Black Tuesday วันที่ 29 ตุลาคม 1929 ทำตลาดหุ้นสหรัฐร่วงหนัก แต่เหตุใดนักประวัติศาสตร์จึงไม่โยนภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ให้วันเดียว?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

Black Tuesday วันที่ 29 ตุลาคม 1929 ดัชนี Dow Jones ลดลงเกือบ 12% หลังวันจันทร์ก่อนหน้าร่วงเกือบ 13% แต่วันนั้นไม่ใช่สาเหตุเดียวของภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่: เศรษฐกิจสหรัฐเริ่มหดตัวตั้งแต่เดือนสิงหาคม และวิกฤตธนาคารกับนโยบายการเงินในเวลาต่อมาทำให้ความเสียหายยืดเยื้อ

การเทขายทำให้ผู้ลงทุนและผู้บริโภคกังวล หลายครัวเรือนจึงชะลอซื้อสินค้าราคาแพงที่ต้องพึ่งสินเชื่อ เมื่อยอดขายลด บริษัทต่าง ๆ ก็ลดการผลิตและพักงานลูกจ้าง ตลาดหุ้นจึงซ้ำเติมการหดตัวที่เริ่มมาก่อนแล้ว อย่างไรก็ดี Federal Reserve History ระบุว่าผลกระทบจากตลาดเริ่มจางในไม่กี่เดือน และเมื่อถึงฤดูใบไม้ร่วงปี 1930 เศรษฐกิจดูเหมือนกำลังฟื้น

ภาพเปลี่ยนเมื่อเกิดการตื่นถอนเงินจากธนาคารหลายแห่งในเดือนพฤศจิกายน 1930 ผู้ฝากเงินกลัวว่าจะเสียเงินจึงรีบถอน ธนาคารที่ต้องจ่ายเงินสดจำนวนมากก็ลดการปล่อยกู้หรือหยุดทำการ ธุรกิจและครัวเรือนจึงเข้าถึงสินเชื่อยากขึ้น บางคนเก็บเงินสดแทนฝากธนาคาร ขณะที่ธนาคารเพิ่มเงินสำรองและปล่อยกู้น้อยลง เงินในบัญชีเช็กซึ่งใช้ชำระค่าสินค้าในเวลานั้นจึงหดตัวตาม

ธนาคารกลางสหรัฐประเมินว่าตั้งแต่ปลายปี 1930 ถึงต้นปี 1933 ปริมาณเงินในระบบลดลงเกือบ 30% พร้อมกับระดับราคาที่ลดลงใกล้เคียงกัน เมื่อเกิดภาวะเงินฝืด รายได้และราคาสินค้าลด แต่หนี้ที่ต้องจ่ายไม่ได้ลดตาม ภาระหนี้จึงหนักขึ้น ผู้คนลดการใช้จ่าย บริษัทมีรายรับน้อยลง และการล้มละลายก็เพิ่มขึ้น วิกฤตธนาคารจึงเปลี่ยนความตื่นตระหนกให้เป็นวงจรที่กดการผลิตและการจ้างงานต่อเนื่อง

การตัดสินใจด้านนโยบายก็มีส่วนกำหนดความรุนแรง Federal Reserve ขึ้นดอกเบี้ยในปี 1928 และ 1929 เพื่อจำกัดการเก็งกำไร ซึ่งกดกิจกรรมเศรษฐกิจในช่วงที่กำลังอ่อนแรง มาตรฐานทองคำยังผูกนโยบายการเงินของหลายประเทศเข้าด้วยกัน หลังธนาคารเริ่มมีปัญหา ผู้กำหนดนโยบายบางส่วนให้ความสำคัญกับการรักษามาตรฐานทองคำด้วยการคุมดอกเบี้ยและเงินในระบบ มากกว่าการทำหน้าที่เป็นผู้ให้กู้แหล่งสุดท้ายแก่ธนาคารที่ขาดสภาพคล่อง Federal Reserve History ชี้ว่าการช่วยเหลือที่ไม่เพียงพอทำให้วิกฤตธนาคารขยายตัว

Federal Reserve History นับภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ตั้งแต่ปี 1929 ถึง 1941 และระบุว่าการผลิตกับการจ้างงานกลับสู่ระดับเต็มในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เหตุการณ์ยาวนานกว่าการพังของตลาดหุ้นหลายปี และรวมทั้งการหดตัวที่เริ่มก่อนหน้า วิกฤตธนาคาร เงินฝืด และข้อจำกัดของนโยบายการเงิน Black Tuesday จึงเป็นหมุดหมายสำคัญที่เร่งความกลัวและกระทบการใช้จ่าย แต่ไม่ใช่คำอธิบายทั้งหมดของภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th