เมตตสูตรไล่เรียงสิ่งมีชีวิตไว้กี่แบบ? ใกล้ไกลหรือมองไม่เห็นก็นับไหม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ในกรณียเมตตสูตรมีคำอธิษฐานให้สรรพสัตว์เป็นสุข แล้วบทสวดก็ไล่บอกต่อว่าครอบคลุมชีวิตแบบใดบ้าง

คำตอบคือ กรณียเมตตสูตร (สุตตนิบาต 1.8) ระบุให้ปรารถนาดีต่อชีวิตทุกแบบ ไม่ได้จำกัดอยู่แค่มนุษย์ คนรู้จัก หรือผู้ที่เราเห็นอยู่ตรงหน้า ในคำแปลของพระธนิสสโร ภิกขุ มีทั้งผู้แข็งแรงและอ่อนแอ ตัวใหญ่และตัวเล็ก สิ่งที่มองเห็นและมองไม่เห็น อยู่ใกล้และไกล รวมถึงผู้ที่เกิดแล้วและผู้ที่ยังแสวงหาการเกิด

ก่อนแจกแจงรายชื่อ พระสูตรบอกว่าผู้ฝึกมุ่งสู่ความสงบ ให้เป็นคนตรง ว่าง่าย อ่อนโยน ไม่ถือตัว และพอใจในสิ่งที่มี พร้อมใช้ชีวิตเรียบง่าย มีภาระน้อย และไม่ทำสิ่งที่ผู้รู้จะตำหนิภายหลัง

ตัวบทไม่ได้ระบุจำนวนประเภทไว้ตายตัว แต่ไล่ลักษณะเป็นคู่ ๆ หากจัดให้อ่านง่ายจะเห็นเป็นสามกลุ่มดังนี้

• กำลังและรูปร่าง — ผู้แข็งแรงหรืออ่อนแอ รวมถึงสิ่งที่ยาว ใหญ่ ปานกลาง สั้น ละเอียด หรือหยาบ

• สิ่งที่เห็นได้และระยะห่าง — สิ่งที่มองเห็นหรือไม่เห็น รวมถึงผู้ที่อยู่ใกล้หรือไกล

• ช่วงของการเกิด — ผู้ที่เกิดแล้ว และผู้ที่ยังแสวงหาการเกิด

คำว่า “มองเห็นหรือไม่เห็น” และ “ผู้ที่เกิดแล้วหรือยังแสวงหาการเกิด” เป็นถ้อยคำตามคำแปลภาษาอังกฤษของพระธนิสสโร ภิกขุ ไม่ใช่บัญชีจำแนกชนิดสัตว์ทางชีววิทยา แหล่งนี้ไม่ได้แจกแจงชื่อสิ่งมีชีวิตเป็นรายชนิด

หลังขอให้ทุกชีวิตเป็นสุข บทสวดกำชับไม่ให้หลอกลวงหรือดูหมิ่นกัน และไม่ให้ความโกรธพาไปคิดอยากให้ผู้อื่นทุกข์ จากนั้นใช้ภาพแม่ที่ปกป้องลูกคนเดียวเปรียบกับการฝึกใจให้แผ่กว้าง พระสูตรยังให้แผ่เมตตาทั่วทุกทิศโดยไม่มีเวรหรือความเกลียด และฝึกขณะยืน เดิน นั่ง หรือนอนเมื่อยังตื่นรู้

ใจความของรายการนี้คือการฝึกปรารถนาดีโดยไม่เลือกเฉพาะชีวิตที่อยู่ใกล้หรือคุ้นตา ตามขอบเขตที่พระสูตรแจกแจงไว้

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th