เสียงจากยาน Voyager เป็นเสียงอวกาศจริงหรือแปลงมาจากคลื่น?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

คลิปที่เรียกว่า “เสียงจากอวกาศ” ของยาน Voyager เป็นข้อมูลคลื่นพลาสมาที่วัดได้จริง แต่นักวิทยาศาสตร์นำข้อมูลมาเปิดเป็นเสียงให้คนฟัง ไม่ใช่เสียงบรรยากาศที่เดินทางผ่านสุญญากาศมาถึงหูเรา NASA ระบุชัดว่าเครื่องมือบน Voyager 1 ไม่ได้ตรวจจับเสียง แต่ตรวจคลื่นในพลาสมารอบยาน

คลื่นบางช่วงอยู่ในย่านความถี่ที่มนุษย์ได้ยิน นักวิทยาศาสตร์จึงขยายสัญญาณและเปิดผ่านลำโพงได้ เสียงในคลิปเป็นวิธีทำให้ข้อมูลจากเครื่องมือฟังรู้เรื่อง ไม่ใช่การบันทึกเสียงด้วยไมโครโฟน

Voyager ตรวจอะไรในอวกาศ

เครื่อง Plasma Wave Science ของ Voyager 1 วัดคลื่นที่เกิดในพลาสมา ซึ่งเป็นก๊าซที่มีอนุภาคประจุไฟฟ้า NASA อธิบายว่าคลื่นเหล่านี้เกี่ยวข้องกับการปะทุบนดวงอาทิตย์ เช่น การพ่นมวลโคโรนาออกสู่อวกาศ คลื่นส่งผลต่อสสารระหว่างดาว และเครื่องมือของยานตรวจพบได้ทั้งในและนอกเฮลิโอสเฟียร์ ซึ่งเป็นบริเวณอวกาศที่ลมสุริยะจากดวงอาทิตย์แผ่อิทธิพลออกไป

แล้วเสียงนั้นบอกอะไรนักวิทยาศาสตร์

ในเดือนกันยายน 2013 นักวิทยาศาสตร์ Don Gurnett ซึ่งเป็นหัวหน้าทีมเครื่องมือ Plasma Wave Science นำเสียงที่สร้างจากข้อมูลคลื่นพลาสมาของ Voyager 1 มาเปิดในงานแถลงข่าว NASA ระบุว่าข้อมูลดังกล่าวเป็นหลักฐานสำคัญว่า Voyager 1 ออกจากเฮลิโอสเฟียร์เข้าสู่อวกาศระหว่างดาวแล้ว เหตุการณ์ที่ข้อมูลชี้ถึงเกิดขึ้นก่อนหน้านั้นในปี 2012

รายละเอียดที่ควรจำคือ ไฟล์เสียงไม่ได้เป็นแค่เอฟเฟกต์ประกอบสารคดี แต่ก็ไม่ใช่เสียงธรรมชาติที่มีใครยืนฟังได้ตรงจุดนั้น มันเป็นการนำค่าที่เครื่องมือสำรวจวัดได้มาแปลงหรือขยายให้อยู่ในรูปที่มนุษย์รับรู้ได้ นักวิทยาศาสตร์อ่านรูปแบบของคลื่นเพื่อศึกษาสภาพพลาสมารอบยาน ส่วนคนฟังได้ยินเป็นโทนเสียงที่ทำให้ข้อมูลนามธรรมจับต้องง่ายขึ้น

ดังนั้น ถ้าเห็นพาดหัวว่า Voyager “บันทึกเสียงอวกาศ” ให้อ่านว่าเป็นเสียงที่สร้างจากข้อมูลคลื่นจริง ไม่ใช่เสียงอากาศในห้วงสุญญากาศ คำอธิบายนี้ยังรักษาความน่าทึ่งของภารกิจไว้ได้ โดยไม่ทำให้เข้าใจผิดว่าอวกาศมีเสียงแบบที่เราได้ยินบนโลก

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th