ผ้าย้อมครามสกลนครต้องจุ่มซ้ำหลายรอบ สีถึงติดเส้นใยได้อย่างไร?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ
ผ้าที่เพิ่งยกจากหม้อครามยังไม่เป็นสีน้ำเงินเข้มทันที ช่างจะผึ่งไว้ก่อน แล้วจุ่มซ้ำจนได้เฉดที่ต้องการ การทำซ้ำช่วยเพิ่มความเข้มของสีทีละรอบ
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรบันทึกวิธีของชุมชนบ้านโนนเรือ จังหวัดสกลนครว่า ช่างทำความสะอาดเส้นฝ้ายหรือเส้นไหมให้เปียกหมาด แล้วขยำในหม้อครามประมาณ 50 ครั้ง จากนั้นผึ่งให้หมาดและทำซ้ำในหม้อครามใบถัดไปจนได้สีที่ต้องการ ก่อนซักผ้าให้สีส่วนเกินออก
ครามสีน้ำเงินเดิมละลายในน้ำได้ยาก จึงต้องหมักเนื้อครามก่อนนำมาทำเป็นน้ำย้อม งานวิจัยของมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนครอธิบายว่า ในน้ำขี้เถ้าที่มีสภาพเป็นด่าง จุลินทรีย์ช่วยเปลี่ยนอินดิโกบลูเป็นอินดิโกไวท์ ซึ่งเป็นรูปที่ละลายน้ำได้และใช้ย้อมฝ้าย
เมื่อนำผ้าขึ้นจากหม้อแล้วผึ่งให้อากาศสัมผัสเส้นใย สีจะเปลี่ยนกลับเป็นอินดิโกบลูหรือสีน้ำเงินที่ไม่ละลายน้ำ และเกาะอยู่ในเส้นใย งานวิจัยด้านการย้อมครามอธิบายว่าช่างทำขั้นตอนนี้ระหว่างจุ่มแต่ละรอบ เมื่อนำผ้ากลับลงหม้ออีกครั้ง น้ำย้อมจะเติมสีได้อีกชั้น จึงค่อย ๆ ได้เฉดเข้มขึ้น
หม้อครามต้องพร้อมย้อมด้วย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรบันทึกว่าช่างบ้านโนนเรือพักหม้อเริ่มต้นไว้หนึ่งคืน แล้วตักน้ำครามขึ้นมาให้อากาศเข้า สังเกตสีและทำซ้ำราว 15 วันจนสีน้ำออกเหลืองเข้ม ซึ่งเป็นสัญญาณว่าหม้อพร้อมย้อม ช่างยังสังเกตฟองและใช้กล้วยน้ำว้าสุกช่วยดูสภาพน้ำย้อม หากหม้อเค็มหรือจืดเกินไป ผ้าจะย้อมติดไม่ดี วิธีดูแลจึงอาศัยประสบการณ์ที่สั่งสมจากการทำงานในชุมชน
ตัวเลข 50 ในบันทึกนี้หมายถึงจำนวนครั้งที่ขยำผ้าในหม้อหนึ่ง ไม่ใช่จำนวนรอบย้อมที่ต้องทำให้ครบ ส่วนการย้อมซ้ำให้ทำจนได้สีที่ต้องการตามวิธีของบ้านโนนเรือ รายละเอียดนี้เป็นตัวอย่างจากชุมชนหนึ่ง ไม่ใช่จำนวนครั้งตายตัวที่ทุกกลุ่มในสกลนครต้องทำเหมือนกัน
ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
สถิติเลขเบิ้ลและเลขซ้ำในหวยต้นเดือนกับกลางเดือน
จับคู่เลขธาตุจากวันเกิดตามโหราศาสตร์จีน
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
วิธีตรวจธนบัตรปลอมสำหรับร้านค้าที่รับเงินสด
รีวิวหนังดัง minions & monsters
ประเทศที่มีเทศกาลวันลอยกระทง คล้ายกันกับที่จัดขึ้นในประเทศไทย
แบรนด์รถมอเตอร์ไซค์สัญชาติไทย ที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดแบรนด์หนึ่งของประเทศ
ครั้งแรกที่ต่างชาติบันทึกถึง “สยาม” เมื่อกว่า 500 ปีก่อน รู้ไหมว่าชาวโปรตุเกสมองเราอย่างไร ?
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!




