เมฆบนฟ้ามีชื่อแบ่งได้ถึง 10 กลุ่มหลัก

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

พอฝนซาแล้วเงยหน้ามองฟ้า บางก้อนเป็นเส้นบางคล้ายขนนก บางผืนแผ่คลุมเหมือนม่าน ส่วนก้อนที่ตั้งสูงก็พองเหมือนภูเขา รูปร่างต่างกันจนชวนสงสัยว่าเมฆมีกี่ชนิดกันแน่

ตามแผนที่ขององค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) เมฆแบ่งเป็น 10 สกุลหลัก โดยใช้รูปแบบและลักษณะเด่นในการแยก กลุ่มใหญ่เหล่านี้มีชื่อเรียกว่า “สกุลเมฆ” ส่วนรูปร่างย่อยและการจัดตัวมีคำเรียกต่ออีกชั้นหนึ่ง

องค์การอุตุนิยมวิทยาโลกจัดชื่อเมฆจากลักษณะที่ช่วยแยกเมฆหน้าตาคล้ายกัน เช่น เป็นเส้นใย เป็นแผ่น หรือเป็นก้อนที่ตั้งตัวสูง จึงไม่ได้ดูแค่สีขาวหรือสีเทา เมื่อรู้ชื่อสกุล ก็อ่านลักษณะของเมฆบนฟ้าได้เป็นระบบขึ้น

อีกวิธีที่ช่วยจำคือแบ่งตามระดับที่เมฆแต่ละสกุลมักพบ ในเขตร้อน เช่น ประเทศไทย เมฆชั้นสูงมักอยู่ราว 6–18 กิโลเมตร ชั้นกลางราว 2–8 กิโลเมตร และชั้นต่ำเริ่มจากพื้นดินไปถึงประมาณ 2 กิโลเมตร ตัวเลขเหล่านี้เป็นช่วงโดยประมาณ และมีส่วนที่คาบเกี่ยวกัน

• ชั้นสูง 3 สกุล — Cirrus เป็นริ้วบางคล้ายเส้นผม, Cirrocumulus เป็นเม็ดเล็กหรือระลอกเรียงกัน และ Cirrostratus เป็นม่านบางคลุมฟ้า ซึ่งบางครั้งทำให้เห็นวงแสงรอบดวงอาทิตย์หรือดวงจันทร์

• ชั้นกลาง 3 สกุล — Altocumulus เป็นกลุ่มก้อนกลมหรือแผ่นปุยสีขาวเทา, Altostratus เป็นผืนสีเทาอมฟ้าที่บังฟ้าและปล่อยให้เห็นดวงอาทิตย์จาง ๆ ส่วน Nimbostratus เป็นชั้นหนาสีเทาเข้มที่มักมีฝนตกต่อเนื่อง

• ชั้นต่ำ 4 สกุล — Stratus เป็นผืนเรียบคล้ายหมอกที่ลอยสูงจากพื้น, Stratocumulus เป็นแผ่นหรือกลุ่มก้อนกลมที่มีส่วนมืดสลับสว่าง, Cumulus เป็นก้อนเดี่ยวฐานค่อนข้างราบและยอดพองคล้ายดอกกะหล่ำ ส่วน Cumulonimbus ตั้งสูงเป็นหอคอยและยอดอาจแผ่ออกคล้ายทั่ง

ชื่อสกุลเป็นเพียงจุดเริ่มต้น WMO ยังแบ่ง “ชนิด” ตามรูปทรงหรือโครงสร้างภายใน และแบ่ง “ลักษณะย่อย” จากการจัดเรียงของส่วนประกอบหรือความโปร่งแสง เมฆหนึ่งก้อนจึงมีชื่อที่ละเอียดขึ้นได้ หากมีลักษณะเข้ากับเกณฑ์เหล่านั้น

การแบ่งชั้นไม่ได้แปลว่าเมฆทุกก้อนจะอยู่ในช่วงความสูงเดียวกันตลอด บางสกุลแผ่ข้ามระดับได้ และเมฆก้อนสูงอย่าง Cumulonimbus มักมีฐานอยู่ต่ำแต่ยอดพุ่งขึ้นไปถึงชั้นกลางหรือชั้นสูง ชื่อเมฆจึงดูทั้งรูปร่างและระดับที่พบ ไม่ใช่ใช้ความสูงอย่างเดียว

ครั้งหน้าที่เห็นเมฆ ลองสังเกตว่าเป็นริ้ว เป็นผืน หรือเป็นก้อนตั้งสูงก่อน แล้วค่อยเทียบกับระดับบนฟ้า วิธีดูสองอย่างนี้ช่วยแยกเมฆที่หน้าตาคล้ายกันได้ดีกว่าตัดสินจากสีเพียงอย่างเดียว

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th