นั่งวงเดียวกันแต่โดนยุงกัดอยู่คนเดียว เพราะอะไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

กับข้าวยังอยู่เต็มโต๊ะ แต่ยุงกลับวนกัดเพียงคนเดียว

งานศึกษาของทีม Rockefeller University ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Cell พบว่า กลิ่นผิวของแต่ละคนมีส่วนให้ยุงเข้าหาไม่เท่ากัน

คาร์บอนไดออกไซด์จากลมหายใจและความร้อนจากผิวช่วยบอกว่าสิ่งมีชีวิตอยู่ใกล้ ๆ ส่วนกลิ่นผิวเป็นอีกสัญญาณที่ช่วยให้ยุงแยกมนุษย์จากสัตว์ชนิดอื่น คนที่นั่งอยู่ด้วยกันจึงยังมีกลิ่นผิวต่างกัน

ในการทดลอง ทีมใช้ยุงลายบ้านซึ่งมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Aedes aegypti และเก็บกลิ่นจากปลอกไนลอนที่อาสาสมัคร 64 คนสวมไว้บนท่อนแขน แล้วให้ยุงเลือกกลิ่นจากสองฝั่งของเครื่องทดลอง ระหว่างทดสอบมีการควบคุมคาร์บอนไดออกไซด์ไว้ด้วย เพื่อเปรียบเทียบกลิ่นผิวของแต่ละคนโดยตรง

ผลที่ได้คือยุงเข้าหากลิ่นจากบางคนมากกว่าคนอื่น และผลการเปรียบเทียบยังออกมาในทิศทางเดิมเมื่อนักวิจัยทดสอบซ้ำในช่วงหลายปี เมื่อนักวิจัยวิเคราะห์กลิ่นผิว คนที่ยุงเข้าหามากมีสารกลุ่มกรดคาร์บอกซิลิกบนผิวในระดับสูงกว่า สารกลุ่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของกลิ่นที่ร่างกายปล่อยออกมา

ผลนี้แสดงความเกี่ยวข้องระหว่างสารบนผิวกับการที่ยุงเข้าหา แต่ ยังไม่ได้พิสูจน์ว่าสารตัวเดียวเป็นสาเหตุ กลิ่นผิวประกอบด้วยสารหลายชนิด และการทดลองชุดนี้ตรวจเน้นสารกลุ่มหนึ่งเป็นพิเศษ

งานนี้ไม่ได้วัดระดับน้ำตาลในเลือด ส่วนงานก่อนหน้าที่ศึกษาความเกี่ยวข้องกับหมู่เลือดยังให้ผลขัดแย้งกัน จึงใช้คำว่า “เลือดหวาน” มาอธิบายผลทดลองนี้ไม่ได้ สิ่งที่งานนี้พบคือกลิ่นผิวของคนต่างกัน และยุงตอบสนองต่อกลิ่นเหล่านั้นไม่เท่ากัน

การทดลองใช้ยุงลายชนิดเดียวและทดสอบการเข้าหากลิ่นในสภาพควบคุม จึงไม่ควรเหมารวมว่ากลไกเหมือนกันหมดในยุงทุกชนิดหรือทุกสถานการณ์ แต่ถ้าไปนั่งวงเดียวกันแล้วมีคนโดนกัดมากกว่าเพื่อน ก็ไม่ได้ยืนยันว่าเขาสกปรกหรือมี “เลือดหวาน” เป็นพิเศษ ความต่างของกลิ่นผิวและสัญญาณจากร่างกายอธิบายเรื่องนี้ได้ตรงกว่า

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th