คนไทยใช้มือถือวันละเกือบ 5 ชั่วโมง ถ้าทำแบบนี้ 60 ปี จะเท่ากับเวลากี่ปีของชีวิต ?

ตื่นเช้ามาหยิบมือถือ เช็กข้อความระหว่างเดินทาง ใช้โทรศัพท์ทำงาน พักกลางวันด้วยการดูคลิป และก่อนนอนก็ยังเลื่อนหน้าจอไปเรื่อยๆ พฤติกรรมเหล่านี้กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันของคนจำนวนมาก แต่หากนำเวลาที่ใช้กับโทรศัพท์มือถือในแต่ละวันมารวมกันตลอดหลายสิบปี ตัวเลขจะออกมาเป็นเท่าไร ?

▪️คนไทยใช้เวลาออนไลน์ผ่านมือถือเกือบ 5 ชั่วโมงต่อวัน

รายงาน Digital Lives Decoded Thailand 2024 ของ Telenor Asia ซึ่งใช้ข้อมูลจาก GWI ระบุว่า ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตชาวไทยอายุ 16–64 ปี ใช้เวลาออนไลน์ผ่านอุปกรณ์มือถือเฉลี่ยประมาณ 4 ชั่วโมง 59 นาทีต่อวัน

ตัวเลขนี้เป็นเวลาที่ใช้ทำกิจกรรมออนไลน์ผ่านมือถือ ไม่ใช่การวัดเวลาจ้องหน้าจอทุกประเภทอย่างครบถ้วน และไม่ควรนำไปตีความว่าคนไทยทุกคนใช้มือถือเท่ากัน

มือถือในปัจจุบันยังไม่ได้ใช้เพื่อความบันเทิงเท่านั้น แต่เป็นเครื่องมือทำงาน เรียน ติดต่อครอบครัว ค้นหาข้อมูล ทำธุรกรรมทางการเงิน และเข้าถึงบริการต่างๆด้วย ดังนั้น การใช้มือถือหลายชั่วโมงจึงไม่ได้หมายความว่าเวลาทั้งหมดเป็นเวลาที่สูญเปล่า เพราะต้องพิจารณาว่าแต่ละคนใช้เวลาเหล่านั้นทำอะไร

▪️ถ้าใช้วันละเกือบ 5 ชั่วโมง จะรวมเป็นเวลากี่ปี ?

ลองคำนวณจากค่าเฉลี่ย 4 ชั่วโมง 59 นาทีต่อวัน โดยสมมติว่าใช้เวลาเท่านี้อย่างต่อเนื่องทุกวัน

• ใน 1 วัน ใช้เวลาประมาณ 4 ชั่วโมง 59 นาที
• ใน 1 ปี ใช้เวลารวมประมาณ 76 วัน
• หากใช้รูปแบบนี้ต่อเนื่อง 10 ปี จะรวมเป็นเวลาประมาณ 2.1 ปี
• หากใช้ต่อเนื่อง 30 ปี จะรวมเป็นเวลาประมาณ 6.2 ปี
• หากใช้ต่อเนื่อง 60 ปี จะรวมเป็นเวลาประมาณ 12.5 ปี

ตัวเลขเหล่านี้เป็นการคำนวณเชิงสมมติจากค่าเฉลี่ยรายวัน ไม่ใช่ผลสำรวจที่ติดตามคนคนเดียวตลอดชีวิต และไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะใช้มือถือในอัตราเดียวกันตั้งแต่วัยเด็กจนถึงวัยสูงอายุ

ถึงอย่างนั้น การคำนวณก็ช่วยให้เห็นภาพว่า เวลาที่ดูเหมือนเล็กน้อยในแต่ละวันสามารถสะสมเป็นเวลาหลายปีได้เมื่อมองในระยะยาว

▪️เวลาหน้าจอทั้งหมดไม่ได้เหมือนกัน

การใช้มือถือเพื่อประชุมออนไลน์ เรียนภาษา ติดต่อพ่อแม่หรือทำงาน อาจมีคุณค่าต่างจากการเลื่อนดูเนื้อหาโดยไม่มีจุดหมายเป็นเวลานาน

ในทางกลับกัน หากใช้มือถือจนรบกวนการนอน ทำให้ละเลยการออกกำลังกายหรือทำให้ไม่สามารถจดจ่อกับงาน และคนรอบข้างได้ ก็อาจเป็นสัญญาณว่าควรปรับพฤติกรรม

ประเด็นสำคัญจึงไม่ใช่การตัดสินว่าการใช้มือถือเป็นเรื่องดีหรือไม่ดีทั้งหมด แต่คือการรู้เท่าทันว่าเราใช้เวลาไปกับอะไร และกิจกรรมนั้นส่งผลต่อชีวิตอย่างไร

▪️จะลดเวลาหน้าจอโดยไม่ต้องเลิกใช้มือถือได้อย่างไร ?

เริ่มต้นได้จากการตรวจสอบสถิติการใช้หน้าจอในโทรศัพท์ของตนเอง แล้วดูว่าแอปใดใช้เวลามากที่สุด จากนั้นเลือกปรับเพียงบางช่วง เช่น งดเลื่อนหน้าจอระหว่างรับประทานอาหาร วางมือถือก่อนเข้านอนหรือกำหนดเวลาเช็กข้อความแทนการเปิดดูทุกครั้งที่มีการแจ้งเตือน

อีกวิธีหนึ่งคือ เปลี่ยนเวลาบางส่วนไปทำกิจกรรมที่ไม่ต้องใช้หน้าจอ เช่น เดินเล่น อ่านหนังสือ ออกกำลังกายหรือพูดคุยกับคนในครอบครัว

ไม่จำเป็นต้องลดเวลาหน้าจอให้ได้ตัวเลขเดียวกับคนอื่น เพราะแต่ละคนมีงาน และความรับผิดชอบต่างกัน เป้าหมายคือทำให้การใช้เทคโนโลยีสนับสนุนชีวิต มากกว่ากลายเป็นสิ่งที่ดึงเวลาออกไปโดยไม่รู้ตัว

▪️สรุป : ไม่ใช่แค่ใช้มือถือกี่ชั่วโมง แต่สำคัญว่าเราใช้เวลาไปกับอะไร

จากข้อมูลของ Telenor Asia และ GWI ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตชาวไทยอายุ 16–64 ปี ใช้เวลาออนไลน์ผ่านมือถือเฉลี่ยเกือบ 5 ชั่วโมงต่อวันในปี 2024

หากนำตัวเลขนี้มาคำนวณต่อเนื่อง 60 ปี จะเทียบได้กับเวลาประมาณ 12.5 ปี แต่เป็นเพียงการประมาณทางคณิตศาสตร์ ไม่ใช่การพยากรณ์ชีวิตจริงของแต่ละคน

มือถือเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้ชีวิตสะดวกขึ้นอย่างมาก สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การปฏิเสธเทคโนโลยี แต่คือการเลือกใช้มันอย่างตั้งใจ และเหลือเวลาให้กับการพักผ่อน สุขภาพ และผู้คนที่มีความหมายในชีวิตด้วย