ใส่โลโก้ทับ QR Code แล้วยังสแกนได้เพราะอะไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

บางร้านวางโลโก้ไว้กลางคิวอาร์โค้ดจนเหมือนบังช่องสี่เหลี่ยมไปหลายช่อง แต่พอยกมือถือขึ้นสแกน กลับเปิดหน้าเว็บได้ทันที

ที่ยังอ่านได้เพราะ QR Code มีระบบแก้ไขข้อผิดพลาด ข้อมูลบางส่วนที่เปื้อน ขาด หรือถูกภาพบังจึงกู้กลับได้ ระบบนี้เองทำให้โค้ดบางแบบใส่โลโก้เล็ก ๆ ตรงกลางแล้วยังใช้งานได้ แต่ไม่ได้แปลว่าจะบังตรงไหนหรือบังเท่าไรก็ได้

QR Code ไม่ได้เก็บข้อมูลเป็นภาพก้อนเดียว แต่จัดข้อมูลเป็นช่องดำและขาวจำนวนมาก เมื่อโค้ดเสียไปบางส่วน เครื่องอ่านยังใช้ข้อมูลส่วนที่เหลือประกอบกับข้อมูลสำหรับกู้คืน เพื่ออ่านรหัสเดิมให้ครบ DENSO WAVE ผู้พัฒนา QR Code ระบุว่าโค้ดสามารถกู้ข้อมูลได้แม้มีบางส่วนเปื้อนหรือเสียหาย แต่ถ้าความเสียหายมากเกินไปก็อ่านคืนไม่ได้

ระบบนี้มีหลายระดับ ตั้งแต่ L, M, Q ไปจนถึง H ยิ่งเลือกระดับสูง ความสามารถในการกู้ข้อมูลก็ยิ่งมากขึ้น โดยเอกสารของ DENSO WAVE ระบุค่าประมาณไว้ที่ 7%, 15%, 25% และ 30% ตามลำดับ ตัวเลขนี้ไม่ใช่พื้นที่ว่างที่เอาโลโก้ไปปิดได้พอดี เพราะการอ่านจริงยังขึ้นกับตำแหน่งที่บัง ขนาดและความคมของโค้ด แสง และกล้องที่ใช้

ตำแหน่งของโลโก้จึงสำคัญ QR Code มีสัญลักษณ์สี่เหลี่ยมสำหรับระบุตำแหน่งอยู่สามมุม ช่วยให้เครื่องอ่านรู้ว่ารหัสอยู่ตรงไหนและหันอย่างไร ถ้าภาพไปบังมุมเหล่านี้ เครื่องอ่านอาจหาโค้ดไม่เจอ แม้ข้อมูลส่วนอื่นยังพอกู้คืนได้ โลโก้ที่วางเล็ก ๆ กลางแผ่นจึงมักรบกวนการอ่านน้อยกว่าการทับมุม

ถ้าจะทำ QR Code ใส่แบรนด์ ให้เลือกระดับแก้ไขข้อผิดพลาดสูงตั้งแต่ตอนสร้าง วางภาพขนาดเล็กตรงกลาง รักษาความต่างระหว่างช่องดำกับพื้นขาว และอย่าบังสี่เหลี่ยมทั้งสามมุม จากนั้นลองสแกนด้วยโทรศัพท์หลายรุ่น ทั้งจากหน้าจอและจากงานพิมพ์จริง เพราะโค้ดที่อ่านได้บนเครื่องของคนทำอาจยังอ่านยากบนกล้องเครื่องอื่น

ดังนั้นโลโก้ไม่ได้ทำให้ QR Code อ่านได้ด้วยเวทมนตร์ แต่ระบบสำรองข้อมูลช่วยประคองรหัสเมื่อเสียหายเพียงบางส่วน หากบังจุดสำคัญหรือใช้พื้นที่มากเกินไป มือถือก็อ่านไม่ออกเหมือนกัน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th