เสาเฉลียงยักษ์บ้านผาชัน: ทำไมส่วนบนจึงกว้างกว่าฐาน?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

บนลานหินบ้านผาชันมีแท่งหินปลายบานออกเหมือนหมวกเห็ด

รูปทรงนี้เกิดจากชั้นหินแข็งกับอ่อนถูกกัดกร่อนไม่เท่ากัน จึงเหลือส่วนบนกว้างกว่าฐาน

รายงานกรมทรัพยากรธรณีอธิบายว่าเสาเฉลียงยักษ์เป็นประติมากรรมธรรมชาติจากการผุพังอยู่กับที่และการกร่อน สองคำนี้ใกล้กันแต่ไม่เหมือนกัน การผุพังคือหินค่อย ๆ แตกหรือเปลี่ยนสภาพตรงจุดเดิม ส่วนการกร่อนคือเศษหินที่หลุดแล้วถูกพัดพาออกไป

ชั้นหินตรงนี้มีทั้งส่วนแข็งและส่วนอ่อน เมื่อเวลาผ่านไป ชั้นอ่อนสูญเสียเนื้อหินมากกว่าจนเป็นช่วงคอดคล้ายโคน ส่วนที่แข็งกว่าทนต่อการผุพังและการกร่อนได้ดีกว่า จึงยังเหลือเป็นแผ่นกว้างด้านบนคล้ายดอกเห็ด

มองจากด้านข้าง เสาหินจึงดูเหมือนมีก้อนหนึ่งวางพาดอยู่บนอีกก้อน ทั้งที่เป็นชั้นหินต่อเนื่องซึ่งถูกกัดกร่อนไม่เท่ากัน รูปทรงที่เห็นบอกความต่างของชั้นหิน มากกว่าจะเป็นรอยตัดแต่งจากคน

เสาเฉลียงยักษ์ที่รายงานสำรวจไว้ตั้งอยู่บริเวณบ้านผาชัน ตำบลสำโรง อำเภอโพธิ์ไทร จังหวัดอุบลราชธานี ในเขตอุทยานแห่งชาติผาแต้ม แต่ห่างจากที่ทำการอุทยานประมาณ 50 กิโลเมตร จึงเป็นคนละจุดกับกลุ่มเสาเฉลียงใกล้ที่ทำการซึ่งมีรายงานกล่าวถึงแยกไว้

รายงานฉบับเดียวกันบันทึกว่าเสาเฉลียงยักษ์สูงราว 20 เมตร กว้างราว 10 เมตร บริเวณโดยรอบเป็นเนินหินโล่งกว้าง มีป่าเบญจพรรณอยู่รอบ ๆ และเส้นทางช่วงสุดท้ายต้องเดินเท้าประมาณ 200 เมตร ตัวเลขกับระยะนี้เป็นข้อมูลจากการสำรวจระหว่าง พ.ศ. 2554–2555 จึงควรอ่านเป็นบันทึกของรายงาน ไม่ใช่ข้อมูลเส้นทางหรือสภาพการเข้าชมในวันนี้

หินบริเวณนี้เป็นหินทรายในหมวดหินภูพาน ซึ่งรายงานระบุอายุไว้ประมาณ 110 ล้านปี ตัวเลขนี้หมายถึงอายุของหมวดหิน ไม่ได้ระบุว่าเสาเฉลียงเริ่มมีรูปทรงเหมือนเห็ดตั้งแต่เมื่อใด รายงานอธิบายเฉพาะว่าชั้นหินแข็งและอ่อนทนต่อการผุพังกับการกร่อนไม่เท่ากัน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th