ทำไมบ้านไทยสมัยก่อนยกพื้นสูง ใต้ถุนมีไว้ใช้ทำอะไรบ้าง?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เรือนไทยยกพื้นสูงเพื่อรับมือน้ำตามฤดูกาล เปิดทางให้ลมผ่านใต้บ้าน และใช้ใต้ถุนทำงานหรือพักผ่อนได้

Thailand Foundation อธิบายว่าเรือนไทยแบบดั้งเดิมยกพื้นเพื่อหลบระดับน้ำที่เปลี่ยนตามฤดูกาล และเว้นช่องให้ลมผ่านใต้ตัวเรือนในช่วงมรสุม เมื่อพื้นบ้านอยู่สูงขึ้น พื้นที่นอนและเก็บของหลักก็แยกจากดินชื้นและน้ำที่เอ่อขึ้นมาได้ อย่างไรก็ตาม ระดับน้ำท่วมแต่ละครั้งต่างกัน บ้านยกพื้นจึงไม่ได้รับประกันว่าจะพ้นน้ำทุกกรณี

ช่องใต้บ้านช่วยให้อากาศถ่ายเทบริเวณใต้พื้น เรือนไทยจึงออกแบบหลายส่วนให้ทำงานร่วมกัน ทั้งพื้นยกสูง ช่องเปิด และหลังคาที่ลาดชัน งานวิจัยด้านการระบายอากาศของบ้านในไทยโดย Tantasavasdi, Srebric และ Chen ศึกษาบ้านทั้งรูปแบบเก่าและใหม่ โดยดูภูมิอากาศ วัฒนธรรม และเทคโนโลยีประกอบกัน แล้วศึกษาการใช้ลมธรรมชาติช่วยระบายความร้อน

ใต้ถุนมีหลังคาบังแดดและลมลอดได้ จึงใช้ทำงานบ้าน นั่งพัก หรือเก็บของที่หยิบใช้บ่อยได้ Thailand Foundation ยกตัวอย่างเครื่องมือเกษตรและอุปกรณ์ทอผ้า ซึ่งช่วยให้เห็นว่าใต้ถุนเป็นพื้นที่ยืดหยุ่นตามงานของครอบครัว บ้านหนึ่งหลังจึงมีทั้งพื้นที่อยู่อาศัยด้านบนและพื้นที่ใช้สอยในร่มด้านล่าง

เรือนไทยไม่ได้มีหน้าตาเหมือนกันทุกภาค แหล่งข้อมูลเดียวกันแบ่งรูปแบบตามภูมิภาคและอธิบายว่าบ้านปรับตามวัสดุท้องถิ่น ภูมิอากาศ และวิถีชีวิต เช่นเดียวกับรูปแบบการใช้พื้นที่รอบบ้าน ใต้ถุนจึงอาจเป็นที่พักหรือทำงานในบ้านหนึ่ง แต่อีกบ้านใช้เก็บอุปกรณ์ที่ต้องยกให้พ้นพื้น

Thailand Foundation ยังระบุว่าบันไดของเรือนไทยแบบดั้งเดิมอยู่ด้านนอกและยกเก็บได้ในตอนกลางคืน ส่วนชานที่เชื่อมพื้นที่ต่าง ๆ มักใช้เป็นที่นั่งเล่นหรือครัวเปิด โดยเว้นช่องระหว่างแผ่นไม้ให้ฝนไหลลงได้

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th