หนึ่งปีเราใช้เวลากับครอบครัวกี่ชั่วโมง ? ตัวเลขที่ชวนคิด ก่อนเวลาร่วมกันจะผ่านไป

ในแต่ละวัน เราอาจใช้เวลาหลายชั่วโมงไปกับการทำงาน เดินทาง เรียน ทำธุระ และดูหน้าจอ จนบางครั้งเวลาที่ได้พูดคุยกับคนในครอบครัวกลับเหลือเพียงช่วงสั้นๆก่อนเข้านอน

แม้จะอยู่บ้านหลังเดียวกัน แต่การอยู่ในพื้นที่เดียวกันไม่ได้หมายความว่าเราจะได้ใช้เวลาร่วมกันอย่างแท้จริงเสมอไป เพราะแต่ละคนอาจกำลังทำกิจกรรมของตนเองหรือกำลังจดจ่อกับโทรศัพท์ และงานที่ยังไม่เสร็จ

คำถามจึงไม่ใช่แค่ว่า เราอยู่บ้านกี่ชั่วโมง แต่คือในหนึ่งปี เราได้ใช้เวลาพูดคุย รับประทานอาหาร ทำกิจกรรม และรับฟังคนในครอบครัวจริงๆมากแค่ไหน ?

▪️ไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้แทนทุกครอบครัวได้

การคำนวณเวลาที่ใช้กับครอบครัวมีข้อจำกัด เพราะรูปแบบชีวิตแตกต่างกันมาก ครอบครัวที่สมาชิกทำงานกะเดียวกันอาจมีเวลาอยู่พร้อมหน้ามากกว่าครอบครัวที่ต้องทำงานคนละเวลา

ขณะที่บางคนต้องย้ายไปทำงานต่างจังหวัดหรืออยู่ต่างประเทศ บางครอบครัวมีสมาชิกสูงอายุหรือเด็กเล็กที่ต้องการการดูแลเป็นพิเศษ และบางบ้านอาจใช้เวลาร่วมกันผ่านการโทรศัพท์หรือวิดีโอคอลแทนการพบหน้า

ข้อมูลการสำรวจการใช้เวลาของประชากรจากสำนักงานสถิติแห่งชาติช่วยให้เห็นภาพว่า ผู้คนแบ่งเวลาให้กับกิจกรรมต่างๆอย่างไร เช่น การทำงาน การดูแลสมาชิกในครัวเรือน งานบ้าน และกิจกรรมทางสังคม แต่ตัวเลขเหล่านี้ไม่ควรถูกตีความว่าเป็นจำนวนชั่วโมงที่ทุกครอบครัวใช้ร่วมกันโดยตรง

เพราะฉะนั้น หากต้องการคำนวณเวลาครอบครัวของตนเอง การเริ่มจากเวลาที่ได้ใช้ร่วมกันจริงในแต่ละวันอาจช่วยให้เห็นภาพได้ชัดกว่าใช้ค่าเฉลี่ยเดียวกับทุกคน

▪️ถ้ามีเวลาร่วมกันวันละ 1 ชั่วโมง จะรวมเป็นเท่าไร ?

ลองคำนวณจากเวลาที่ใช้ร่วมกันโดยตั้งเป็นตัวอย่าง ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยของครอบครัวไทย

• หากใช้เวลาร่วมกันวันละ 30 นาที จะเท่ากับประมาณ 182.5 ชั่วโมงต่อปี
• หากใช้เวลาร่วมกันวันละ 1 ชั่วโมง จะเท่ากับ 365 ชั่วโมงต่อปี
• หากใช้เวลาร่วมกันวันละ 2 ชั่วโมง จะเท่ากับ 730 ชั่วโมงต่อปี

หากสมมติว่าครอบครัวหนึ่งมีเวลาร่วมกันวันละ 1 ชั่วโมงต่อเนื่อง 10 ปี ก็จะรวมเป็น 3,650 ชั่วโมงหรือมากกว่า 152 วันเต็ม เมื่อคิดเป็นเวลา 24 ชั่วโมงต่อวัน

ตัวเลขนี้เป็นเพียงการคำนวณทางคณิตศาสตร์ เพื่อให้เห็นว่าเวลาสั้นๆที่เกิดขึ้นเป็นประจำสามารถสะสมเป็นช่วงเวลาที่ยาวนานได้ ไม่ได้หมายความว่าทุกครอบครัวจะมีเวลาร่วมกันตามตัวอย่างนี้จริง

▪️เวลาคุณภาพไม่จำเป็นต้องยาวนานเสมอไป

การใช้เวลาร่วมกันไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องนั่งคุยกันเป็นชั่วโมงหรือจัดกิจกรรมพิเศษทุกวันเสมอไป

การรับประทานอาหารด้วยกันโดยไม่รีบเร่ง การถามไถ่เรื่องราวในแต่ละวัน การช่วยกันทำงานบ้าน การพาพ่อแม่ไปพบแพทย์หรือการโทรหาใครสักคน เพื่อถามว่าเหนื่อยไหม ล้วนเป็นโอกาสในการสร้างความสัมพันธ์ได้ สิ่งสำคัญคือ การให้ความสนใจกับคนตรงหน้าอย่างเหมาะสม และเปิดพื้นที่ให้แต่ละคนได้พูดหรือแสดงความรู้สึกโดยไม่ถูกตัดสิน

ในบางครอบครัว การได้พบกันไม่บ่อยอาจเป็นข้อจำกัดที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่การนัดหมายเวลาโทรศัพท์หรือวิดีโอคอลอย่างสม่ำเสมอ ก็อาจช่วยให้ยังรู้สึกเชื่อมโยงกันได้

▪️ลองสำรวจเวลาของตัวเองในหนึ่งสัปดาห์

หากอยากรู้ว่าเราให้เวลากับครอบครัวมากน้อยเพียงใด ลองจดบันทึกเป็นเวลา 7 วัน โดยแยกกิจกรรมที่ทำร่วมกันจริงออกจากเวลาที่เพียงอยู่ในบ้านเดียวกัน

ตัวอย่างเช่น เวลารับประทานอาหารร่วมกัน เวลาพูดคุยโดยตั้งใจ เวลาทำกิจกรรมร่วมกัน และเวลาติดต่อสมาชิกที่อยู่ไกลออกไป

เมื่อครบหนึ่งสัปดาห์ จะช่วยให้เห็นรูปแบบชีวิตของตนเอง และอาจพบว่ามีบางช่วงที่สามารถปรับให้มีเวลาร่วมกันมากขึ้นได้ โดยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนตารางชีวิตทั้งหมด

ทั้งนี้ ไม่ควรใช้ตัวเลขดังกล่าวเป็นเครื่องตัดสินว่าครอบครัวใดรักกันมากหรือน้อย เพราะความสัมพันธ์ยังขึ้นอยู่กับคุณภาพของการสื่อสาร ความเข้าใจ และบริบทชีวิตของแต่ละคนด้วย

▪️สรุป : เวลาที่ผ่านไปไม่อาจย้อนกลับ แต่เราเลือกใช้เวลาที่เหลือได้

เราไม่สามารถระบุได้ว่า คนไทยทุกคนใช้เวลากับครอบครัวกี่ชั่วโมงต่อปี เพราะแต่ละครอบครัวมีรูปแบบชีวิตแตกต่างกัน  และข้อมูลการใช้เวลาทั่วไปไม่ได้เท่ากับเวลาที่สมาชิกใช้ร่วมกันโดยตรง แต่การคำนวณง่ายๆแสดงให้เห็นว่า หากมีเวลาร่วมกันวันละ 1 ชั่วโมง ก็จะรวมเป็น 365 ชั่วโมงต่อปีหรือมากกว่า 3,600 ชั่วโมงใน 10 ปี

บางครั้ง สิ่งที่คนในครอบครัวต้องการอาจไม่ใช่ของขวัญราคาแพงหรือกิจกรรมพิเศษ แต่อาจเป็นเพียงการได้พูดคุยกันโดยไม่เร่งรีบ การรับฟังกันอย่างตั้งใจหรือการรู้ว่ายังมีใครสักคนพร้อมอยู่เคียงข้าง

เราอาจควบคุมทุกอย่างในชีวิตไม่ได้ แต่เราสามารถเริ่มจากการจัดสรรเวลาเล็กๆให้กับคนที่มีความหมาย ก่อนที่วันธรรมดาเหล่านั้นจะกลายเป็นความทรงจำ