พื้นกระเบื้องกับพื้นไม้ในห้องเดียวกัน ทำไมเดินเท้าเปล่าแล้วเย็นไม่เท่ากัน?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ลองเดินเท้าเปล่าจากพื้นไม้ไปเหยียบกระเบื้อง หลายคนรู้สึกว่าเย็นขึ้นทันที ทั้งที่อยู่บ้านหลังเดิม

พื้นแต่ละวัสดุดึงความร้อนจากผิวเท้าเร็วไม่เท่ากัน กระเบื้องถ่ายเทความร้อนออกจากฝ่าเท้าได้เร็วกว่าไม้ จึงรู้สึกเย็นกว่า แม้อุณหภูมิพื้นจะใกล้กัน

เมื่อเท้าแตะพื้น ความร้อนเคลื่อนจากผิวที่อุ่นกว่าไปยังพื้นที่เย็นกว่า ถ้าพื้นรับความร้อนได้เร็ว ผิวเท้าก็เสียความร้อนไว เราจึงรับรู้ความเย็นได้ชัด สัมผัสบอกอัตราการถ่ายเทในขณะนั้น ไม่ใช่ตัวเลขอุณหภูมิพื้นโดยตรง

งานวิจัยปี 2017 ในวารสาร BioResources ทดลองกับวัสดุปูพื้น 5 ชนิด ได้แก่ กระเบื้องเซรามิก ไม้จริง ไม้อัด แผ่นใยไม้อัด และไม้พลาสติกคอมโพสิต (วัสดุผสมไม้กับพลาสติก) นักวิจัยให้ผู้เข้าร่วม 20 คน—ชาย 10 คน หญิง 10 คน—สัมผัสชิ้นวัสดุในกลุ่มอุณหภูมิห้อง 19 ± 1 องศาเซลเซียส ผลที่ได้คือคนส่วนใหญ่รู้สึกว่ากระเบื้องเย็น ส่วนไม้จริงให้สัมผัสอุ่นกว่า

ผลยังเปลี่ยนไปเมื่อทดสอบชิ้นวัสดุที่อุ่นไว้ราว 33 ± 1 องศาเซลเซียส ผู้เข้าร่วมกลับรู้สึกว่ากระเบื้องร้อน ส่วนไม้จริงอยู่ระดับปานกลาง นักวิจัยพบว่าความรู้สึกอุ่นหรือเย็นสัมพันธ์กับความหนาแน่นของวัสดุและค่าการถ่ายเทความร้อน ถ้าพื้นเย็นกว่าเท้า ความร้อนจะเคลื่อนจากเท้าไปสู่พื้น แต่เมื่อพื้นอุ่นกว่า ความร้อนจะไหลกลับจากพื้นเข้าสู่เท้า

การทดลองนี้ใช้ชิ้นวัสดุตัวอย่างและผู้เข้าร่วม 20 คน ไม่ได้วัดพื้นติดตั้งจริงในบ้านไทย จึงอธิบายกลไกของสัมผัสได้ แต่ไม่ควรใช้ผลชุดเดียวไปตัดสินพื้นทุกชนิด เพราะองค์ประกอบ ความหนา และการติดตั้งต่างกัน หากอยากรู้ว่าพื้นจุดนั้นมีอุณหภูมิเท่าไร ต้องใช้เครื่องวัด ไม่ควรตัดสินจากสัมผัสเท้าอย่างเดียว

เช้าวันไหนพื้นเย็นหรือเปิดแอร์แล้วเท้าไม่สบาย ลองสวมรองเท้าในบ้านหรือปูพรมไว้ตรงจุดที่เดินบ่อย วิธีนี้ช่วยคั่นระหว่างฝ่าเท้ากับพื้นแข็ง โดยไม่ต้องเพิ่มอุณหภูมิทั้งห้อง

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th