เงินเฟ้อลด แต่ทำไมของในตะกร้ายังแพงอยู่?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เห็นข่าวบอกว่าเงินเฟ้อลด แต่ตอนซื้อของราคายังสูงเหมือนเดิม หลายคนจึงสงสัยว่าเมื่อเงินเฟ้อลดแล้ว ของควรถูกลงด้วยหรือไม่?

เงินเฟ้อลดไม่ได้แปลว่าราคาสินค้าทั่วไปลดลง แต่หมายถึงราคาสินค้าและบริการเพิ่มขึ้นช้ากว่าช่วงก่อน หากอัตราเงินเฟ้อยังเป็นบวก ราคาก็ยังขยับขึ้น เพียงเพิ่มในอัตราที่ต่ำลง

ธนาคารแห่งประเทศไทยอธิบายว่า อัตราเงินเฟ้อดูการเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้าเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ไม่ได้บอกว่าราคาตอนนี้อยู่ที่เท่าไร ตัวเลขเงินเฟ้อจึงตอบว่า “ราคาเพิ่มเร็วแค่ไหน” ส่วนระดับราคาตอบว่า “ตอนนี้ต้องจ่ายเท่าไร”

ธปท. ยกตัวอย่างราคาข้าวผัดจานหนึ่งที่เพิ่มจาก 40 บาท เป็น 50 บาท แล้วเป็น 55 บาท ตัวอย่างเดียวนี้ทำให้เห็นว่าตัวเลขเงินเฟ้อลดลงได้ แม้ราคาที่ลูกค้าจ่ายยังสูงขึ้น

• ปี 2565 ราคา 40 บาท ต่อมาปี 2566 เป็น 50 บาท เพิ่ม 10 บาท หรือ 25% เมื่อเทียบกับราคาเดิม

• ปี 2567 ราคาขยับจาก 50 บาทเป็น 55 บาท อัตราเพิ่มจึงเหลือ 10% ซึ่งต่ำกว่า 25% ในปีก่อน แต่จานเดิมยังมีราคาสูงขึ้นอีก 5 บาท

• หากเทียบกับปี 2565 ข้าวผัดจานนี้แพงขึ้นจาก 40 บาทเป็น 55 บาท หรือเพิ่ม 37.5% ตลอดช่วงตัวอย่าง

เหตุที่เงินเฟ้อลดแต่ราคายังขึ้น คืออัตราเงินเฟ้อของปีถัดไปคิดจากราคาของปีก่อนหน้า เช่น 10% ของ 50 บาทคือเพิ่ม 5 บาท ไม่ได้คำนวณจากราคาเริ่มต้น 40 บาทอีกครั้ง การเพิ่มที่ช้าลงจึงยังทำให้ยอดบนใบเสร็จสูงขึ้นได้

ถ้าราคาสินค้าและบริการโดยรวมลดลงต่อเนื่องและเป็นวงกว้าง จึงเรียกว่าภาวะเงินฝืด ธปท. แยกกรณีนี้ออกจากเงินเฟ้อต่ำ โดยระบุว่าการที่สินค้าบางกลุ่มราคาลดลงยังไม่เท่ากับราคาทั้งระบบลดลง

ตัวเลขเงินเฟ้อคำนวณจากราคาสินค้าหลายหมวด ทั้งอาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย การเดินทาง และบริการต่าง ๆ แต่แต่ละบ้านซื้อของไม่เหมือนกัน จึงอาจรู้สึกว่าค่าครองชีพขึ้นไม่เท่ากับตัวเลขเฉลี่ย

เวลาได้ยินว่าเงินเฟ้อลด ลองดูต่อว่าอัตรายังเป็นบวกหรือติดลบ และตัวเลขนั้นเทียบกับช่วงไหน ถ้าต้องการรู้ว่าค่าใช้จ่ายของบ้านตัวเองเพิ่มไหม ให้เทียบราคาสินค้าชนิดและขนาดเดิมกับใบเสร็จคนละช่วงเวลา

เงินเฟ้อบอกความเร็วที่ราคาเปลี่ยน ส่วนระดับราคาบอกว่าของแพงอยู่แค่ไหนในตอนนี้ จึงเป็นไปได้ที่เงินเฟ้อลดลง แต่คนยังต้องจ่ายแพงกว่าปีก่อน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th