้วยว่าอาจกินอาหารปนเปื้อน โดยเฉพาะผู้ตั้งครรภ์ ผู้มีอายุ 65 ปีขึ้นไป หรือผู้มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ

หากยังไม่มีอาการ CDC ระบุว่าผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่เห็นว่าโดยทั่วไปไม่ต้องตรวจหรือรักษาเพียงเพราะรับประทานอาหารที่อาจปนเปื้อน แต่ถ้าตั้งครรภ์ มีโรคหรือยาที่กดภูมิคุ้มกัน หรือไม่แน่ใจเรื่องอาหารที่ถูกเรียกคืน ให้ปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์เพื่อประเมินตามประวัติของแต่ละคน

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาของไทยระบุว่าเชื้อลิสทีเรียพบได้ในสิ่งแวดล้อมและทำให้เกิดอาการได้ตั้งแต่ไข้ ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ ท้องเสีย อาเจียน ไปจนถึงอาการรุนแรง โดยเน้นความเสี่ยงในหญิงตั้งครรภ์ ทารกแรกเกิด และผู้มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง หน่วยงานยังแนะนำให้เก็บอาหารพร้อมรับประทานในตู้เย็น อุ่นให้ร้อนทั่วถึง และหลีกเลี่ยงอาหารดิบ

สรุปคืออาการทางลำไส้มักมาเร็วและหายภายในไม่กี่วัน ส่วนชนิดลุกลามมักเริ่มช้ากว่าและอาจมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่หรืออาการทางระบบประสาท หากมีอาหารที่ถูกเรียกคืนเกี่ยวข้องและเริ่มมีไข้หรืออาการเหล่านี้ โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง ควรแจ้งผู้ให้บริการสุขภาพแทนการสรุปจากเวลาเพียงอย่างเดียว

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th