ถ้าคนส่วนใหญ่นอนหลับ ทำไม 7-Eleven ยังต้องเปิดไฟขายของทั้งคืน

สาระสำคัญบทความ: การเปิด 24 ชั่วโมงทำให้ 7-Eleven เข้าถึงลูกค้าที่ต้องการซื้อสินค้าในเวลาที่ร้านค้าทั่วไปอาจปิดไปแล้ว แต่เบื้องหลังความสะดวกนี้ยังมีเรื่องต้นทุน การบริหารร้าน และความคุ้มค่าของแต่ละทำเล

เคยสังเกตไหมว่า ไม่ว่าจะเป็นช่วงเช้ามืดหลังตี 3 หรือช่วงดึกหลังเที่ยงคืน ร้าน 7-Eleven หลายสาขายังคงเปิดไฟ มีพนักงานประจำร้าน และมีสินค้าวางขายเหมือนช่วงกลางวัน

คำถามคือ ในเมื่อช่วงกลางคืนเป็นเวลาที่คนจำนวนมากพักผ่อน ทำไมธุรกิจจึงเลือกเปิดร้านต่อเนื่อง แทนที่จะปิดร้านเพื่อลดค่าใช้จ่าย

คำตอบไม่ได้อยู่ที่การขายสินค้าให้ได้นานขึ้นเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การทำให้ลูกค้าเข้าถึงสินค้าและบริการได้ในเวลาที่ต้องการ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของธุรกิจร้านสะดวกซื้อ

จากร้าน 7 โมงเช้าถึง 5 ทุ่ม สู่การเปิดตลอด 24 ชั่วโมง

ชื่อ 7-Eleven มีที่มาจากเวลาเปิดให้บริการในอดีต คือ 7 โมงเช้าถึง 5 ทุ่ม หรือ 07.00–23.00 น. รวม 16 ชั่วโมงต่อวัน ก่อนที่แบรนด์จะพัฒนาสู่รูปแบบร้านที่ให้บริการตลอด 24 ชั่วโมงในเวลาต่อมา

ข้อมูลประวัติแบรนด์จาก 7-Eleven ระบุว่า ชื่อดังกล่าวถูกนำมาใช้ในปี 1946 เพื่อสื่อถึงเวลาทำการที่ยาวนานขึ้นในขณะนั้น

ส่วนแนวคิดการเปิดร้านตลอดคืนเริ่มปรากฏในสหรัฐอเมริกา โดยมีประวัติการทดลองเปิดร้าน 24 ชั่วโมงที่เมืองออสติน รัฐเท็กซัส ในปี 1963 ซึ่งเกี่ยวข้องกับความต้องการของลูกค้าที่ต้องการซื้อสินค้านอกเวลาปกติ

เมื่อมองย้อนกลับไป การเปลี่ยนแปลงนี้จึงไม่ใช่แค่การเปลี่ยนเวลาทำการ แต่เป็นการขยายขอบเขตของคำว่า “ร้านสะดวกซื้อ” ให้ตอบโจทย์ผู้บริโภคได้มากกว่าเดิม

1. เพราะความต้องการของคนไม่ได้หยุดตอนกลางคืน

เหตุผลแรกที่อธิบายแนวคิดการเปิด 24 ชั่วโมงได้ คือ ความต้องการซื้อสินค้าไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะช่วงเวลาทำการของร้านค้าทั่วไป

บางคนเลิกงานดึก บางคนทำงานเป็นกะ บางคนต้องเดินทางข้ามจังหวัด และบางคนอาจต้องการอาหารหรือเครื่องดื่มในช่วงที่ร้านอื่นปิดไปแล้ว

สำหรับคนกลุ่มนี้ ร้านที่เปิดตลอดคืนไม่ได้เป็นเพียงทางเลือกเพิ่มเติม แต่ช่วยลดข้อจำกัดเรื่องเวลาได้โดยตรง

เมื่อร้านสามารถรองรับลูกค้ากลุ่มนี้ได้ ก็มีโอกาสสร้างยอดขายในช่วงเวลาที่คู่แข่งบางรายไม่เปิดให้บริการ อย่างไรก็ตาม โอกาสดังกล่าวจะเกิดขึ้นมากน้อยเพียงใดขึ้นอยู่กับจำนวนลูกค้าและกำลังซื้อในแต่ละพื้นที่

นี่คือความแตกต่างระหว่างร้านที่ขายสินค้าเหมือนกัน กับร้านที่สามารถเข้าถึงลูกค้าได้ในเวลาที่ต่างกัน

2. ลูกค้าแต่ละช่วงเวลาไม่เหมือนกัน

ลองแบ่งวันหนึ่งออกเป็นหลายช่วง จะเห็นว่าร้านสะดวกซื้อสามารถตอบโจทย์คนต่างกลุ่มได้ตลอดวัน

ช่วงเช้า: คนเดินทางไปทำงาน นักเรียน และนักศึกษาที่ต้องการอาหารเช้าหรือเครื่องดื่มก่อนเริ่มวัน

ช่วงกลางวัน: คนทำงานที่ต้องการซื้ออาหารหรือของใช้ระหว่างพัก และผู้ที่ต้องการความรวดเร็ว

ช่วงเย็น: ลูกค้าที่ซื้ออาหารพร้อมรับประทาน เครื่องดื่ม และสินค้าสำหรับใช้ในชีวิตประจำวันหลังเลิกงาน

ช่วงกลางคืน: คนทำงานกะดึก นักเดินทาง และลูกค้าที่ต้องการซื้อสินค้าในเวลาที่ร้านค้าหลายแห่งปิดแล้ว

การแบ่งช่วงเวลาเหล่านี้เป็นตัวอย่างเพื่ออธิบายพฤติกรรมผู้บริโภค ไม่ใช่สถิติยอดขายจริงของ 7-Eleven

สิ่งสำคัญคือ ลูกค้าในแต่ละช่วงมีเหตุผลในการซื้อแตกต่างกัน การเปิดร้านต่อเนื่องจึงช่วยให้ธุรกิจมีโอกาสรองรับความต้องการที่กระจายอยู่ตลอดทั้งวัน

3. เปิดนานขึ้น ไม่ได้แปลว่ากำไรเพิ่มขึ้นโดยอัตโนมัติ

แม้การเปิดร้าน 24 ชั่วโมงจะเพิ่มเวลาที่สามารถขายสินค้าได้ แต่ก็มีต้นทุนที่ต้องนำมาคิดด้วย

ตัวอย่างเช่น ค่าแรงพนักงาน ค่าไฟฟ้าสำหรับระบบแสงสว่างและเครื่องทำความเย็น ต้นทุนการจัดการสินค้า และค่าใช้จ่ายในการรักษาความปลอดภัย

หากช่วงกลางคืนมีลูกค้าเข้าร้านมากพอ รายได้ที่เพิ่มขึ้นอาจช่วยชดเชยต้นทุนเหล่านี้ได้ แต่ถ้าลูกค้าน้อย ยอดขายอาจไม่เพียงพอที่จะทำให้การเปิดต่อเนื่องคุ้มค่า

ในทางธุรกิจ จึงต้องแยกให้ออกระหว่าง ยอดขายที่เพิ่มขึ้น กับ กำไรที่เพิ่มขึ้น เพราะยอดขายที่มากขึ้นไม่ได้หมายความว่ากำไรจะสูงขึ้นเสมอไป

ยังไม่มีข้อมูลต้นทุนและกำไรแยกตามช่วงเวลาของสาขาไทยที่เพียงพอในแหล่งข้อมูลที่ใช้สำหรับบทความนี้ จึงไม่ควรสรุปเป็นตัวเลขว่าการเปิดกลางคืนทำกำไรได้มากเพียงใด

4. ทำเลสำคัญพอ ๆ กับเวลาเปิดร้าน

ร้านที่ตั้งอยู่ใกล้โรงพยาบาล ย่านที่พักอาศัย แหล่งท่องเที่ยว หรือเส้นทางเดินทาง อาจมีความต้องการซื้อสินค้าในช่วงกลางคืนแตกต่างจากร้านที่อยู่ในพื้นที่ซึ่งเงียบสงบหลังเวลาทำการปกติ

ย่านที่มีคนทำงานเป็นกะหรือนักเดินทางผ่านตลอดคืนอาจมีโอกาสรองรับลูกค้าได้มากกว่า ขณะที่บางพื้นที่อาจมีความต้องการลดลงอย่างชัดเจนหลังเที่ยงคืน

นี่เป็นหลักการวิเคราะห์ทำเลค้าปลีก ไม่ใช่การยืนยันว่าทุกสาขาของ 7-Eleven มีจำนวนลูกค้าหรือผลประกอบการเป็นไปตามตัวอย่างเหล่านี้

ในมุมของธุรกิจ การเปิดร้านตลอดวันจึงต้องพิจารณาทั้งทำเล ความต้องการของลูกค้า ต้นทุน และรูปแบบการบริหารงานร่วมกัน

ความสะดวกเป็นจุดขายที่สำคัญ แต่ความคุ้มค่าทางธุรกิจยังต้องอาศัยการจัดการที่เหมาะสมด้วย

5. เมื่อความสะดวกกลายเป็นความคาดหวังของลูกค้า

เมื่อผู้บริโภคคุ้นเคยกับร้านที่เปิดตลอดคืน ความสะดวกก็อาจกลายเป็นส่วนหนึ่งของสิ่งที่ลูกค้าคาดหวังจากแบรนด์

ลูกค้าไม่ได้เลือกซื้อสินค้าจากราคาเพียงอย่างเดียว แต่อาจพิจารณาด้วยว่าร้านอยู่ใกล้หรือไม่ มีสินค้าที่ต้องการหรือเปล่า ใช้เวลาซื้อนานแค่ไหน และสามารถเข้าถึงได้ในเวลาที่ต้องการหรือไม่

แนวคิดนี้สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ของ 7-Eleven, Inc. ที่มุ่งเป็นตัวเลือกแรกด้านความสะดวกสำหรับลูกค้าได้ทุกที่ทุกเวลา

เมื่อมองในภาพรวม การเปิด 24 ชั่วโมงจึงเป็นทั้งรูปแบบการให้บริการและส่วนหนึ่งของการสร้างความแตกต่างทางธุรกิจ แต่ไม่ได้หมายความว่าการเปิดตลอดคืนเพียงอย่างเดียวจะรับประกันความสำเร็จของร้านได้

สรุป: สิ่งที่ 7-Eleven ขาย ไม่ได้มีแค่สินค้า

เหตุผลที่ 7-Eleven ใช้รูปแบบการเปิด 24 ชั่วโมง อธิบายได้จากแนวคิดเรื่องความสะดวก การเข้าถึงลูกค้าที่มีตารางชีวิตต่างกัน และโอกาสในการให้บริการนอกเวลาทำการปกติ

แต่การเปิดร้านตลอดคืนไม่ได้ทำให้ทุกสาขามีกำไรเพิ่มขึ้นโดยอัตโนมัติ เพราะยังมีต้นทุนและข้อจำกัดที่ต้องบริหารจัดการ

สิ่งที่น่าคิดคือ ความได้เปรียบของร้านสะดวกซื้ออาจไม่ได้อยู่ที่สินค้าที่วางขายเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การทำให้ลูกค้าซื้อสินค้าได้ในเวลาที่ต้องการด้วย

คำถามชวนแลกเปลี่ยน: สำหรับคุณ การที่ 7-Eleven เปิดตลอด 24 ชั่วโมงเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับชีวิตประจำวัน หรือเป็นเพียงความสะดวกที่ทำให้ผู้บริโภคคุ้นเคยจนขาดไม่ได้ และคุณคิดว่าความสะดวกนี้คุ้มค่ากับต้นทุนที่ธุรกิจต้องแบกรับหรือไม่