เงิน 1,000 บาทปี 2540 เทียบปี 2568 ซื้อของได้แค่ไหน?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ใบเสร็จเก่ามักชวนให้สงสัยว่า เงินจำนวนเดิมวันนี้ยังซื้อของได้เท่าเดิมไหม

เมื่อเทียบดัชนีราคาผู้บริโภคเฉลี่ยทั้งปี เงิน 1,000 บาทในปี 2540 มีกำลังซื้อใกล้เคียงกับเงินประมาณ 1,741 บาทในปี 2568 การคำนวณนี้ใช้ระดับราคาสินค้าและบริการทั่วไปของไทย ไม่ใช่การเอาของชิ้นใดชิ้นหนึ่งมาเทียบตรง ๆ

สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้าเผยแพร่ดัชนีราคาผู้บริโภคทั่วไปของไทยเป็นรายเดือนและรายปี ชุดข้อมูลที่ใช้มีปีฐานเดียวกันคือ 2566 เท่ากับ 100 ดัชนีเป็นเลขสำหรับเปรียบเทียบระดับราคา ไม่ใช่จำนวนเงินบาทที่ต้องจ่ายตามเลขนั้น

เพื่อเทียบทั้งปี ใช้แถว “รวมทุกรายการ” และเฉลี่ยดัชนีรายเดือน 12 เดือนของแต่ละปี ตารางประวัติปี 2540 กับตารางปี 2568 ใช้ปีฐานเดียวกัน จึงนำค่าเฉลี่ยปี 2568 หารด้วยค่าเฉลี่ยปี 2540 ได้ วิธีนี้เทียบข้อมูลประเภทเดียวกันและช่วงเวลาเดียวกัน ไม่เลือกเดือนใดเดือนหนึ่งมาแทนทั้งปี การหารหาอัตราส่วน ไม่ใช่การลบค่าดัชนี เพราะต้องการดูว่าระดับราคาเทียบเป็นกี่เท่า

• ปี 2540: ดัชนีเฉลี่ยประมาณ 57.59

• ปี 2568: ดัชนีเฉลี่ยประมาณ 100.26

• อัตราส่วน: 100.26 ÷ 57.59 ≈ 1.741

• เทียบเงิน 1,000 บาท: 1,000 × 1.741 ≈ 1,741 บาท

จึงเห็นว่าดัชนีเฉลี่ยเพิ่มขึ้นประมาณ 74.1% ระหว่างสองปีนี้ ตัวเลขปัดเศษจากดัชนีที่รายงานถึงทศนิยมสองตำแหน่ง

ที่เลือกใช้ดัชนีทั่วไป เพราะต้องการดูระดับราคาผู้บริโภคโดยรวม ไม่ใช่อัตราเงินเฟ้อพื้นฐานซึ่งตัดอาหารสดและพลังงานออก ตัวเลขนี้เป็นค่าเฉลี่ยทั้งประเทศ ไม่ได้แปลว่าราคาของทุกอย่างขึ้น 74.1% เท่ากัน หรือทุกบ้านจ่ายเพิ่มเท่านี้ แต่ละคนซื้อของและใช้บริการในสัดส่วนต่างกัน จึงควรอ่านเป็นภาพรวมของระดับราคา ไม่ใช่ยอดรายจ่ายเฉพาะบ้าน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th