ตัวเลขสัตว์ป่าลดลง 73% ในรายงาน WWF หมายถึงสัตว์หายไป 73% จริงหรือ?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ตัวเลข 73% ใน Living Planet Index คือการลดลงเฉลี่ยของขนาดประชากรสัตว์มีกระดูกสันหลังที่ติดตาม ระหว่างปี 1970–2022 ไม่ได้หมายความว่าสัตว์ทั่วโลกหายไป 73% ดัชนีนี้รวมแนวโน้มของประชากรตัวอย่าง ไม่ได้นับสัตว์ทุกตัวบนโลก

องค์การสัตววิทยาแห่งลอนดอน (ZSL) จัดทำดัชนีนี้จากข้อมูลติดตามสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม นก สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก สัตว์เลื้อยคลาน และปลา ผลของดัชนีใช้ประกอบรายงาน Living Planet Report ของ WWF ฉบับปี 2026 ซึ่งใช้แนวโน้มประชากร 35,803 ชุด จากสัตว์มีกระดูกสันหลัง 5,790 ชนิด

แต่ละชุดข้อมูลบอกการเปลี่ยนแปลงของประชากรที่มีการติดตาม ไม่ใช่บัญชีรวมจำนวนสัตว์ชนิดนั้นทั่วโลก เมื่อนำแนวโน้มเหล่านี้มารวมเป็นดัชนี ก็เห็นทิศทางโดยรวมของกลุ่มตัวอย่าง แต่ไม่ได้บอกว่าบนโลกมีสัตว์เหลือทั้งหมดกี่ตัว หรือมีชนิดพันธุ์สูญพันธุ์แล้วกี่ชนิด

ZSL ระบุว่าในกลุ่มประชากรที่ติดตาม 50% มีแนวโน้มลดลง 7% คงที่ และ 43% เพิ่มขึ้น ตัวเลข 73% จึงไม่ได้บอกว่ามีกี่ประชากรที่ลดลง แต่เป็นขนาดการเปลี่ยนแปลงเฉลี่ยของดัชนีซึ่งรวมแนวโน้มเหล่านั้นไว้ บางประชากรหดตัว ขณะที่บางแห่งทรงตัวหรือเพิ่มขึ้น

Living Planet Index เป็นสัญญาณเตือนจากแนวโน้มประชากร ไม่ใช่เครื่องนับการสูญพันธุ์โดยตรง ZSL อธิบายว่า Red List Index เป็นอีกตัวชี้วัดหนึ่งที่ติดตามความเสี่ยงสูญพันธุ์ของกลุ่มชนิดพันธุ์ การใช้ดัชนีทั้งสองจึงช่วยตอบคนละคำถาม: ประชากรที่ติดตามเปลี่ยนไปอย่างไร และชนิดพันธุ์มีความเสี่ยงสูญพันธุ์ระดับใด

รายงานปี 2024 เคยระบุการลดลง 73% ในช่วงปี 1970–2020 ส่วนฉบับปี 2026 ขยายช่วงข้อมูลถึงปี 2022 แต่ ZSL เตือนว่าฐานข้อมูลของแต่ละฉบับมีประชากรที่ติดตามไม่เหมือนกัน จึงไม่ควรเทียบเปอร์เซ็นต์ข้ามฉบับตรง ๆ แล้วสรุปว่าการลดลงชะลอหรือหยุดแล้ว

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th