เลี้ยงดูพ่อแม่อย่างเดียวพอไหม? 5 หน้าที่ลูกในสิงคาลกสูตร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เช้ามืดวันหนึ่ง สิงคาลกะชำระร่างกาย แต่งตัวเรียบร้อย แล้วออกไปไหว้หกทิศตามคำสั่งเสียของพ่อ

สิงคาลกสูตร (ทีฆนิกาย 31) ระบุหน้าที่ลูกต่อพ่อแม่ไว้ 5 ข้อ

พระพุทธเจ้าทรงถามเหตุผล สิงคาลกะตอบว่าทำตามคำสั่งเสียของพ่อ พระองค์จึงเปลี่ยนความหมายของการไหว้ทิศ ให้เป็นการดูแลคนหกกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับชีวิต: พ่อแม่คือทิศตะวันออก ครูอยู่ทิศใต้ คู่ครองและครอบครัวอยู่ทิศตะวันตก เพื่อนอยู่ทิศเหนือ คนทำงานและผู้รับใช้อยู่ทิศเบื้องล่าง ส่วนนักบวชอยู่ทิศเบื้องบน แต่ละทิศจึงแทนความสัมพันธ์ที่ต่างกัน และมีหน้าที่ดูแลตอบแทนกัน

หน้าที่ที่ลูกพึงทำมีดังนี้ ไม่ได้มีแค่การเลี้ยงดู แต่รวมถึงการช่วยทำกิจธุระ ประพฤติตนให้สมกับสิ่งที่ได้รับสืบทอด และทำทานระลึกถึงพ่อแม่เมื่อท่านล่วงลับ

• เลี้ยงดูผู้ที่เคยเลี้ยงเรา: เมื่อพ่อแม่แก่ลง ลูกช่วยดูแลและสนับสนุนท่านตามกำลัง

• จักรับทำกิจของท่าน: คำแปลพระไตรปิฎกภาษาไทยใช้ถ้อยคำนี้ หมายถึงช่วยทำกิจธุระและแบ่งเบาภาระของพ่อแม่ตามสมควร

• รักษาวงศ์ตระกูลและธรรมเนียม: เป็นถ้อยคำในคำแปลของพระสูตรที่กล่าวถึงการสืบต่อครอบครัวและสิ่งที่ครอบครัวให้ความสำคัญ

• ทำตัวให้สมกับมรดก: ประพฤติตนให้เหมาะกับสิ่งที่ได้รับสืบทอด

• ทำทานอุทิศให้ญาติที่ล่วงลับ: ข้อนี้ระบุไว้ในคำแปลว่าให้ทำทานเพื่อระลึกถึงผู้ตาย

พระสูตรยังเล่าหน้าที่ตอบกลับของพ่อแม่ด้วย ท่านควรห้ามลูกจากความประพฤติไม่ดี สนับสนุนให้ทำสิ่งที่ดี สอนอาชีพ ช่วยเลือกคู่ครองที่เหมาะสม และมอบมรดกเมื่อถึงเวลา คำสอนจึงวางความรับผิดชอบไว้ทั้งพ่อแม่และลูก

คำสอนนี้ชวนให้มองการดูแลพ่อแม่เป็นความรับผิดชอบที่ตอบแทนกันในครอบครัว ส่วนเรื่องวงศ์ตระกูลและมรดกควรอ่านเป็นแนวทางสำหรับคนครองเรือนในบริบทของพระสูตร ไม่ใช่กฎหมายที่กำหนดว่าทุกครอบครัวต้องใช้ชีวิตแบบเดียวกัน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th