ยิง 10 ครั้ง แต่ xG ต่ำ เกิดอะไรขึ้นกับโอกาสยิง?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ทีมฟุตบอลยิง 10 ครั้งแต่ xG รวมมีแค่ 0.4 ก็เกิดขึ้นได้ ถ้าลูกส่วนใหญ่ยิงจากไกล มุมแคบ หรือมีคู่แข่งขวาง เพราะ xG ประเมินคุณภาพของแต่ละจังหวะ ไม่ได้นับจำนวนครั้งที่ยิงอย่างเดียว

xG มาจากคำว่า expected goals เป็นสถิติที่ประเมินโอกาสยิงแต่ละครั้ง แล้วนำค่ามาบวกกัน จึงใช้เทียบคุณภาพของโอกาสที่ทีมสร้างกับลูกยิงลักษณะใกล้เคียงกันในอดีต ตัวเลขนี้ไม่ใช่จำนวนประตูจริงหรือคำทำนายผลนัดนั้น

Opta ระบุว่าโมเดลของตนเทียบลูกยิงกับข้อมูลในอดีต และให้ค่าอยู่ระหว่าง 0 ถึง 1 เช่นลูกยิงที่มี xG 0.10 หมายถึง ในข้อมูลที่ผ่านมา ลูกยิงลักษณะใกล้กัน 10 ครั้งเป็นประตูเฉลี่ย 1 ครั้ง ค่านี้จึงบอกแนวโน้มของโอกาสแบบนั้น ไม่ได้การันตีว่าลูกต่อไปจะเข้า

โมเดลของ Opta ยังดูหลายปัจจัยประกอบกัน ทั้งระยะและมุมยิง ตำแหน่งผู้รักษาประตู ช่องที่ผู้ยิงมองเห็นหน้าประตู แรงกดดันและตำแหน่งของผู้เล่นฝ่ายตรงข้าม ลักษณะการยิงว่าใช้เท้าหรือโหม่ง รวมถึงรูปแบบการบุกก่อนหน้า ลูกยิงไกลที่มีคู่แข่งบังจึงมักได้ค่าต่ำกว่าจังหวะใกล้ประตูที่เห็นช่องชัด แม้ทั้งสองครั้งจะถูกนับเป็นการยิงอย่างละหนึ่งครั้ง

ลองสมมติว่าทีมหนึ่งมีลูกยิง 10 ครั้ง แต่แต่ละครั้งมี xG 0.04 เมื่อนำมาบวกกันจะได้ 0.40 ส่วนอีกทีมอาจมีโอกาสชัดเพียงครั้งเดียวที่ xG 0.40 ทั้งสองทีมจึงมี xG รวมเท่ากัน แต่รูปเกมต่างกันมาก ทีมแรกยิงบ่อยแต่ยาก ส่วนทีมที่สองได้จังหวะลุ้นจัง ๆ หนึ่งครั้ง ตัวอย่างนี้เป็นการคำนวณประกอบ ไม่ใช่สถิติจากการแข่งขันจริง

จำนวนยิงตรงกรอบก็ตอบคนละคำถามกับ xG สถิตินี้นับลูกที่มุ่งเข้ากรอบหรือถูกผู้รักษาประตูเซฟ ส่วน xG ประเมินโอกาสจากจังหวะก่อนยิง ลูกที่พุ่งตรงกรอบจากระยะไกลจึงอาจมี xG ต่ำ ขณะที่จังหวะระยะใกล้ซึ่งเห็นช่องประตูชัดอาจมี xG สูงกว่า

xG รวมสูงกว่าไม่ได้แปลว่าทีมนั้นต้องชนะ Opta ระบุว่าค่านี้วัดคุณภาพของโอกาส ไม่ได้ทำนายผลการแข่งขัน ลูกที่มีโอกาสสูงก็ยังพลาดได้ ส่วนลูกยากก็อาจกลายเป็นประตูจริง สถิตินี้ช่วยอธิบายว่าทีมสร้างโอกาสแบบไหน แต่ใช้แทนผลสกอร์ไม่ได้

ถ้าเห็นทีมยิงเยอะแต่เกมยังไม่ค่อยมีจังหวะลุ้น ให้ดู xG กับตำแหน่งยิงประกอบกัน ค่า xG ช่วยแยกว่าทีมยิงบ่อยเพราะได้โอกาสใกล้ประตู หรือยิงจากมุมและระยะที่ทำประตูยาก แล้วค่อยดูจำนวนประตูจริงเพื่อเห็นผลที่เกิดขึ้นในสนาม

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th