สองอำเภอวัดฝนปี 2567 ห่างกันเกือบ 8 เท่า

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เวลาเปิดสรุปฝนรายปี เรามักเห็นตัวเลขเรียงอยู่หลายพื้นที่ แต่ยอดสะสมในปีเดียวกันก็อาจห่างกันมาก

รายงานกรมอุตุนิยมวิทยาปี 2567 ระบุว่า อำเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราดมีฝนรวมสูงสุด ส่วนอำเภอเมืองตาก จังหวัดตากมีฝนรวมน้อยที่สุด

• อำเภอคลองใหญ่ จ.ตราด: 5,457.2 มม.

• อำเภอเมืองตาก จ.ตาก: 720.1 มม.

ฝนรวมสองแห่งต่างกัน 4,737.1 มม. และยอดที่คลองใหญ่สูงกว่าประมาณ 7.58 เท่า ตัวเลขทั้งสองเป็นยอดสะสมตลอดปี 2567 ตามรายงาน ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยปกติหรือค่าที่ใช้แทนทั้งอำเภอ

คำว่า “ปริมาณฝนรวมตลอดปี” หมายถึงปริมาณที่สะสมตลอดปี 2567 ไม่ใช่ฝนที่ตกลงมาในวันเดียว รายงานจึงตอบว่าในปีนั้นพื้นที่ที่ระบุมีฝนรวมเท่าไร แต่ไม่ได้บอกจำนวนวันที่ฝนตกหรือปริมาณฝนสูงสุดในแต่ละวัน

มิลลิเมตรเป็นหน่วยบอกความลึกของฝน: ฝน 1 มม.บนพื้นที่ราบ 1 ตารางเมตรคิดเป็นน้ำ 1 ลิตร ยอด 5,457.2 มม.จึงเทียบเป็นน้ำฝนราว 5,457 ลิตรต่อตารางเมตร หากกระจายสม่ำเสมอตลอดปี ตัวเลขนี้ช่วยให้เห็นขนาดของยอดสะสม แต่ไม่ได้หมายถึงมีน้ำปริมาณนั้นขังอยู่บนพื้น เพราะน้ำไหลซึมและระบายออกระหว่างปี

อีกค่าที่ไม่ควรนำมาปนกันคือ “ค่าปกติ” กรมอุตุนิยมวิทยาระบุว่าค่าปกติของฝนรวมทั้งปีของประเทศไทยเฉลี่ย 1,622.9 มม. โดยคำนวณจากช่วง 30 ปี พ.ศ. 2534–2563 ตัวเลขนี้เป็นค่าเฉลี่ยระดับประเทศ ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยของคลองใหญ่หรือตัวแทนของทุกอำเภอ การนำยอดรายปีของพื้นที่หนึ่งไปหารด้วยค่าเฉลี่ยทั้งประเทศจึงตอบคนละคำถามกับการเทียบพื้นที่สองแห่งในปีเดียวกัน

รายงานฉบับเดียวกันบอกด้วยว่า ในปี 2567 พื้นที่ฝนสูงกว่าค่าปกติกระจายอยู่ทั้งภาคเหนือตอนบน ภาคอีสานตอนบนและด้านตะวันออก ชายฝั่งภาคตะวันออก รวมถึงภาคใต้ตอนกลางและตอนล่าง ขณะเดียวกันหลายพื้นที่ตั้งแต่เหนือตอนล่างต่อถึงภาคกลางมีฝนต่ำกว่าค่าปกติ รายงานจึงแสดงให้เห็นว่าความต่างของฝนเกิดได้ทั้งระหว่างภูมิภาคและระหว่างพื้นที่ย่อย

กรมอุตุนิยมวิทยาเผยแพร่รายงานนี้เมื่อวันที่ 7 มกราคม 2568 และกำกับข้อมูลว่าเป็น “ข้อมูลเบื้องต้น” เมื่อนำยอด 5,457.2 หรือ 720.1 มม.ไปอ้าง จึงควรระบุปี 2567 และชื่ออำเภอกำกับไว้ด้วย

หากจะดูว่าพื้นที่ใดมีฝนรวมสูงเป็นประจำ ให้เทียบค่าปกติของพื้นที่เดียวกันในช่วงเวลาเดียวกัน ยอดสูงสุดของปีเดียวตอบเรื่องฝนสะสมในปีนั้น ไม่ได้บอกว่าพื้นที่นั้นจะสูงสุดทุกปี

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th