ก่อนเป็นฟักทอง โคมฮาโลวีนทำจากหัวผักกาดจริงไหม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ใช่ ชาวไอร์แลนด์เคยคว้านหัวเทอร์นิปหรือหัวผักกาดฝรั่งเป็นโคมใส่เทียน ก่อนฟักทองจะกลายเป็นภาพจำของฮาโลวีนในอเมริกาเหนือ แต่เส้นทางของโคมฟักทองไม่ได้มีแค่การเปลี่ยนวัสดุ เพราะในอเมริกามีธรรมเนียมแกะฟักทองของตัวเองอยู่ด้วย

พิพิธภัณฑ์แห่งชาติไอร์แลนด์บันทึกว่าในปี 1943 ได้รับโคมหัวเทอร์นิปจากครูหญิงที่สอนอยู่ใกล้ฟินทาวน์ มณฑลดันเนอกอล เธอบอกว่าคนในท้องถิ่นทำโคมแบบนี้กันราวปี 1900 ส่วนแบบที่จัดแสดงเป็นงานหล่อปูนปลาสเตอร์ที่ศิลปินประจำพิพิธภัณฑ์ทำและลงสี

คนทำคว้านเนื้อด้านในให้เหลือเปลือกหนาพอแกะเป็นตาและปาก แล้ววางเทียนไว้ข้างใน พิพิธภัณฑ์เมืองกัลเวย์บันทึกว่าโคมแบบนี้เคยพบทั่วไปทั้งในไอร์แลนด์และอังกฤษ บางบ้านตั้งไว้บนกำแพงหรือรั้ว บางแห่งแขวนไว้ให้แกว่งในความมืด เพื่อให้คนที่เดินผ่านสะดุ้งตกใจ

ส่วนชื่อ “แจ็กโอแลนเทิร์น” ผูกกับนิทานพื้นบ้านเรื่องแจ็ก ชายที่ตายแล้วไม่ได้ขึ้นสวรรค์และลงนรกก็ไม่ได้ ในเรื่องเล่าหลายแบบ ปีศาจให้ถ่านที่ยังติดไฟแก่แจ็ก เขาจึงคว้านหัวเทอร์นิปใส่ถ่านเพื่อใช้ส่องทาง เรื่องนี้เป็นตำนานที่อธิบายภาพโคมกับชื่อ ไม่ใช่ประวัติของบุคคลที่พิสูจน์ได้

พิพิธภัณฑ์เมืองกัลเวย์อธิบายว่า เมื่อผู้อพยพชาวไอร์แลนด์นำธรรมเนียมโคมไปอเมริกาเหนือ ฟักทองซึ่งหาได้มากกว่าและแกะง่ายกว่าก็กลายเป็นวัสดุที่นิยมใช้ทำโคมฮาโลวีน

TIME สัมภาษณ์เลสลีย์ แบนนาไทน์ ผู้เขียนหนังสือเกี่ยวกับประวัติฮาโลวีน เธอเล่าว่ามีบทความสอนแกะฟักทองลงนิตยสารสหรัฐฯ ตั้งแต่ปี 1842 ในศตวรรษที่ 19 ผู้คนเริ่มเชื่อมโคมฟักทองเข้ากับตำนานแจ็ก และต้นศตวรรษที่ 20 ชื่อแจ็กโอแลนเทิร์นก็กลายเป็นชื่อเรียกโคมฟักทองไปแล้ว แหล่งพิพิธภัณฑ์และบทสัมภาษณ์ช่วยให้เห็นลำดับการเปลี่ยนแปลง แต่ไม่ได้ระบุวันเดียวที่ฟักทองเข้ามาแทนหัวเทอร์นิป

ดังนั้น คำตอบคือใช่: หัวเทอร์นิปเคยเป็นโคมฮาโลวีนจริง ส่วนฟักทองคือภาพแบบอเมริกันที่แพร่จนเป็นสัญลักษณ์ของเทศกาล

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th