คำประกาศสิทธิปี 1789 พูดถึงเสรีภาพของประชาชนอย่างไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

คำประกาศสิทธิของมนุษย์และพลเมืองปี 1789 วางเสรีภาพไว้คู่กับสิทธิของคนอื่น: มาตรา 4 อธิบายว่าเสรีภาพคือการทำสิ่งที่ไม่ทำร้ายผู้อื่น และให้กฎหมายกำหนดขอบเขตเพื่อให้สมาชิกสังคมใช้สิทธิได้เสมอกัน เอกสารยังประกาศความเสมอภาคต่อหน้ากฎหมาย อำนาจอธิปไตยของชาติ และสิทธิด้านทรัพย์สิน ความปลอดภัย และการต่อต้านการกดขี่

สมัชชาแห่งชาติรับรองคำประกาศเมื่อ 26 สิงหาคม 1789 ระหว่างการปฏิวัติฝรั่งเศส มาตรา 1 ระบุว่ามนุษย์เกิดและดำรงอยู่เสรีและเสมอภาคในสิทธิ มาตรา 2 ระบุเป้าหมายของการรวมตัวทางการเมืองว่าเป็นการรักษาสิทธิตามธรรมชาติสี่ข้อ ได้แก่ เสรีภาพ ทรัพย์สิน ความปลอดภัย และการต่อต้านการกดขี่ ส่วนมาตรา 3 วางที่มาของอำนาจสูงสุดไว้ที่ชาติ โดยห้ามบุคคลหรือองค์กรใช้อำนาจที่ไม่ได้มาจากชาติ

มาตรา 6 ผูกความเสมอภาคเข้ากับกฎหมายและการรับราชการ พลเมืองมีสิทธิร่วมกำหนดกฎหมายด้วยตนเองหรือผ่านผู้แทน กฎหมายต้องใช้กับทุกคนอย่างเสมอกัน และทุกคนมีสิทธิเข้ารับตำแหน่งสาธารณะตามความสามารถ โดยไม่เลือกปฏิบัตินอกเหนือจากคุณธรรมและความสามารถ มาตรา 11 รับรองเสรีภาพในการพูด เขียน และเผยแพร่ความเห็น แต่ให้รับผิดเมื่อใช้เสรีภาพเกินขอบเขตที่กฎหมายกำหนด มาตรา 16 เชื่อมการรับรองสิทธิกับการแบ่งแยกอำนาจ โดยระบุว่าสังคมที่ไม่มีหลักประกันสิทธิหรือไม่กำหนดการแบ่งอำนาจยังไม่มีรัฐธรรมนูญ

คำประกาศยังมีที่ยืนในระบอบปัจจุบัน เพราะคำนำรัฐธรรมนูญฝรั่งเศสปี 1958 ยืนยันความผูกพันต่อสิทธิมนุษยชนและหลักอำนาจอธิปไตยตามข้อความปี 1789 ส่วนสภารัฐธรรมนูญฝรั่งเศสใช้มาตราเหล่านี้พิจารณากฎหมายในคดีจริง ตัวอย่างเช่น คำวินิจฉัย QPC 2010-3 ระบุว่าหลักความเสมอภาคตามมาตรา 6 และเสรีภาพในการสื่อสารความคิดตามมาตรา 11 เป็นสิทธิที่รัฐธรรมนูญคุ้มครองและยกขึ้นอ้างผ่านกระบวนการ QPC ได้

คำวินิจฉัยเดียวกันอธิบายขอบเขตการใช้สิทธิด้วย: กฎหมายอาจปฏิบัติต่อสถานการณ์ต่างกัน หรือยกเหตุผลประโยชน์สาธารณะได้เมื่อความแตกต่างสัมพันธ์กับเป้าหมายของกฎหมาย ส่วนการจำกัดเสรีภาพการแสดงออกต้องจำเป็น เหมาะสม และได้สัดส่วนกับเป้าหมาย หลักปี 1789 จึงยังเป็นเกณฑ์ตรวจสอบกฎหมาย แต่การตีความเกิดผ่านข้อความรัฐธรรมนูญและคำวินิจฉัยเฉพาะเรื่อง

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th