เราอาจมีชีวิตยืนยาวกว่าเดิม แต่พร้อมสำหรับชีวิตระยะยาวแล้วหรือยัง

เวลาพูดถึง "สังคมสูงวัย" หลายคนอาจคิดว่าเป็นเรื่องของผู้เกษียณอายุ แต่ความจริงแล้วนี่คือเรื่องที่กำลังกระทบคนทำงานทุกคนตั้งแต่วันนี้  

ประเทศไทยกำลังเดินเข้าสู่ยุคที่มีเด็กเกิดใหม่ลดลง ขณะที่ประชาชนมีอายุยืนยาวขึ้น ผลลัพธ์คือจำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง จนมีการคาดการณ์ว่าอีกไม่กี่ทศวรรษข้างหน้า ผู้สูงอายุจะมีสัดส่วนมากกว่า 1 ใน 3 ของประชากรทั้งประเทศ

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่า "เราจะดูแลผู้สูงอายุอย่างไร" แต่คือ "ใครจะดูแลคนวัยทำงานในวันที่พวกเขากลายเป็นผู้สูงอายุ" 

ปัญหาที่น่ากังวลคือ คนไทยจำนวนมากยังมีเงินออมหลังเกษียณไม่เพียงพอ ขณะที่ระบบบำนาญและประกันสังคมกำลังเผชิญแรงกดดันจากจำนวนผู้รับสิทธิที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง หากไม่มีการปรับตัวทั้งในระดับนโยบายและระดับบุคคล ภาระทางการเงินในอนาคตอาจหนักกว่าที่หลายคนคิด ที่ผ่านมา เรามักมองการวางแผนเกษียณเป็นเรื่องของ "คนอายุ 50" แต่ในความเป็นจริง การเตรียมความพร้อมควรเริ่มตั้งแต่วัยทำงานตอนต้น เพราะสิ่งที่กำหนดคุณภาพชีวิตในวัย 60-70 ปี ไม่ได้เกิดขึ้นในวันเกษียณ แต่เกิดจากการตัดสินใจทางการเงินตลอดหลายสิบปีก่อนหน้านั้น  

ในมุมนี้ ภาคเอกชนเองก็มีบทบาทสำคัญไม่น้อย ไม่ว่าจะเป็นการสร้างความรู้ทางการเงิน ส่งเสริมวินัยการออม หรือพัฒนาเครื่องมือที่ช่วยให้ผู้บริโภคบริหารรายรับรายจ่ายได้อย่างมีประสิทธิภาพ สำหรับเคทีซีแม้บทบาทหลักจะอยู่ในฐานะผู้ให้บริการทางการเงิน แต่สิ่งที่น่าสนใจคือแนวคิดเรื่องการใช้เครดิตอย่างรับผิดชอบและการวางแผนการเงินระยะยาว ซึ่งสะท้อนว่าการสร้าง "สุขภาพทางการเงิน" ให้กับคนวัยทำงานในวันนี้ อาจเป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญในการลดความเปราะบางของสังคมสูงวัยในอนาคต 

ท้ายที่สุด สังคมสูงวัยไม่ใช่เรื่องไกลตัว และไม่ใช่โจทย์ของภาครัฐเพียงฝ่ายเดียว เพราะวันที่ประเทศไทยมีผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง คนที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด อาจไม่ใช่ผู้สูงอายุในวันนี้ แต่คือคนวัยทำงานที่กำลังอ่านบทความนี้อยู่ และคำถามสำคัญที่สุดอาจไม่ใช่ว่า "ประเทศไทยพร้อมหรือยัง"